Dự luật CLARITY có kịp giúp Mỹ giành lại vị thế dẫn dắt thị trường tài sản số?

Theo CoinDesk đưa tin ngày 8 tháng 5 (giờ địa phương), nếu Mỹ thông qua dự luật *“Digital Asset Market Structure and Clarity Act of 2025”* – thường được gọi tắt là *“CLARITY”* – giới chuyên môn nhận định đây có thể là bước ngoặt giúp **“thị trường tài sản số”** quay trở lại Mỹ theo hướng “reshoring”. Tuy vậy, lịch trình bầu cử giữa kỳ đang khiến “đồng hồ lập pháp” tại Quốc hội chạy nhanh hơn, thu hẹp đáng kể dư địa để dự luật này kịp hoàn tất trong nhiệm kỳ hiện tại.

Dự luật CLARITY nhằm thiết lập khuôn khổ rõ ràng cho **“thị trường tài sản số”** tại Mỹ, từ đó giảm thiểu tình trạng “mơ hồ pháp lý” vốn bị các doanh nghiệp than phiền suốt nhiều năm. Theo ông Bill Hughes, Giám đốc pháp lý kiêm phụ trách quan hệ quản lý toàn cầu tại công ty hạ tầng Ethereum Consensys, dự luật *Digital Asset Market Structure and Clarity Act of 2025* nếu được thông qua sẽ “kết thúc sự bất định trong quy định” và tạo điều kiện để dự án blockchain, sàn giao dịch và các doanh nghiệp Web3 quay lại đặt trụ sở, mở rộng hoạt động ngay tại Mỹ.

Ông Hughes chỉ ra một nghịch lý: đồng đô la Mỹ vẫn là “cổng vào” lớn nhất của dòng vốn toàn cầu đối với **“tiền mã hóa”**, nhưng phần lớn khối lượng giao dịch lại diễn ra trên các sàn ở ngoài nước Mỹ. Trong khoảng từ tháng 7 năm 2024 đến tháng 6 năm 2025, quy mô giao dịch **“tiền mã hóa”** dựa trên USD được ước tính vượt 2.400 tỷ đô la. Tuy nhiên, phần lớn thanh khoản lại tập trung tại các nền tảng nước ngoài, đặc biệt là các sàn giao dịch tập trung quy mô lớn.

Theo số liệu của CoinGecko tính đến tháng 12 năm 2025, sàn Binance vẫn chiếm hơn 38% tổng khối lượng giao dịch trên các sàn tập trung toàn cầu. Trong top 10 sàn giao dịch tập trung hàng đầu, chỉ có một sàn có trụ sở tại Mỹ là Coinbase(COIN), với thị phần khiêm tốn khoảng 6,1%.

*bình luận* Việc một thị trường tài chính chủ chốt như Mỹ lại bị các sàn nước ngoài chiếm ưu thế ngay trên đồng tiền của mình cho thấy lỗ hổng về chính sách. Xu hướng “chảy máu” thanh khoản và nhân tài sang các khu vực pháp lý khác – nơi quy định rõ ràng hơn – đã trở thành chủ đề gây tranh cãi trong nội bộ ngành tài chính Mỹ suốt những năm gần đây.

Nhiều chuyên gia và đại diện ngành **“tài sản số”** tại Mỹ cho rằng cấu trúc thị trường hiện tại không thể tách rời khỏi “vùng xám” pháp lý. Khi không có tiêu chí rõ ràng để phân loại tài sản là chứng khoán, hàng hóa hay một dạng tài sản số mới, doanh nghiệp buộc phải cân nhắc rời khỏi Mỹ để tránh rủi ro bị coi là vi phạm luật chứng khoán. Nếu CLARITY được thông qua, chuẩn mực giám sát đối với **“thị trường tài sản số”** sẽ trở nên cụ thể hơn, từ cách cấp phép, yêu cầu minh bạch, tới trách nhiệm tuân thủ của sàn giao dịch và dự án. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo động lực để nhiều công ty quay lại đăng ký hoạt động, niêm yết và mở sản phẩm dành riêng cho khách hàng Mỹ.

Ngược lại, nếu tiến trình tại Quốc hội bị đình trệ, ngành **“tiền mã hóa”** lo ngại “bộ khung pháp lý toàn diện” mà họ chờ đợi có thể tiếp tục bị lùi thêm nhiều năm. Một số ý kiến bi quan thậm chí nhận định rằng nếu cơ hội hiện tại bỏ lỡ, khung quy định mới có thể bị đẩy sang hẳn chu kỳ chính trị sau, tức giai đoạn gần 2030.

Theo ông Bill Hughes, quỹ thời gian còn lại tại Thượng viện không còn nhiều. Ông nhấn mạnh, nếu không đạt được tiến triển đáng kể trước kỳ nghỉ tháng 8, thì từ sau mốc thời gian này, bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 cùng các hoạt động vận động tranh cử sẽ “áp đảo” mọi nỗ lực bàn luận về dự luật CLARITY. Trong kịch bản bất lợi, Thượng viện sẽ gần như “đóng băng” với các sáng kiến lập pháp mới cho đến sau chu kỳ bầu cử, khiến cơ hội xây dựng một hệ sinh thái **“thị trường tài sản số”** có giám sát nhưng thân thiện tại Mỹ bị trễ hẹn thêm nhiều năm.

Hiện Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ dự kiến sẽ đưa dự luật CLARITY vào chương trình nghị sự công khai kế tiếp để bắt đầu quy trình sửa đổi và thẩm tra chi tiết. Tuy nhiên, ngay cả với bước tiến quan trọng này, các doanh nghiệp trong ngành vẫn tỏ ra thận trọng. Tại hội nghị Consensus 2026, ông Brad Garlinghouse, Tổng giám đốc Ripple Labs, nhận định: “Ngay cả khi có tiến triển, không thể khẳng định chắc chắn dự luật cuối cùng sẽ được thông qua”.

*bình luận* Đây là lời nhắc rằng từ việc một dự luật được bàn thảo đến lúc trở thành luật có hiệu lực là một hành trình dài, đặc biệt trong bối cảnh tranh cãi giữa các cơ quan như Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) và giới lập pháp về việc nên xếp loại các **“tài sản số”** như thế nào.

Ở chiều ngược lại, tâm lý của cử tri và công chúng lại có phần ủng hộ CLARITY. Theo kết quả khảo sát do tổ chức nghiên cứu dư luận HarrisX công bố tháng 5, trong số 2.028 cử tri đã đăng ký tại Mỹ được hỏi, có tới 52% ủng hộ việc thông qua dự luật CLARITY. Đáng chú ý, mức độ ủng hộ được ghi nhận ở cả cử tri ủng hộ đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa, cho thấy đề xuất xây dựng khung pháp lý cho **“thị trường tài sản số”** đang có tiềm năng trở thành một chủ đề vượt qua ranh giới đảng phái.

*bình luận* Sự đồng thuận lưỡng đảng ở cấp độ cử tri, nếu được chuyển hóa thành hành động tại Quốc hội, có thể giúp giảm bớt tâm lý “ngại chạm” vào **“tiền mã hóa”** của nhiều nghị sĩ. Tuy nhiên, cạnh tranh chính trị, lợi ích nhóm và ưu tiên lập pháp trong năm bầu cử vẫn là những biến số khó lường.

Giới phân tích trong và ngoài ngành cho rằng CLARITY có thể trở thành “điểm rẽ” cho tham vọng giành lại vị thế dẫn dắt **“thị trường tài sản số”** toàn cầu của Mỹ. Một khung luật rõ ràng giúp doanh nghiệp yên tâm xây dựng sản phẩm, nhà đầu tư có hành lang bảo vệ tốt hơn, và cơ quan quản lý tránh được việc phải xử lý từng vụ việc theo kiểu “truy tố sau” như hiện tại.

Tuy nhiên, để **“thị trường tài sản số”** tại Mỹ thật sự “đổi màu” từ vùng xám sang vùng sáng, CLARITY trước hết phải vượt qua được ma trận thủ tục tại Thượng viện, sau đó là bài toán ưu tiên chính trị trong bối cảnh chu kỳ bầu cử đang tăng nhiệt. Ít nhất ở thời điểm hiện tại, “bộ quy tắc minh bạch” mà ngành **“tiền mã hóa”** kỳ vọng vẫn còn là một ẩn số, chưa thể khẳng định sẽ sớm trở thành hiện thực.