Trong tháng 6, đợt giảm sâu của thị trường tiền mã hóa đã khiến vốn hóa của các công ty niêm yết đang nắm giữ **“Bitcoin(BTC)”** bốc hơi khoảng 62 tỷ USD (tương đương 95.331,2 tỷ đồng). Thiệt hại này không chỉ dừng lại ở con số thua lỗ kế toán, mà còn làm dấy lên nghi vấn về tính bền vững của toàn bộ chiến lược **“doanh nghiệp dùng Bitcoin(BTC) làm tài sản tài chính”**.
Theo đó, tâm điểm của cú giảm lần này là các doanh nghiệp như **Strategy**, Tesla(TSLA) và Marathon Digital. Đáng chú ý, chính Strategy là một trong những đơn vị khởi xướng làn sóng doanh nghiệp đưa **“Bitcoin(BTC)”** vào bảng cân đối kế toán từ sau năm 2020, với luận điểm chủ đạo: sử dụng **“Bitcoin(BTC)”** như hàng rào phòng hộ trước rủi ro mất giá của đồng USD.
Theo thống kê đến cuối năm 2025, hơn 200 công ty niêm yết được ước tính đang nắm giữ tổng cộng khoảng 150 tỷ USD (tương đương 230.640 tỷ đồng) tài sản số. Vấn đề nằm ở chỗ phần lớn trong số này thực hiện mua vào ở vùng giá tương đối cao, gần đỉnh thị trường. Kể từ đó, giá **“Bitcoin(BTC)”** đã sụt khoảng 50% so với đỉnh, biến động này phản ánh trực tiếp lên báo cáo tài chính của các doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, thị trường xuất hiện hai luồng đánh giá trái ngược. Một bên coi đây là phép thử khả năng “sống sót” trong một nhịp điều chỉnh nhất thời. Bên còn lại cho rằng mô hình **“công ty tích lũy Bitcoin(BTC)”** vốn đã mang tính rủi ro từ cấu trúc, và đợt giảm này chỉ đơn giản là phơi bày điểm yếu. Diễn biến hiện nay cho thấy lập luận thứ hai đang chiếm ưu thế.
Đối với Strategy, mối liên hệ giữa giá cổ phiếu và giá **“Bitcoin(BTC)”** gần như đã trở thành “đường thẳng”. Công ty này hiện nắm 843.706 BTC, với giá mua bình quân khoảng 75.599 USD/BTC. Khi **“Bitcoin(BTC)”** lùi về vùng 60.000 USD, lượng tài sản này ghi nhận khoảng 11 tỷ USD (tức 169.136 tỷ đồng) thua lỗ chưa thực hiện. Cứ mỗi 1.000 USD biến động của giá **“Bitcoin(BTC)”**, giá trị danh mục của Strategy lại thay đổi khoảng 713,5 triệu USD (tương đương 10.972 tỷ đồng).
Điểm then chốt nằm ở chuẩn mực kế toán mới. Từ năm 2026, theo quy định về đo lường theo giá trị hợp lý (FASB fair value), các khoản lỗ chưa thực hiện từ **“Bitcoin(BTC)”** sẽ được phản ánh trực tiếp vào lợi nhuận ròng. Nói cách khác, “lỗ trên giấy” nay trở thành “lỗ trên báo cáo kết quả kinh doanh”, tác động tức thì đến chỉ số lợi nhuận.
Đối với một doanh nghiệp coi việc tích lũy **“Bitcoin(BTC)”** là chiến lược trung tâm, đây không đơn thuần là bài toán hạch toán. Nó tác động song song đến định giá doanh nghiệp, khả năng huy động vốn và cả lập luận đầu tư mà công ty đưa ra với cổ đông.
Ở quy mô rộng hơn, 8 doanh nghiệp dẫn đầu trong nhóm công ty áp dụng chiến lược tài chính dựa trên **“Bitcoin(BTC)”** hiện nắm giữ hơn 850.000 BTC. Ngay cả trước cú lao dốc gần đây, số này đã ghi nhận trên 10 tỷ USD (khoảng 153.760 tỷ đồng) lỗ chưa thực hiện. Theo dữ liệu của Artemis công bố tháng 2/2026, tổng mức âm trong toàn bộ danh mục tiền mã hóa của các doanh nghiệp đã vượt 20 tỷ USD (khoảng 307.520 tỷ đồng), và thực tế không có nhiều công ty nằm ở vùng lợi nhuận ròng khi tính đủ biến động thị trường.
Nhà đầu tư Michael Burry mô tả hiện tượng này là một dạng “đổ vỡ phản xạ”. Cụ thể, giá **“Bitcoin(BTC)”** giảm làm thu hẹp phần “premium” trên giá cổ phiếu các công ty nắm giữ Bitcoin, khiến chi phí huy động vốn tăng hoặc kênh huy động bị chặn, qua đó buộc doanh nghiệp phải tính đến việc bán bớt tài sản để cân đối bảng cân đối kế toán. Áp lực bán đó lại tạo lực kéo giảm cho giá **“Bitcoin(BTC)”**, khép kín vòng xoáy đi xuống.
Bình luận: Cấu trúc này cho thấy chiến lược dùng **“Bitcoin(BTC)”** làm tài sản lõi không chỉ nhạy cảm với giá thị trường, mà còn khuếch đại rủi ro tài chính qua kênh thị trường vốn. Khi niềm tin nhà đầu tư suy yếu, cơ chế “tự khuếch đại” của mô hình rất dễ chuyển thành vòng xoáy tiêu cực.
Trong kịch bản **“Bitcoin(BTC)”** duy trì quanh vùng 60.000 USD, nhiều chuyên gia đánh giá Strategy đang đối mặt với một “khủng hoảng hiện sinh”. Đây là vùng giá mà doanh nghiệp vừa chịu sức ép lỗ kế toán lớn, vừa bị thu hẹp đáng kể khả năng tiếp cận thị trường vốn – vốn là động lực tài chính quan trọng cho chiến lược mua thêm **“Bitcoin(BTC)”**.
Tất cả những yếu tố trên khiến đợt giảm giá vừa qua không còn có thể được xem là một nhịp điều chỉnh thông thường. Thay vào đó, nó trở thành phép thử toàn diện đối với **“mô hình doanh nghiệp tích lũy Bitcoin(BTC)”**, cho thấy mức độ dễ tổn thương của chiến lược này khi điều kiện thị trường thay đổi.
Bình luận: Dù thị trường **“Bitcoin(BTC)”** có thể phục hồi trong trung và dài hạn, bài toán đặt ra với các công ty niêm yết là phải đánh giá lại vai trò của tiền mã hóa trong chiến lược tài chính doanh nghiệp. Câu hỏi không chỉ là “mua hay không mua **Bitcoin(BTC)**”, mà là “quy mô bao nhiêu, cấu trúc vốn thế nào và quản trị rủi ro ra sao” để tránh lặp lại vòng xoáy “đổ vỡ phản xạ” như hiện tại.
Bình luận 0