ECB thận trọng thúc đẩy token hóa thị trường vốn, khẳng định vai trò trung tâm của tiền ngân hàng trung ương

Ngân hàng Trung ương châu Âu(ECB) vừa phác thảo một định hướng thận trọng cho quá trình *từ*token hóa* của thị trường vốn châu Âu. Công nghệ có thể giúp tăng hiệu quả hoạt động, nhưng tiêu chuẩn thanh toán vẫn phải dựa trên *từ*tiền ngân hàng trung ương*, đồng thời khung pháp lý và hạ tầng thị trường cần được nâng cấp song hành.

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), ECB trong ấn phẩm “Bản tin ổn định tài chính vĩ mô” mới nhất nhận định công nghệ sổ cái phân tán (DLT) có thể hỗ trợ làm sâu sắc thêm Liên minh tiết kiệm và đầu tư của Liên minh châu Âu (EU). Tuy vậy, ECB cảnh báo lợi ích kỳ vọng sẽ bị hạn chế nếu thiếu một hạ tầng có khả năng *từ*tương tác* giữa các hệ thống và một khung pháp lý “mạnh mẽ, mang tính hỗ trợ”.

ECB cho rằng *từ*token hóa* và DLT đã bước qua giai đoạn ý tưởng, tiến vào giai đoạn đầu của việc triển khai trên quy mô lớn. Để việc mở rộng diễn ra an toàn, chính sách phải theo kịp tốc độ phát triển công nghệ, thể hiện quan điểm mở cửa với đổi mới nhưng vẫn giữ chặt quyền kiểm soát.

Nội dung phân tích trong bản tin cho rằng tài sản *từ*token hóa* có thể tái cấu trúc toàn bộ quy trình từ phát hành đến thanh toán, cắt giảm sự phụ thuộc vào nhiều tầng trung gian và hệ thống cũ, qua đó giảm chi phí vận hành. Quy trình dịch chuyển tài sản, xử lý sự kiện doanh nghiệp có thể được tự động hóa thông qua hợp đồng thông minh, giúp tăng tính minh bạch và giảm sai sót thủ công.

Tuy nhiên, hiệu quả này đi kèm điều kiện. ECB cảnh báo sự bùng nổ của nhiều nền tảng không tương thích lẫn nhau có thể khiến thị trường trở nên phân mảnh, phức tạp hơn. Về phương diện thanh toán, ECB nhấn mạnh phương tiện thanh toán trong thị trường *từ*token hóa* phải là *từ*tiền ngân hàng trung ương* thay vì token do tư nhân phát hành, nhằm bảo đảm ổn định thị trường và tính “thanh toán cuối cùng” (finality) trong các giao dịch.

Một nghiên cứu khác trong bản tin của ECB phân tích các trường hợp ban đầu của thị trường trái phiếu *từ*token hóa*. Kết quả cho thấy chi phí đi vay có xu hướng thấp hơn, chênh lệch giá mua – bán (bid-ask spread) thu hẹp so với phương thức phát hành truyền thống. Theo ECB, nguyên nhân đến từ hiệu quả vận hành cao hơn, sự minh bạch trong khâu thanh toán và quản lý tài sản thế chấp, cùng khả năng lập trình được của tài sản *từ*token hóa*. Tuy vậy, rủi ro về công nghệ, pháp lý và thanh khoản vẫn hiện hữu. ECB lưu ý cần theo dõi xem khi thị trường mở rộng vượt ra ngoài các thương vụ đặc biệt quy mô lớn và một số tổ chức phát hành tiên phong, những lợi thế này có còn được duy trì hay không.

ECB đồng thời xem xét kỹ các quỹ thị trường tiền tệ *từ*(MMF) token hóa* và stablecoin neo theo đồng euro đáp ứng quy định của Luật thị trường tài sản tiền mã hóa (MiCA) của EU, coi đây là những thí nghiệm “tài sản tương đương tiền” vận hành trên chuỗi khối. Bản tin cho rằng *từ*MMF token hóa* kế thừa phần lớn rủi ro thanh khoản và áp lực rút vốn (redemption) của MMF truyền thống, lại bổ sung thêm các điểm dễ tổn thương về vận hành, trong khi vẫn chưa có đủ dữ liệu chứng minh cách cấu trúc này phản ứng trong giai đoạn khủng hoảng.

Với *từ*stablecoin euro* tuân thủ MiCA, ECB đánh giá các sản phẩm này có thể tác động tới nhu cầu trái phiếu chính phủ, hoặc đóng vai trò vùng đệm thanh khoản khi thị trường căng thẳng. Tuy nhiên, cấu trúc dự trữ và cách thức gửi tài sản bảo chứng của các stablecoin này có thể tạo ra một “kênh truyền dẫn” rủi ro mới vào hệ thống ngân hàng, nếu không được giám sát chặt chẽ.

Tổng hợp những nhận định trên, ECB gửi đi thông điệp rõ ràng: *từ*token hóa* có tiềm năng hỗ trợ chiến lược xây dựng một thị trường vốn thống nhất cho châu Âu, song hạ tầng kỹ thuật, khung pháp lý và cơ chế thanh toán bằng *từ*tiền ngân hàng trung ương* phải phát triển cùng nhịp. Ưu tiên cốt lõi vẫn là ổn định tài chính, đặt lên trên những lợi ích về hiệu quả thị trường mà *từ*token hóa* và DLT có thể mang lại.

bình luận: Cách tiếp cận “cho phép có điều kiện” của ECB phản ánh xu hướng chung của các ngân hàng trung ương lớn: chấp nhận *từ*token hóa* như một lớp hạ tầng mới của thị trường vốn, nhưng kiên quyết giữ vai trò trung tâm của tiền ngân hàng trung ương trong khâu thanh toán và quản trị rủi ro hệ thống. Với nhà đầu tư và các dự án *từ*tiền mã hóa* tại châu Âu, đây là tín hiệu vừa mở ra không gian thử nghiệm, vừa báo trước yêu cầu tuân thủ khắt khe hơn trong giai đoạn tới.