Uniswap(UNI) ra mắt Permissioned Pools, tăng tốc cuộc chơi tài sản token hóa tuân thủ pháp lý

Theo CoinDesk đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), sàn giao thức phi tập trung **“Uniswap(UNI)”** đang tăng tốc tấn công vào thị trường **“tài sản token hóa”**, đồng thời giới thiệu một hạ tầng mới cho phép giao dịch on-chain nhưng vẫn tuân thủ khung pháp lý hiện hành. Động thái này phản ánh xu hướng ranh giới giữa tài chính phi tập trung (DeFi) và tài chính truyền thống (TradFi) ngày càng mờ nhạt.

Uniswap Labs – đơn vị phát triển giao thức **“Uniswap(UNI)”** – cho biết sẽ ra mắt tính năng **“Permissioned Pools”** vào thứ Năm (giờ địa phương). Cơ chế mới cho phép các tổ chức phát hành tài sản chịu quản lý như quỹ token hóa, cổ phiếu token hóa… chỉ cho phép nhà đầu tư đã được phê duyệt tham gia giao dịch, nhưng vẫn tận dụng được mô hình tạo lập thị trường tự động (AMM) vốn là lõi của Uniswap.

Người phụ trách hệ sinh thái Uniswap Labs, Ken Ng (Ken Ng), giải thích rằng với **“Permissioned Pools”**, bên phát hành không cần tự xây dựng một hạ tầng giao dịch riêng mà vẫn có thể linh hoạt áp dụng các tiêu chuẩn tuân thủ của mình. Ông nhấn mạnh “thế hệ tài sản tiếp theo đang dịch chuyển lên on-chain, và Uniswap nằm ở vị trí trung tâm của xu hướng đó”.

Trong đợt ra mắt này, các đối tác như Securitize, Superstate và nền tảng chứng khoán số châu Âu Dowgo dự kiến sẽ áp dụng cấu trúc **“Permissioned Pools”** cho các tài sản on-chain chịu điều chỉnh bởi quy định, qua đó từng bước mở rộng quy mô thị trường **“tài sản token hóa”** trên Uniswap.

Song song với bước đi của **“Uniswap(UNI)”**, toàn bộ thị trường DeFi cũng đang thích nghi với làn sóng **“tài sản token hóa”**. Từ chỗ đề cao triệt để tính “không cần cấp phép”, bất kỳ ai cũng có thể tham gia, DeFi dần chuyển sang hướng đáp ứng nhu cầu của các định chế tài chính lớn khi những tên tuổi như BlackRock, Franklin Templeton liên tục tung ra sản phẩm tài sản token hóa dành cho nhà đầu tư tổ chức.

Nền tảng Aave(AAVE) gần đây cũng hòa vào xu hướng này khi giới thiệu nền tảng cho vay riêng cho tổ chức mang tên Horizon, tập trung vào khách hàng tổ chức tuân thủ KYC và các chuẩn mực pháp lý. Trong một báo cáo mới đây, Citi dự báo thị trường chứng khoán token hóa có thể đạt quy mô khoảng 5.500 tỷ USD (tương đương hơn 8.107 nghìn tỷ đồng) vào năm 2030 nếu các rào cản pháp lý và hạ tầng tiếp tục được tháo gỡ.

Trên thực tế, **“Uniswap(UNI)”** đã âm thầm xây dựng nền tảng cho bước chuyển này từ trước. Tháng 2 năm nay, quỹ thị trường tiền tệ token hóa BUIDL do Securitize phát hành cho BlackRock bắt đầu được giao dịch trên Uniswap, đánh dấu một trong những trường hợp nổi bật đưa tài sản truyền thống lên AMM. BlackRock sau đó cũng đầu tư vào token quản trị UNI, cho thấy mối liên kết ngày càng chặt giữa ông lớn quản lý tài sản và hạ tầng DeFi. Cùng lúc, việc Robinhood mở rộng hoạt động với chain riêng và giao dịch cổ phiếu token hóa cũng khiến lượng hoạt động trên các giao thức như Uniswap có xu hướng tăng lên.

Về mặt kỹ thuật, **“Permissioned Pools”** được xây dựng trên Uniswap v4. Trước khi giao dịch hoặc cung cấp thanh khoản, địa chỉ ví của nhà đầu tư sẽ được kiểm tra trực tiếp on-chain xem có đáp ứng yêu cầu phê duyệt của đơn vị phát hành hay không. Nhà đầu tư đáp ứng điều kiện có thể sử dụng cơ chế AMM quen thuộc để giao dịch, trong khi bên phát hành vẫn duy trì quyền kiểm soát về tư cách, hồ sơ nhà đầu tư và giới hạn phân phối tài sản.

Giám đốc điều hành Superstate, Robert Leshner (Robert Leshner), nhận định cho đến nay, phần lớn nỗ lực tuân thủ với chứng khoán token hóa mới chỉ dừng ở tầng ứng dụng – nghĩa là tuân thủ được xử lý ở phía nền tảng hoặc giao diện người dùng. Theo ông, **“Permissioned Pools”** đưa phần tuân thủ này xuống tận cấp độ pool thanh khoản, giúp tài sản chịu quản lý cũng có thể thực sự tận dụng được chiều sâu thanh khoản của AMM một cách có hệ thống. Leshner đánh giá đây là “một mảnh ghép hạ tầng cốt lõi mà thị trường tài sản token hóa đã chờ đợi trong suốt thời gian qua”.

Bên cạnh việc hỗ trợ **“tài sản token hóa”**, động thái của **“Uniswap(UNI)”** còn cho thấy điểm giao nhau giữa DeFi và tài chính truyền thống đang bước vào giai đoạn mở rộng mạnh. Nếu mô hình tuân thủ pháp lý ngay trên on-chain như **“Permissioned Pools”** được thị trường chấp nhận rộng rãi, dòng vốn tổ chức có thể chảy nhanh hơn vào các giao thức DeFi, nhờ họ có thể đáp ứng yêu cầu KYC/AML, hạn chế chuyển nhượng và nghĩa vụ báo cáo mà vẫn khai thác được hiệu quả vốn của AMM.

bình luận: Việc **“Uniswap(UNI)”** đưa ra **“Permissioned Pools”** là một thử nghiệm cân bằng giữa tính phi tập trung và yêu cầu quy định – hai yếu tố vốn thường đối lập. Nếu mô hình này chứng minh được rằng vẫn giữ được tính minh bạch, khả năng kiểm soát rủi ro và hiệu quả chi phí, nó rất có thể trở thành chuẩn tham chiếu cho các giao thức khác khi tích hợp **“tài sản token hóa”**. Ngược lại, nếu bị xem là thỏa hiệp quá nhiều với cơ chế cấp phép tập trung, không loại trừ khả năng cộng đồng DeFi sẽ phản ứng, buộc các bên phải tìm kiếm cấu trúc linh hoạt hơn. Dù vậy, trong ngắn hạn, xu hướng kết nối DeFi với tài chính truyền thống thông qua các tài sản tuân thủ quy định như trên gần như chắc chắn sẽ tiếp tục tăng tốc.