Kalshi, DOJ và cuộc chiến liên bang – tiểu bang: Thị trường dự đoán, tiền mã hóa và ranh giới cá cược – phái sinh tại Mỹ

Nền tảng *Kalshi* và cuộc chiến pháp lý mới giữa liên bang – tiểu bang tại Mỹ đang làm dấy lên tranh cãi về “cánh cửa xoay” giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Theo bài phân tích của báo Mỹ (ngày 24, giờ địa phương), nhân vật từng giúp *Kalshi* thắng kiện Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ *Commodity Futures Trading Commission (CFTC)*, nay lại đứng ở trung tâm nỗ lực của chính phủ liên bang nhằm bảo vệ nền tảng này trước các vụ truy tố từ các bang. Câu chuyện cho thấy cách mà *dự đoán thị trường* và *tiền mã hóa* đang va chạm với khung pháp lý truyền thống về *cá cược* và *phái sinh* tại Mỹ.

Trọng tâm mới của cuộc chiến nằm ở Bộ Tư pháp Mỹ *Department of Justice, DOJ*. Trong vụ kiện nhắm vào các bang Illinois, Arizona và Connecticut, DOJ đã đưa tên Yaakov Roth lên hàng đầu. Roth từng là luật sư tại hãng Jones Day, người đại diện cho *Kalshi* trong vụ “KalshiEX v. Commodity Futures Trading Commission (CFTC)” – một vụ kiện mang tính bước ngoặt về việc phân loại và giám sát các hợp đồng mang tính *dự đoán* giống cá cược nhưng được giao dịch như *phái sinh*. Hiện tại, ông giữ vị trí Phó Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp phụ trách Bộ phận Dân sự (Principal Deputy Assistant Attorney General), đồng nghĩa vai trò của ông chuyển từ “luật sư của Kalshi” sang “kiến trúc sư chính sách của chính phủ”.

Vấn đề cốt lõi đặt ra: quy định về *cá cược* của các bang có thể can thiệp sâu đến đâu vào *thị trường dự đoán* vốn được thiết kế như sản phẩm phái sinh và đăng ký ở cấp liên bang. Chính phủ liên bang lập luận rằng, quyền giám sát của CFTC phải được ưu tiên và có hiệu lực cao hơn, từ đó bảo vệ các nền tảng như *Kalshi* khỏi các biện pháp trừng phạt, lệnh cấm hay truy tố hình sự từ phía bang. Điều này dẫn đến tình huống người từng góp phần giúp *Kalshi* giành chiến thắng trước CFTC trong quá khứ, giờ lại ở vị trí dùng quyền lực liên bang để chặn đứng các nỗ lực “đánh” *Kalshi* của tiểu bang – một ví dụ điển hình cho tranh cãi “cánh cửa xoay” giữa khu vực tư nhân và cơ quan quản lý.

Roth gia nhập DOJ vào tháng 2 năm 2025, sau khi vừa đóng vai trò chủ chốt trong chuỗi chiến thắng của *Kalshi*. Cuối năm 2024, Tòa phúc thẩm liên bang tại Washington DC đã bác yêu cầu đình chỉ khẩn cấp của CFTC đối với các sản phẩm của *Kalshi*. Đến tháng 1 năm 2025, ông tiếp tục đứng ra tranh luận trong phiên phúc thẩm toàn thể. Sau khi chính quyền Trump lên nắm quyền, CFTC bất ngờ rút đơn kháng cáo vào tháng 5 năm 2025, giúp *Kalshi* tạm thời “thoát hiểm” trong cuộc chiến pháp lý với cơ quan liên bang.

Trường hợp Roth không phải là “đường ống” duy nhất nối *Kalshi* với các cơ quan quản lý. Cựu Giám đốc pháp lý của *Kalshi*, Eliezer Mishory, rời công ty vào tháng 3 năm 2025 để trở thành cố vấn tại Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ *Securities and Exchange Commission, SEC*, trong một đơn vị được cho là có liên hệ tới tổ chức DOGE liên quan đến Elon Musk (Elon Musk). Trước đó, Mishory từng làm việc dưới quyền Brian Quintenz tại CFTC – người sau này đóng vai trò then chốt trong mối quan hệ giữa *Kalshi* và giới chức liên bang.

Brian Quintenz tham gia Hội đồng quản trị của *Kalshi* từ năm 2021. Tháng 2 năm 2025, Tổng thống Trump đề cử ông giữ chức Chủ tịch CFTC. Tuy nhiên đến tháng 9 năm 2025, đề cử này bị rút lại sau khi dấy lên tranh cãi về xung đột lợi ích và nghi ngờ ông có thể tiếp cận thông tin nhạy cảm phục vụ cho các công ty tư nhân. Bên cạnh đó, Donald Trump Jr. cũng được cho là có vai trò tư vấn và đầu tư vào *Kalshi* và nền tảng dự đoán *Polymarket*, tạo nên mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa Nhà Trắng, cơ quan quản lý và ngành *thị trường dự đoán*.

Trong bối cảnh đó, *Kalshi* công khai chúc mừng việc Roth được bổ nhiệm vào vị trí cấp cao tại DOJ. Tarek Mansour, Giám đốc điều hành (CEO) của công ty, đăng trên LinkedIn rằng: “Thị trường dự đoán có thể đạt tới vị thế ngày nay là nhờ rất nhiều vào tư vấn pháp lý và khả năng lãnh đạo của Roth.” *bình luận*: Những phát biểu này càng khiến dư luận nghi ngờ về mức độ ảnh hưởng của *Kalshi* lên chính sách liên bang, đặc biệt trong lúc doanh nghiệp cần được bảo vệ trước các vụ truy tố ở cấp bang.

Hiện tại, tâm điểm tranh chấp nằm ở các thông báo cấm và cáo buộc hình sự do bang đưa ra. Bang Arizona vào tháng 3 năm 2026 đã khởi tố *Kalshi* với 20 tội danh, trong đó có 4 tội liên quan đến cá cược kết quả bầu cử. Illinois và Connecticut cũng thực hiện các biện pháp tương tự, tăng áp lực pháp lý lên nền tảng này. Các bang cho rằng nhiều sản phẩm của *Kalshi* thực chất là *cá cược* trá hình, xâm phạm luật chơi bạc của từng bang và có thể gây rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân.

Ngược lại, CFTC dưới thời Chủ tịch Michael Selig – một nhân sự do Tổng thống Trump bổ nhiệm – thể hiện lập trường bảo vệ mạnh mẽ hơn đối với *Kalshi* và các nền tảng tương tự. Tháng 2 vừa qua, Selig tuyên bố CFTC “sẽ không còn đứng yên” trước những nỗ lực từ phía tiểu bang nhằm thu hẹp quyền giám sát của cơ quan liên bang, hàm ý sẵn sàng đối đầu trực diện với các công tố viên bang. Ủy ban Cố vấn Đổi mới (Innovation Advisory Committee) của CFTC hiện bao gồm đại diện từ *Kalshi*, *Polymarket*, cùng các nhà cái thể thao lớn như *FanDuel* và *DraftKings*, cho thấy tiếng nói của ngành *cá cược – dự đoán* có trọng lượng lớn trong việc định hình chính sách phái sinh mới.

Về mặt hoạt động kinh doanh, *Kalshi* gần đây ghi nhận khối lượng giao dịch tăng mạnh với trọng tâm là cá cược thể thao. Công ty cho biết riêng các hợp đồng liên quan đến trận Super Bowl đã vượt mốc 1 tỷ USD giá trị giao dịch. Tuy nhiên, trong khi nhiều bang coi các hợp đồng này là *cá cược* nằm trong phạm vi luật chơi bạc của họ, chính quyền Trump lại phân loại chúng như *sản phẩm phái sinh có tính hàng hóa* và là một phần của *thị trường dự đoán* hợp pháp, thuộc thẩm quyền chính của CFTC. *bình luận*: Cách phân loại này không chỉ là tranh cãi ngôn từ mà còn quyết định khung thuế, yêu cầu cấp phép, trách nhiệm bảo vệ nhà đầu tư và khả năng mở rộng các sản phẩm tài chính “giống cá cược” sang lĩnh vực *tiền mã hóa* và tài sản số.

Cuộc tranh cãi xung quanh *Kalshi* vì thế không chỉ dừng lại ở mâu thuẫn giữa một công ty khởi nghiệp và một vài bang. Nó đã trở thành phép thử cho ranh giới giữa quyền lực liên bang và thẩm quyền tiểu bang trong quản lý *phái sinh*, *cá cược* và *thị trường dự đoán* – những mảng đang giao thoa ngày càng mạnh với *tiền mã hóa* và tài chính phi tập trung. Khi nhu cầu sử dụng *dự đoán thị trường* để giao dịch rủi ro chính trị, kinh tế, thể thao và tài chính tiếp tục tăng, các xung đột pháp lý kiểu *Kalshi* khó có thể sớm chấm dứt. Ngược lại, đây có thể chỉ mới là bước khởi đầu cho một giai đoạn định hình lại toàn bộ khung quy định đối với *thị trường dự đoán* và các sản phẩm gắn với *tiền mã hóa* tại Mỹ.