Mỹ tranh luận đưa cá cược thể thao vào khung sản phẩm tài chính, mở đường cho thị trường dự đoán on-chain

Thị trường *cá cược thể thao* tại Mỹ đang xuất hiện làn sóng kêu gọi thay đổi cách quản lý, chuyển từ khung “*đánh bạc*” sang “*sản phẩm tài chính*”. Lập luận trung tâm: khi được thiết kế như *hợp đồng tài chính nhị phân*, các thị trường *dự đoán* và *cá cược thể thao* có thể vận hành hiệu quả hơn, minh bạch hơn, thay vì duy trì mô hình *sportsbook* truyền thống vốn bị cho là cấu trúc bất lợi cho người dùng và kém hiệu quả về mặt thị trường.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 8 tháng 5 năm 2026 (giờ địa phương), nội dung này được bàn luận sôi nổi tại sự kiện Consensus Miami 2026 diễn ra ở Miami Beach.

Trong phần phát biểu tại Consensus Miami 2026 ở Miami Beach, đồng sáng lập sàn giao dịch Novig, Sam Fortinsky (Phiên âm: Sam 포틴스키), đã chỉ trích trực diện mô hình kinh doanh của ngành *cá cược thể thao* hiện nay. Ông cho rằng đây là ngành công nghiệp “duy nhất trên thế giới có động lực kinh tế để hạn chế hoặc đóng tài khoản những người chơi *giỏi*”.

Fortinsky nhận định, trong mô hình *sportsbook* truyền thống, nhà cái đứng đối diện với khách hàng: người dùng càng thắng nhiều, nhà cái càng có động lực “siết” hạn mức hoặc chặn tài khoản. Ông ví đây là giới hạn mang tính cấu trúc của mô hình dựa trên *casino* thay vì dựa trên cơ chế *thị trường tài chính* cạnh tranh minh bạch.

Fortinsky đề xuất cần nhìn *hợp đồng cá cược thể thao* như một dạng *sản phẩm tài chính nhị phân* — nơi mỗi hợp đồng chỉ có hai kết quả: thắng hoặc thua, tương tự hợp đồng quyền chọn nhị phân hoặc *binary options* trong tài chính truyền thống. Theo ông, việc xếp chung mọi hoạt động này vào khung “*đánh bạc*” đã vô hình trung chặn đứng sự phát triển tự nhiên của một *thị trường tài chính* mới.

Ông dẫn số liệu ước tính quy mô *thị trường cá cược thể thao toàn cầu* lên tới khoảng 2.000 tỉ USD (tương đương khoảng 2.931 nghìn tỉ won), nhưng phần lớn giá trị này vẫn đang được kiểm soát bởi các tập đoàn *casino* và nhà cái truyền thống, thay vì các sàn giao dịch dự đoán với mô hình giống *thị trường tài chính*.

**“Giỏi thì bị đuổi khỏi sòng” – nghịch lý của mô hình sportsbook**

Minh họa rõ nhất cho vấn đề cấu trúc mà Fortinsky nêu ra đến từ trải nghiệm thực tế của doanh nhân Mark Mastrelli, đại diện công ty chiến lược *thị trường dự đoán* dựa trên AI có tên 57 Maiden.

Mastrelli cho biết ông và cộng sự “bị hai nhà cái *sportsbook* lớn loại khỏi hệ thống chỉ trong vòng hai tháng”. Lý do: họ thắng quá nhiều. Ông mô tả: “Đây là ngành mà bạn bị đá ra ngoài vì bạn quá giỏi. Điều đó chẳng khác nào LeBron James bị đuổi khỏi NBA chỉ vì anh ấy chơi bóng rổ quá xuất sắc”.

Sau khi bị hạn chế ở các nhà cái truyền thống, Mastrelli cho biết ông đã chuyển sang giao dịch trên nền tảng Novig. Theo mô tả của ông, Novig vận hành gần với mô hình *thị trường tài chính* hơn: không thu phí giao dịch cố định, cho phép người dùng tạo *vị thế tổng hợp* (synthetic positions) tương tự chiến lược phái sinh trong tài chính, thay vì chỉ đặt cược một chiều với nhà cái.

Tuy nhiên, Mastrelli cũng nhấn mạnh lợi thế chiến lược trong *thị trường dự đoán* là rất ngắn hạn. Trong tổng số 154 chiến lược giao dịch do đội ngũ 57 Maiden phát triển, hiện chỉ còn 3 chiến lược là vẫn mang lại lợi nhuận. “*Alpha* (tức phần lợi nhuận vượt trội so với thị trường) biến mất rất nhanh”, ông nói, và cho biết mùa giải mang lại tỉ suất sinh lợi mạnh nhất cho họ là WNBA – giải bóng rổ nhà nghề nữ Mỹ.

*bình luận*

Trải nghiệm của 57 Maiden làm rõ một nghịch lý: trong mô hình *sportsbook*, người chơi càng chuyên nghiệp thì càng khó tiếp cận thanh khoản, trong khi trong tài chính truyền thống, nhà đầu tư chuyên nghiệp thường được xem là nguồn thanh khoản và thông tin quan trọng cho thị trường. Điều này củng cố lập luận rằng nếu coi *cá cược thể thao* như *sản phẩm tài chính*, cơ chế khuyến khích và cấu trúc thị trường sẽ thay đổi tận gốc.

**Từ mô hình “sweepstakes” sang sàn DCM toàn liên bang**

Ở chiều vận hành thực tế, Fortinsky tiết lộ Novig hiện đang kinh doanh tại 35 bang của Mỹ thông qua mô hình “*sweepstakes*” – hình thức trò chơi trúng thưởng thường được các nền tảng sử dụng để lách hoặc giảm bớt ràng buộc của luật *đánh bạc* cấp bang.

Tuy vậy, mục tiêu của Novig là thoát hoàn toàn khỏi khung “trò chơi đổi thưởng” này, để chuyển sang cơ chế *sở giao dịch hàng hóa được chỉ định* (Designated Contract Market – DCM) nằm trong hệ thống giám sát liên bang. Kế hoạch của công ty là, ngay trong mùa hè năm nay, sẽ hoàn tất quá trình chuyển đổi và mở rộng hoạt động ra đủ 50 bang, vận hành như một dạng *sàn giao dịch hợp đồng dự đoán* được Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (*CFTC*) giám sát.

Fortinsky cho biết trước đó Novig từng thử đi theo hướng xin cấp phép ở cấp bang, với ví dụ là bang Colorado. Tuy nhiên, phản hồi từ cơ quan quản lý bang này được ông mô tả là “đặt nguồn thu thuế lên trên cả mục tiêu bảo vệ người tiêu dùng và khuyến khích đổi mới”. Theo Fortinsky, từ trải nghiệm này, Novig càng tin rằng chỉ có khung *quy định liên bang* – tương tự các sàn giao dịch hàng hóa và phái sinh – mới có thể tạo ra nền tảng ổn định cho *thị trường dự đoán* và *cá cược thể thao* hoạt động như một lớp *sản phẩm tài chính* hợp pháp.

*bình luận*

Việc chọn con đường DCM đồng nghĩa với việc “định danh” sản phẩm cá cược thể thao như *hợp đồng hàng hóa tài chính* hơn là vé số hay phiếu cược truyền thống. Nếu CFTC chấp thuận, các sản phẩm này có thể được định vị gần với hợp đồng dự đoán về lãi suất, lạm phát, hay chỉ số kinh tế – vốn đã được thảo luận trên nhiều nền tảng dự đoán như Kalshi.

**Xung đột pháp lý: CFTC, Kalshi, Robinhood và các bang**

Fortinsky lưu ý bối cảnh pháp lý hiện tại ở Mỹ đang trở nên phức tạp quanh *thị trường dự đoán* và *cá cược dựa trên sự kiện*. Theo ông, hiện tồn tại khoảng 15 vụ kiện liên quan giữa Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (*CFTC*), nền tảng dự đoán Kalshi, công ty giao dịch chứng khoán bán lẻ Robinhood, cùng với chính quyền nhiều bang.

Trung tâm tranh chấp nằm ở câu hỏi: đâu là ranh giới giữa *sản phẩm tài chính hợp pháp* và *đánh bạc* dựa trên kết quả sự kiện? Kalshi nhiều lần tìm cách niêm yết các hợp đồng dự đoán chính trị (chẳng hạn hợp đồng dự đoán kết quả bầu cử), trong khi CFTC và một số bang lo ngại điều này biến chính trị thành công cụ đầu cơ đại chúng.

Fortinsky dự đoán chuỗi xung đột pháp lý này có khả năng sẽ tiếp tục leo thang và rất có thể sẽ được đưa lên Tòa án Tối cao Mỹ trong vòng 2–3 năm tới. Quyết định của tòa án khi đó được giới chuyên gia đánh giá là có thể định hình toàn bộ khuôn khổ pháp lý cho *thị trường dự đoán* nói chung và *cá cược thể thao* nói riêng trong thập kỷ tới.

**Thể thao – “vùng an toàn” trong thị trường dự đoán?**

Một điểm đáng chú ý trong lập luận của Fortinsky là ông coi *thị trường dự đoán thể thao* là “*khu vực an toàn nhất*” trong hệ sinh thái hợp đồng dự đoán theo sự kiện. Lý do: các sự kiện thể thao có luật chơi, quy trình tổ chức, lịch thi đấu và hệ thống giám sát minh bạch, giảm thiểu rủi ro *giao dịch nội gián* hoặc *thao túng kết quả* so với các sự kiện chính trị hoặc sự kiện xã hội, kinh tế.

Theo Fortinsky, các hợp đồng dự đoán dựa trên kết quả bầu cử, quyết sách chính trị hoặc các biến cố xã hội có nguy cơ cao bị ảnh hưởng bởi người trong cuộc – ví dụ chính trị gia, quan chức hoặc các nhóm lợi ích nắm giữ thông tin và quyền lực để tác động diễn biến sự kiện. Ngược lại, với thể thao nhà nghề tại Mỹ, dù vẫn có rủi ro dàn xếp tỉ số, cơ chế giám sát từ liên đoàn, nhà tài trợ, truyền thông và cả thị trường cá cược giúp những vụ thao túng lớn khó qua mắt được công chúng.

Mastrelli nhìn nhận *thị trường dự đoán* qua lăng kính *thị trường chứng khoán*. Ông cho rằng nếu cấu trúc thị trường đủ vững, với cơ chế khớp lệnh minh bạch, cạnh tranh giữa các nhà tạo lập thị trường và nhà đầu tư sẽ không biến mất, ngay cả khi nhiều chiến lược *alpha* bị bào mòn theo thời gian. Ông cũng nhấn mạnh bản thân chỉ giao dịch trên các nền tảng có quy định, không sử dụng các sàn dự đoán không phép ở nước ngoài – nơi rủi ro pháp lý và rủi ro đối tác (counterparty risk) cao hơn đáng kể.

*bình luận*

Lập luận “thể thao là vùng an toàn” có thể trở thành mấu chốt để các nền tảng như Novig, Kalshi hay những sàn giao dịch tương lai khác thuyết phục nhà quản lý: hãy cho phép *cá cược thể thao* hoạt động trong khung *sản phẩm tài chính* được giám sát, trước khi tranh luận những lĩnh vực nhạy cảm hơn như chính trị hay sự kiện xã hội. Nếu kịch bản này xảy ra, các hợp đồng dự đoán thể thao có thể trở thành “cửa ngõ” để phổ biến rộng rãi mô hình *thị trường dự đoán* như một lớp tài sản mới.

**Tương lai: “đánh bạc” hay “tài sản tài chính” cho cá cược thể thao?**

Những tranh luận tại Consensus Miami 2026 cho thấy câu hỏi cốt lõi quanh *cá cược thể thao* đang dịch chuyển từ chuyện “*có cho phép hay không*” sang “*nên được định nghĩa như thế nào*”: là *đánh bạc* bị kiểm soát chặt chẽ bởi các bang, hay là *sản phẩm tài chính* được quản lý ở cấp liên bang?

Nếu hướng tiếp cận “*tài sản tài chính*” thắng thế, *thị trường dự đoán* và *cá cược thể thao* có thể:

- Thu hút nhà tạo lập thị trường chuyên nghiệp, tăng thanh khoản và cải thiện *hiệu quả thị trường*.

- Hạn chế các thực tiễn bị chỉ trích trong ngành *sportsbook* hiện tại, như giới hạn tài khoản người chơi thắng nhiều.

- Tạo ra lớp sản phẩm tài chính mới, có thể tích hợp với hệ sinh thái *tiền mã hóa* và *DeFi*, khi nhiều giao thức on-chain đã bắt đầu thử nghiệm các thị trường dự đoán phi tập trung.

Ngược lại, nếu *cá cược thể thao* tiếp tục bị gắn chặt với khung “*đánh bạc*” cấp bang, ngành này rất có thể vẫn sẽ do các tập đoàn *casino* truyền thống chi phối, với cấu trúc phí và cơ chế khuyến khích ít thân thiện hơn với người dùng chuyên nghiệp.

*bình luận*

Với quy mô ước tính lên tới hàng nghìn tỉ USD, việc tái định nghĩa *cá cược thể thao* từ “đánh bạc” sang “sản phẩm tài chính” không chỉ là câu chuyện ngôn từ. Nó có thể mở ra cả một phân khúc *tài sản tài chính* mới, nơi các nhà giao dịch, nhà đầu tư và thậm chí các giao thức *tiền mã hóa* đều có thể tham gia như những tác nhân cung cấp thanh khoản, dữ liệu và chiến lược. Kết quả xung đột pháp lý giữa CFTC, các nền tảng như Kalshi, Robinhood và chính quyền các bang trong vài năm tới vì thế sẽ là yếu tố then chốt định hình tương lai của *thị trường dự đoán* nói chung và *cá cược thể thao* nói riêng.