Polymarket dậy sóng vì vụ Strategy bán 32 Bitcoin(BTC) nhưng oracle UMA vẫn chốt kết quả 'No'

Theo CoinDesk đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), nền tảng dự đoán **“Polymarket”** đang đối mặt với tranh cãi lớn sau khi thị trường liên quan tới quỹ **“Strategy”** và giao dịch **“Bitcoin(BTC)”** được kết luận là “No” sau hai vòng tranh chấp, dù sau đó Strategy công bố đã bán ra 32 BTC. Vụ việc làm dấy lên nghi vấn về tính công bằng của cơ chế giải quyết tranh chấp dùng oracle UMA, đồng thời phơi bày hạn chế cấu trúc khi thị trường dự đoán ưu tiên tiêu chí “khi nào thông tin được xác nhận” hơn là “thực tế điều gì đã xảy ra”.

Trong cơ chế của Polymarket, việc phân xử kết quả phụ thuộc vào UMA Optimistic Oracle. Dữ liệu on-chain cho thấy các holder token UMA đã bỏ phiếu lần hai và chốt kết quả thị trường Strategy – BTC là “No”. Cuộc bỏ phiếu kết thúc lúc 0:34 ngày thứ Năm (UTC) với 607 người tham gia, trong đó 98,6% chọn “No”, chỉ 1,4% chọn “Yes”. Polymarket lập luận rằng trong thời gian thị trường còn hiệu lực, không có “thông tin, dữ liệu on-chain hay bài báo đáng tin cậy” nào chứng minh Strategy đã thực hiện bán **“Bitcoin(BTC)”**, do đó những xác nhận đến sau thời hạn không thể được tính.

Tuy nhiên, tài liệu nộp vào thứ Hai sau khi thị trường đã đóng cho thấy Strategy thực sự đã bán 32 BTC trong khoảng từ ngày 26 đến 31 tháng 5. Điều này kích hoạt làn sóng phản đối từ phía người dùng, cho rằng việc dựa vào thời điểm “xác nhận” thay vì thời điểm “thực tế giao dịch” là bất công. Một trader cho biết anh đã thiệt hại khoảng 500.000 USD từ hợp đồng này. Theo CoinDesk, tổng giá trị đặt cược trên thị trường liên quan Strategy – **“Bitcoin(BTC)”** vượt quá 80 triệu USD, cho thấy mức độ ảnh hưởng không hề nhỏ.

bình luận Việc Strategy thực sự bán BTC nhưng kết quả vẫn là “No” khiến nhiều người coi đây là ví dụ điển hình cho xung đột giữa “sự kiện kinh tế thực” và “quy tắc kỹ thuật” trong thị trường dự đoán.

Tranh cãi càng gay gắt hơn khi cơ chế bỏ phiếu giải quyết tranh chấp của Polymarket hoạt động theo mô hình “token-weighted” – quyền biểu quyết tỷ lệ với lượng UMA nắm giữ. Điều này tạo ra lo ngại rằng kết quả có thể bị chi phối bởi một số “cá voi” thay vì phản ánh ý chí tập thể. Trong đợt bỏ phiếu vừa qua, ví có sức ảnh hưởng lớn nhất là borntoolate.eth, nắm giữ khoảng 3,11 triệu UMA, tiếp theo là ví của Kevin Chan với khoảng 1,53 triệu UMA. Hai ví này được cho là đã thu về lần lượt hơn 299.000 USD và 370.000 USD nhờ vị thế trong tranh chấp.

bình luận Mô hình “có nhiều token thì có nhiều tiếng nói” là chuẩn mực trong DeFi, nhưng khi gắn trực tiếp với kết quả hợp đồng tài chính, nó làm dấy lên câu hỏi: đây là đồng thuận phi tập trung hay chỉ là “thị trường cá voi quyết định”?

Bộ phận nghiên cứu **“Galaxy Research”** cũng công khai chỉ trích trên mạng xã hội X. Họ cho rằng thị trường dự đoán phải phản ánh “điều gì thực sự đã xảy ra” trong giá, chứ không nên phản ánh việc oracle “diễn giải lại” quy tắc sau sự kiện. Galaxy Research đề xuất Polymarket và UMA cần: cố định rõ ràng các tiêu chí trước khi niêm yết thị trường, sử dụng các sự kiện xác minh được làm mốc chấm dứt tranh chấp, và tiến hành cải tổ cấu trúc trước khi chịu sự giám sát mạnh hơn của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC). Galaxy Research đồng thời thừa nhận họ đang nắm giữ vị thế “Yes” trên thị trường này, coi đó là một phần chiến lược phòng hộ.

bình luận Việc một bên có lợi ích tài chính trực tiếp lên tiếng không làm mất giá trị lập luận, nhưng cũng cho thấy các tay chơi tổ chức đang coi cấu trúc oracle và quy tắc phân xử là “rủi ro hệ thống” chứ không còn là chi tiết kỹ thuật.

Polymarket từng vướng vào tranh cãi tương tự với thị trường xoay quanh câu hỏi liệu Ukraina có đồng ý một thỏa thuận khoáng sản với Tổng thống **“Trump”** trước tháng 4/2025 hay không. Thị trường này, sau hai lần tranh chấp, được kết luận “Yes” từ tháng 3, nhưng thỏa thuận thực tế lại được ký ngày 30 tháng 4. Vụ việc đó từng gây nhiều hoài nghi về độ tin cậy của mô hình dựa trên UMA, và hiện giờ bị cộng đồng đem ra so sánh với tranh cãi Strategy – **“Bitcoin(BTC)”**.

Trong bối cảnh này, áp lực pháp lý lên Polymarket cũng gia tăng. 9 nghị sĩ đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ mới đây đã yêu cầu Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC) điều tra cách Polymarket quảng bá sản phẩm và cách nền tảng này giải thích mô hình hoạt động với các cơ quan quản lý. Khi thị trường dự đoán tăng trưởng nhanh, các câu hỏi về tiêu chí phân xử, mức độ minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư ngày càng trở nên nhạy cảm.

bình luận Vụ Strategy – **“Bitcoin(BTC)”** cho thấy điều gây chấn động không phải là việc bán 32 BTC, mà là cách cơ chế UMA và Polymarket đi đến quyết định “No”. Nếu Polymarket và UMA không sớm tinh chỉnh lại quy tắc, cơ chế oracle và mô hình quản trị token-weighted có thể tiếp tục trở thành tâm điểm trong các cuộc tranh luận về tương lai của thị trường dự đoán phi tập trung.