Balancer(BAL) đóng cửa Balancer Labs, tái cấu trúc DAO tinh gọn, cắt lạm phát token và dồn 100% phí về kho bạc

Balancer Labs tuyên bố đóng cửa, chuyển **“Balancer(BAL)”** sang mô hình DAO tinh gọn sau nhiều vụ hack, rủi ro pháp lý gia tăng và tình trạng không còn **“dòng tiền bền vững”**. Theo thông báo trên diễn đàn quản trị ngày 23 (giờ địa phương), đồng sáng lập Fernando Martinelli cho biết pháp nhân **“Balancer Labs”** sẽ được giải thể, trong khi giao thức **“Balancer(BAL)”** vẫn tiếp tục vận hành dưới một cấu trúc cực kỳ tối giản, tập trung vào DAO và dòng tiền thực.

Theo nội dung Martinelli đăng tải, **“Balancer Labs”** từng đóng vai trò “vườn ươm” – phát triển sơ khai, nuôi dưỡng và tài trợ cho giao thức **“Balancer(BAL)”** – nay đã trở thành gánh nặng hơn là tài sản. Ông thẳng thắn nhìn nhận pháp nhân này hiện là **“một khoản nợ chứ không còn là tài sản cho tương lai giao thức”**, nhất là khi **không có nguồn thu ổn định** để trang trải chi phí vận hành và đối mặt với các rủi ro kiện tụng sau hack. Martinelli tiết lộ đã từng **nghiêm túc cân nhắc** khả năng đóng hoàn toàn dự án, nhưng cuối cùng chọn phương án “đóng công ty, giữ giao thức” vì **“Balancer(BAL) vẫn tạo ra doanh thu”**, dù mức doanh thu không đủ để duy trì cấu trúc tổ chức cũ.

*Theo bối cảnh sự kiện, vụ tấn công v2 và làn sóng giám sát pháp lý gần đây được xem là chất xúc tác chính khiến Balancer phải thu hẹp hoạt động và tái cấu trúc toàn diện.*

“Cú sốc” bảo mật lớn nhất trong giai đoạn gần đây là vụ exploit trên Balancer v2 diễn ra tháng 11 năm 2025. Kẻ tấn công đã đánh cắp khoảng 1,1 tỉ đô la Mỹ (ước khoảng 1.645 tỉ đồng) tài sản số, bao gồm osETH, WETH, wstETH và nhiều token khác. Đây là **vụ tấn công bảo mật thứ ba** được ghi nhận trên **“Balancer(BAL)”**, đồng thời là sự cố mà Martinelli mô tả là làm gia tăng đáng kể **“legal exposure”** – tức mức độ phơi nhiễm trước các rủi ro pháp lý như điều tra, kiện tụng và yêu cầu bồi thường.

Trong giai đoạn đỉnh cao của làn sóng DeFi năm 2021, **“Balancer(BAL)”** từng là một trong những biểu tượng lớn nhất. Vào cuối năm 2021, tổng giá trị tài sản khóa (TVL – Total Value Locked) trên giao thức đã tiến sát **3,5 tỉ đô la Mỹ (khoảng 5,23 nghìn tỉ đồng)**, đứng chung hàng ngũ với Aave(AAVE), Uniswap(UNI), Curve(CRV) như một trụ cột hạ tầng giao dịch phi tập trung. Số liệu từ DeFiLlama cho thấy TVL của **“Balancer(BAL)”** đạt khoảng 2,96 tỉ đô la Mỹ (khoảng 4,43 nghìn tỉ đồng) vào tháng 10 năm 2021, trong khi doanh thu phí giao thức tính theo năm vượt mốc 6 triệu đô la Mỹ (xấp xỉ 90 tỉ đồng), hỗ trợ cho kỳ vọng tăng trưởng dài hạn.

Đến hiện tại, bức tranh đã đảo chiều. TVL của **“Balancer(BAL)”** chỉ còn khoảng 157 triệu đô la Mỹ (ước chừng 2.347 tỉ đồng), tức **giảm hơn 95% so với đỉnh**. Vốn hóa thị trường token BAL cũng co lại còn quanh ngưỡng 10 triệu đô la Mỹ (khoảng 150 tỉ đồng). Martinelli cho rằng token BAL đang giao dịch với mức chiết khấu sâu so với **giá trị tài sản ròng (NAV)**, khi **FDV (giá trị pha loãng hoàn toàn)** vào khoảng 11 triệu đô la Mỹ (xấp xỉ 164 tỉ đồng) vẫn chưa được thị trường phản ánh đầy đủ.

*bình luận: Từ góc nhìn thị trường, Balancer đã đi hết một chu kỳ điển hình của DeFi: bùng nổ TVL và phí trong bull market, sau đó là suy giảm TVL, tăng rủi ro bảo mật và áp lực pháp lý trong giai đoạn thị trường điều chỉnh. Câu hỏi đặt ra là liệu mô hình tinh gọn mới có đủ sức đưa dự án thoát khỏi “vòng xoáy tử thần” phí thấp – chi phí cao hay không.*

Điểm đáng chú ý, theo Martinelli, là **khả năng tạo dòng tiền của giao thức vẫn chưa tắt hẳn**. Trong ba tháng gần đây, doanh thu phí giao thức tính theo năm vẫn trên mức 1 triệu đô la Mỹ (khoảng 15 tỉ đồng). Con số này **không đủ để nuôi một bộ máy “đầy đủ công ty”**, nhưng **có thể đủ cho một mô hình “lean” – cực kỳ tinh gọn**, nơi nhóm phát triển cốt lõi thu hẹp tối đa, hầu hết quyết định được đưa về DAO và mọi nguồn thu được tập trung để kéo dài runway.

**“Balancer(BAL)” cắt thưởng phát hành về 0, đóng veBAL, xoá bỏ “kinh tế hối lộ vòng tròn”**

Một trong những trụ cột của kế hoạch tái cấu trúc là **cắt giảm hoàn toàn lạm phát token BAL**. Cụ thể, đề xuất của đội ngũ còn lại là đưa **phát hành token BAL cho phần thưởng thanh khoản về “0”**, tức **ngừng mọi hình thức emission mới** từ cơ chế khuyến khích on‑chain. Martinelli mô tả đây là bước đi chấm dứt mô hình **“circular bribe economy”** – “kinh tế hối lộ vòng tròn”, trong đó giao thức chi nhiều token hơn số phí thực thu được, chỉ để **duy trì dòng chảy thanh khoản “nóng” và cuộc chơi hối lộ phiếu bầu** trên các nền tảng meta‑governance.

Trong hệ sinh thái DeFi, cơ chế bỏ phiếu phân bổ phần thưởng thanh khoản thường bị biến tướng thành một **“chợ hối lộ”**: dự án trả phần thưởng ngoài để lôi kéo người nắm quyền vote bỏ phiếu ưu tiên pool của họ, từ đó hút thanh khoản. Theo Martinelli, điều này đã khiến **chi phí thu hút thanh khoản thực tế vượt xa doanh thu từ phí**, biến token BAL thành **nguồn xả không ngừng nghỉ** thay vì tài sản tích lũy giá trị.

Bên cạnh đó, Balancer cũng sẽ **chấm dứt mô hình veBAL** – cơ chế quản trị dựa trên vote‑escrow (khóa token nhận quyền biểu quyết và phí). Martinelli chỉ ra rằng các giao thức meta‑governance như Aura đã gom quyền biểu quyết veBAL, đồng thời **thị trường hối lộ** xung quanh veBAL khiến các quyết định quản trị **“không còn phản ánh đúng tiếng nói của những người thực sự xây dựng và vận hành tuyến đầu của Balancer”**. Việc xóa bỏ veBAL được xem là bước dọn đường cho một mô hình quản trị đơn giản hơn, ít bị thao túng bởi vốn ngắn hạn.

Trong đề xuất mới, **cấu trúc phân bổ phí cũng được thiết kế lại**. Hiện tại, **chỉ 17,5% doanh thu giao thức** chảy về kho bạc DAO, phần còn lại đi cho nhiều mục khác nhau (phần thưởng, khuyến khích, v.v.). Kế hoạch mới là **nâng tỷ lệ này lên 100%**, toàn bộ **doanh thu phí giao thức đều dồn về kho bạc** để tăng sức mạnh tài chính cho DAO. Ngược lại, đối với phiên bản v3 sắp tới, phần phí mà giao thức lấy từ các pool sẽ **được giảm xuống 25%** nhằm khuyến khích **“tự nhiên hóa thanh khoản”** – thu hút người dùng và LP bằng sản phẩm, trải nghiệm và hiệu quả vốn, hơn là bằng lạm phát token.

Để giải quyết áp lực bán token BAL và tạo **“exit liquidity” công bằng cho người không còn niềm tin**, Balancer dự kiến triển khai **chương trình mua lại (buyback)** bằng nguồn phí tích lũy. Martinelli nói rõ: **“Nếu tin vào Balancer tái cấu trúc, bạn có thể ở lại; nếu không, bạn có cơ hội rời đi với mức giá công bằng. Đó là một giao kèo trung thực và là cách để xóa bỏ gánh nặng overhang trên thị trường.”**

*bình luận: Mô hình chuyển toàn bộ phí về kho bạc DAO, kết hợp buyback và cắt phát hành mới, về lý thuyết sẽ biến BAL từ token “lạm phát vô hạn” sang tài sản có dòng tiền rõ rệt. Tuy nhiên, thành công phụ thuộc vào việc giao thức có duy trì được TVL và khối lượng giao dịch sau khi không còn “bơm” phần thưởng hay không.*

Về mặt nhân sự, phần lõi của **Balancer Labs** sẽ được đề xuất **chuyển sang một thực thể mới mang tên Balancer OpCo** – một công ty vận hành tinh gọn chịu trách nhiệm phát triển kỹ thuật và duy trì sản phẩm. Kế hoạch này cần được **DAO thông qua bằng bỏ phiếu on‑chain**. Martinelli cho biết sau khi quá trình tái cấu trúc hoàn tất, ông **sẽ không giữ bất kỳ vai trò chính thức** nào với giao thức, nhưng **sẵn sàng hỗ trợ ở vị trí cố vấn** nếu cộng đồng cần.

**Sản phẩm thu gọn còn 5 mảng cốt lõi, mở lộ trình sang chuỗi ngoài EVM**

Sau cú cắt giảm nhân sự và ngân sách, **“Balancer(BAL)”** sẽ **tập trung toàn lực vào 5 dòng sản phẩm** được đánh giá là có lợi thế cạnh tranh rõ rệt:

- **reCLAMM pool** – dòng sản phẩm pool tối ưu hóa vốn và quản lý thanh khoản chủ động, tập trung vào hiệu quả swap cao và độ trượt giá thấp.

- **Liquidity Bootstrapping Pool (LBP)** – cơ chế gây quỹ và phân phối token ban đầu đã trở thành “thương hiệu” riêng của Balancer trong các đợt ra mắt token.

- **Pool cho stablecoin và LST (Liquid Staking Token)** – nơi Balancer có thế mạnh về cấu trúc pool linh hoạt, hỗ trợ tốt cho các tài sản có tương quan chặt như stablecoin và token staking thanh khoản.

- **Weighted pool** – sản phẩm “truyền thống” của Balancer, cho phép nhiều tài sản với trọng số tùy chỉnh, hữu ích cho treasury management và portfolio on‑chain.

- **Mở rộng sang các chuỗi không tương thích EVM (non‑EVM)** – bước chuyển nhằm tìm kiếm thị trường mới ngoài hệ sinh thái EVM, nơi cạnh tranh với các DEX khác có thể ít khốc liệt hơn.

Những chức năng ngoài 5 hướng nêu trên, đặc biệt là **các thử nghiệm mang tính “đốt tiền” hoặc thiếu PMF (product‑market fit)**, sẽ được **cắt giảm hoặc tạm dừng vô thời hạn**. Mục tiêu là **giảm triệt để chi phí cố định**, dồn tài nguyên vào mảng có doanh thu rõ ràng, từ đó **tăng xác suất sống sót trong chu kỳ DeFi tiếp theo**.

*bình luận: Quyết định “cắt đến xương” sản phẩm và nhân sự cho thấy Balancer chấp nhận từ bỏ tham vọng “siêu giao thức đa năng”, thay vào đó trở lại với những gì từng làm nên tên tuổi: LBP, weighted pool và giải pháp thanh khoản tinh chỉnh. Điểm mới là định hướng non‑EVM – nếu thành công, Balancer có thể trở thành một trong số ít DEX “đa kiến trúc” thay vì chỉ quanh quẩn trong EVM.*

**“Balancer(BAL)” trong bức tranh DeFi mới: ưu tiên sống sót, quản trị rủi ro và dòng tiền thật**

Việc **Balancer Labs** đóng cửa và **“Balancer(BAL)”** chuyển sang cấu trúc DAO tinh gọn là một tín hiệu cho thấy **DeFi đang dịch trục**: từ giai đoạn “ưu tiên tăng trưởng TVL bằng mọi giá” sang giai đoạn **tập trung vào sự bền vững, quản trị rủi ro và hiệu quả vốn**. Những dự án có **tiền lệ hack nhiều lần** nếu tiếp tục duy trì pháp nhân tập trung sẽ đứng trước **áp lực pháp lý, kiện tụng và giám sát** ngày càng lớn – điều mà Balancer rõ ràng muốn **giảm thiểu** bằng cách “thu mình” vào lớp giao thức và DAO.

Song song đó, thiết kế token cũng đang **quay lại các nguyên tắc tài chính cơ bản**: dừng lạm phát, gom phí về kho bạc, triển khai buyback và tạo điều kiện thoát hàng công bằng cho người không còn muốn nắm giữ. Thay vì chạy theo “meta hối lộ” và ROI ngắn hạn, **“Balancer(BAL)”** chọn **thị trường ngách, sản phẩm rõ ràng, TVL vừa phải nhưng có lãi**.

*bình luận: Thị trường sẽ theo dõi sát hai biến số: (1) khả năng Balancer giữ hoặc tăng TVL và khối lượng giao dịch sau khi cắt thưởng; (2) mức độ thị trường định giá lại BAL nếu dao cắt lạm phát và dòng tiền về DAO thực sự ổn định. Nếu mô hình này thành công, nó có thể trở thành “mẫu thiết kế mới” cho các DEX DeFi đang mắc kẹt giữa rủi ro pháp lý và bài toán doanh thu.*

Trong bối cảnh đó, tương lai của **“Balancer(BAL)”** phụ thuộc vào việc **kế hoạch tái cấu trúc có đủ sức khôi phục niềm tin của LP, trader và nhà đầu tư token** hay không. Khả năng **thu hút lại thanh khoản tự nhiên**, tránh lặp lại các sự cố bảo mật và chứng minh **dòng tiền thực** sẽ là chìa khóa quyết định liệu BAL có thể **thoát khỏi mức chiết khấu sâu so với NAV** và được thị trường **tái định giá** trong chu kỳ DeFi tiếp theo.