ECB: Thị trường tài sản token hóa bước vào giai đoạn mở rộng, chuẩn bị kết nối trực tiếp với tiền ngân hàng trung ương

Theo Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) nhận định trong bối cảnh *tài sản số*, *tài chính dựa trên blockchain* và *token hóa* tăng tốc, thị trường **tài sản token hóa** đã bước vào “giai đoạn mở rộng ban đầu” với tốc độ phát triển đủ sức tác động đến hệ thống tài chính truyền thống.

Theo báo cáo *Macroprudential Bulletin* do ECB công bố ngày 14 (giờ địa phương), quy mô tài sản được *token hóa* trên các *blockchain công khai* đã tăng mạnh, từ 8,4 tỷ USD (khoảng 12.400 tỷ đồng) đầu năm 2024 lên 45 tỷ USD (khoảng 66.600 tỷ đồng) tính đến tháng 2 năm 2026. Con số này vẫn còn nhỏ so với thị trường tài chính truyền thống, nhưng tốc độ tăng trưởng và mức độ tham gia ngày càng sâu của các tổ chức, đặc biệt tại châu Âu, cho thấy thị trường đang dịch chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn ứng dụng thực tế.

ECB đồng thời đẩy nhanh quá trình xây dựng hạ tầng riêng để theo kịp làn sóng *token hóa* và *tài chính DLT*.

“폰테스·아피아” – kết nối DLT với tiền ngân hàng trung ương

Hệ thống đồng euro đang triển khai dự án Pontes với mục tiêu ra mắt vào quý 3 năm 2026. Trọng tâm dự án là kết nối các nền tảng thị trường dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (DLT) với hệ thống thanh toán TARGET của ECB, qua đó cho phép giao dịch tài sản *token hóa* được thanh toán trực tiếp bằng tiền ngân hàng trung ương.

Song song, ECB thực hiện lộ trình Appia – một kế hoạch dài hạn nhằm thống nhất và tích hợp hệ sinh thái *tài chính số* trong toàn khu vực đồng euro. Từ tháng 3 năm 2026, ECB đã chính thức chấp nhận tài sản dựa trên DLT như tài sản thế chấp, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc đưa thị trường *token hóa* vào khuôn khổ tài chính chính thống.

Động thái này được xem là nền tảng “thể chế hóa” giúp thị trường **tài sản token hóa** thoát khỏi phạm vi thí điểm và từng bước trở thành một phần của hạ tầng tài chính cốt lõi.

*Bình luận*: Việc kết nối hạ tầng DLT với hệ thống thanh toán bằng tiền ngân hàng trung ương là yếu tố then chốt, vì nó giải quyết bài toán “tiền cuối cùng” (final settlement) – một trong những rào cản lớn nhất để các tổ chức tài chính chấp nhận giao dịch *tài sản token hóa* ở quy mô lớn.

Token hóa trái phiếu: cải thiện hiệu quả, nhưng “nút thắt” thanh khoản vẫn lớn

ECB cho biết, phân tích các đợt phát hành trái phiếu được *token hóa* của doanh nghiệp châu Âu cho thấy hiệu quả trong khâu phát hành được cải thiện rõ rệt. Nhờ *hợp đồng thông minh*, thời gian thanh toán được rút ngắn, chi phí quy trình giảm, giúp mô hình phát hành này vận hành hiệu quả hơn so với cấu trúc trái phiếu truyền thống.

Tuy vậy, thanh khoản trên thị trường thứ cấp vẫn là điểm nghẽn. Quy mô thị trường còn nhỏ, hoạt động giao dịch “on-chain” chưa đủ sôi động, khiến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư và khả năng mở rộng sản phẩm đều bị hạn chế.

ECB nhấn mạnh, chỉ khi khung pháp lý được hài hòa và thị trường thứ cấp phát triển mạnh hơn, trái phiếu *token hóa* mới có thể chuyển từ một “thí nghiệm thị trường ngách” trở thành một phần của **hạ tầng tài chính chủ chốt**. Đợt phát hành trái phiếu chính phủ dựa trên DLT của Slovenia hồi tháng 7 năm 2024 được đánh giá là cột mốc đáng chú ý, nhưng vẫn cần thêm nhiều trường hợp tham gia quy mô lớn hơn để tạo chiều sâu cho thị trường.

*Bình luận*: Trái phiếu *token hóa* cho thấy rõ “lợi ích kỹ thuật” nhưng chưa giải được bài toán “thanh khoản kinh tế”. Cơ sở nhà đầu tư còn mỏng trên on-chain, trong khi nhà đầu tư tổ chức lớn vẫn ưu tiên thị trường truyền thống với độ sâu và khối lượng giao dịch ổn định hơn.

TMMF: hiệu quả tăng, rủi ro cũng tăng

Một trong những mảng tăng trưởng nhanh là *quỹ thị trường tiền tệ token hóa* (TMMF). Sản phẩm này biến chứng chỉ quỹ thành các token giao dịch trên *blockchain*, cho phép nhà đầu tư mua bán, chuyển nhượng 24/7.

ECB ghi nhận, TMMF có một số ưu thế rõ rệt: tốc độ thanh toán nhanh, giao dịch liên tục, cấu trúc lập trình được (programmable), và khả năng tích hợp với các mô hình sử dụng tài sản thế chấp on-chain mới mà tài chính truyền thống khó triển khai.

Tuy nhiên, các vấn đề cốt lõi của quỹ thị trường tiền tệ truyền thống, như rủi ro “lệch kỳ hạn thanh khoản” (nhà đầu tư rút vốn nhanh trong khi tài sản cơ sở khó thanh lý ngay), vẫn còn nguyên. Thêm vào đó, cấu trúc DLT có thể tạo ra lớp phức tạp kỹ thuật mới, mở ra những dạng tổn thương khác thay vì loại bỏ rủi ro cũ. ECB cảnh báo, công nghệ không “xóa” rủi ro mà chủ yếu “chuyển vị trí và thay đổi hình thức” của chúng.

*Bình luận*: Khi TMMF kết hợp với giao dịch 24/7 và khả năng rút vốn tức thì on-chain, các đợt rút vốn hàng loạt có thể diễn ra nhanh hơn nhiều so với mô hình quỹ truyền thống – đây là thách thức quan trọng cho giám sát và điều tiết.

Stablecoin euro và bài toán nhu cầu trái phiếu chính phủ

Báo cáo của ECB cũng tập trung vào ảnh hưởng tiềm tàng của **stablecoin euro** tuân thủ khung MiCAR đối với nhu cầu trái phiếu chính phủ trong khối đồng euro.

Thực tế, các stablecoin gán với USD do Tether và Circle phát hành đã trở thành nguồn cầu đáng kể trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ. ECB cho rằng, các **stablecoin euro** có thể đi theo quỹ đạo tương tự, trở thành kênh “hút vốn” vào trái phiếu chính phủ khu vực đồng euro.

Tuy nhiên, tác động cuối cùng sẽ phụ thuộc mạnh vào loại hình tổ chức phát hành. Ngân hàng thương mại và tổ chức tiền điện tử (e-money institution) có yêu cầu khác nhau về cấu trúc dự trữ, dẫn tới tỷ lệ phân bổ vào trái phiếu chính phủ cũng khác nhau.

ECB đánh giá: cấu trúc quy định trong MiCAR, một mặt, buộc dự trữ của stablecoin gắn với tài sản an toàn, giúp tăng khả năng hấp thụ cú sốc cho hệ thống. Mặt khác, nếu quản lý thanh khoản yếu kém, cú sốc có thể lan từ thị trường stablecoin sang hệ thống ngân hàng, trở thành một “kênh lây truyền rủi ro” mới.

*Bình luận*: Nếu **stablecoin euro** mở rộng mạnh, chúng có thể vừa là nguồn cầu ổn định cho trái phiếu chính phủ, vừa là “điểm tập trung rủi ro” khi thị trường mất niềm tin và người dùng rút vốn ồ ạt – tương tự các đợt “chạy ngân hàng” trong lịch sử, nhưng với tốc độ on-chain nhanh hơn.

Công nghệ không xóa rủi ro – cần song hành với quy định

ECB khẳng định trong báo cáo lần này rằng đổi mới *tài chính số*, bao gồm **tài sản token hóa**, *DLT* và *stablecoin*, không còn là trào lưu thử nghiệm bên lề, mà đang tiến dần vào lõi của hệ thống tài chính. Thông qua các dự án Pontes, Appia và thay đổi chính sách tài sản thế chấp, ECB muốn đóng vai trò nhà cung cấp hạ tầng, chứ không chỉ là cơ quan giám sát.

Tuy nhiên, thông điệp trung tâm vẫn rất rõ ràng: *công nghệ không loại bỏ rủi ro tài chính vốn có*, mà thường chỉ thay đổi cơ chế biểu hiện của chúng. Vì vậy, để **tài sản token hóa** và *tài chính dựa trên DLT* phát triển bền vững, cần song hành giữa tiến bộ kỹ thuật với thiết kế tinh vi hơn về khung pháp lý, quy tắc quản lý rủi ro và cấu trúc thị trường.

*Bình luận*: Với lập trường này, ECB cho thấy họ sẵn sàng mở cửa cho đổi mới – từ **tài sản token hóa**, TMMF đến **stablecoin euro** – nhưng sẽ gắn chặt với yêu cầu an toàn hệ thống. Điều này nhiều khả năng sẽ định hình cách thị trường *tài sản số châu Âu* phát triển trong những năm tới: ít “tự do tuyệt đối”, nhưng ổn định hơn và thân thiện hơn với dòng vốn tổ chức.