S&P Dow Jones và Pantera ra mắt chỉ số tài sản kỹ thuật số dựa trên lợi nhuận giao thức, loại Bitcoin(BTC) và Ripple(XRP)

S&P Dow Jones Indices và Pantera Capital vừa ra mắt một bộ *tài sản kỹ thuật số* mới dựa trên tiêu chí *lợi nhuận giao thức* của các mạng lưới blockchain, thay vì chỉ nhìn vào vốn hóa hay giá token. Theo thông báo từ S&P Dow Jones Indices ngày 23 (giờ địa phương), chỉ những tài sản đáp ứng đồng thời các điều kiện về *lợi nhuận giao thức*, vốn hóa và thanh khoản mới được đưa vào rổ chỉ số. Sau đó, các tài sản được xếp hạng theo tổng *lợi nhuận giao thức* trong hai quý gần nhất và áp dụng phương pháp vốn hóa điều chỉnh làm trọng số. Tỷ trọng tối đa cho một tài sản bị giới hạn ở mức 35%, các tài sản còn lại thông thường bị khống chế ở ngưỡng 20%, và chỉ số sẽ được tái cơ cấu theo quý.

Theo S&P Dow Jones Indices, bộ *chỉ số tài sản kỹ thuật số* mới này hướng tới nhà đầu tư tổ chức, có thể được sử dụng làm chỉ số cơ sở cho sản phẩm đầu tư hoặc làm thước đo tham chiếu cho các danh mục tài sản số chủ động. S&P nhấn mạnh cấu trúc vận hành theo quy tắc (rules-based) nhằm tách bạch rõ hơn giữa “hoạt động thực trên blockchain” và “tiếp xúc mang tính đầu cơ”. Nói cách khác, chỉ số ưu tiên các mạng lưới có dòng doanh thu on-chain rõ ràng, thay vì những tài sản chủ yếu được giao dịch vì kỳ vọng giá.

Theo blog của S&P Dow Jones Indices, rổ chỉ số ban đầu gồm 18 tài sản. Năm tài sản đứng đầu là Ethereum(ETH), Binance Coin(BNB), Solana(SOL), Tron(TRX) và Hyperliquid(HYPE). Ngược lại, so với các chỉ số tài sản số rộng mà thị trường quen thuộc trước đây, Bitcoin(BTC) và Ripple(XRP) lại trở thành hai tài sản lớn nhất không được đưa vào rổ. Lý do là *chỉ số tài sản kỹ thuật số* này đặt trọng tâm vào *lợi nhuận giao thức*, trong khi mô hình doanh thu on-chain trực tiếp từ giao thức của Bitcoin(BTC) hay Ripple(XRP) không nổi bật theo tiêu chí thiết kế chỉ số.

Diễn biến mới của S&P Dow Jones Indices nằm trong xu hướng mở rộng và phân hóa sâu hơn các bộ *chỉ số tài sản kỹ thuật số* trên thị trường. Tháng 10 năm 2024, S&P từng giới thiệu S&P Digital Markets 50 Index, kết hợp 15 loại tiền mã hóa và 35 cổ phiếu niêm yết liên quan đến lĩnh vực này. Song song, các nhà cung cấp chỉ số và nhà quản lý quỹ toàn cầu cũng tăng tốc với sản phẩm dựa trên *tài sản kỹ thuật số*. Hashdex đã niêm yết Nasdaq Crypto Index US ETF vào ngày 14 tháng 2 năm 2025, trở thành quỹ ETF tiền mã hóa giao ngay đa tài sản đầu tiên tại Mỹ; chưa đầy 10 ngày sau, Franklin Templeton tung ra Franklin Crypto Index ETF. Tháng 4 cùng năm, MarketVector Indexes hợp tác với Coinbase Asset Management công bố Coinbase Store of Value Index, kết hợp Bitcoin(BTC) với vàng token hóa.

Matt Hougan, giám đốc đầu tư của Bitwise, từng nhận định vào tháng 12 năm 2024 rằng “càng nhiều lớp phức tạp xuất hiện trong thị trường tiền mã hóa, vai trò của sản phẩm chỉ số càng trở nên quan trọng”. Theo ông, trong bối cảnh rất khó dự đoán blockchain nào sẽ là kẻ chiến thắng dài hạn, các sản phẩm theo *chỉ số tài sản kỹ thuật số* với mức độ phân tán rủi ro cao đang trở thành lựa chọn thực tế hơn cho nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp.

*bình luận* Việc S&P và Pantera Capital cùng xây dựng chỉ số xoay quanh *lợi nhuận giao thức* cho thấy thị trường *tài sản kỹ thuật số* đang dịch chuyển khỏi cách tiếp cận thuần túy dựa trên giá, hướng tới các thước đo “giống cổ phiếu” hơn như doanh thu và khả năng tạo dòng tiền. Trong giai đoạn thị trường trưởng thành hơn, tiêu chí “mạng lưới nào thực sự được sử dụng, và đang tạo ra bao nhiêu lợi nhuận” rất có thể sẽ trở thành chuẩn tham chiếu mới cho dòng vốn tổ chức khi đánh giá tài sản blockchain.