Theo CoinDesk đưa tin ngày 14 (giờ địa phương), tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đã bác kháng cáo cuối cùng của ngân hàng Custodia trong vụ kiện liên quan đến quyền tiếp cận *“tài khoản chủ chốt tại Fed (Fed master account)”*. Diễn biến này khép lại gần 5 năm tranh chấp pháp lý và được xem là phán quyết củng cố *“quyền tự do quyết định của Fed đối với tài khoản chủ chốt”*, qua đó tác động trực tiếp đến chiến lược tiếp cận hạ tầng thanh toán truyền thống của các ngân hàng *tiền mã hóa* và doanh nghiệp *fintech*.
Trong phán quyết công bố ngày 14, Tòa phúc thẩm liên bang khu vực 10 cho biết với tỷ lệ 7–3, tòa quyết định không xem xét thêm kháng cáo của Custodia Bank. Điều này đồng nghĩa Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giữ toàn quyền lựa chọn tổ chức nào được mở *tài khoản chủ chốt (master account)* tại ngân hàng trung ương.
*tài khoản chủ chốt (Fed master account)* là hạ tầng cốt lõi cho phép các tổ chức tài chính gửi dự trữ trực tiếp tại Fed và kết nối với hệ thống thanh toán của ngân hàng trung ương. Nhờ đó, ngân hàng sở hữu tài khoản này có thể xử lý thanh toán mà không cần thông qua ngân hàng trung gian, giảm chi phí và rủi ro đối tác.
Custodia Bank nộp đơn xin *tài khoản chủ chốt* lên Fed từ tháng 10 năm 2020. Khi đơn bị từ chối, ngân hàng này khởi kiện, lập luận rằng theo *Đạo luật Kiểm soát Tiền tệ (Monetary Control Act)*, các ngân hàng được cấp phép ở cấp bang cũng phải được tiếp cận dịch vụ của Fed, trong đó bao gồm quyền mở *master account*. Custodia nhấn mạnh mô hình ngân hàng tập trung vào *tài sản số* chỉ có thể vận hành hiệu quả nếu được kết nối trực tiếp với hệ thống thanh toán của ngân hàng trung ương.
Tuy nhiên, trong nhiều phán quyết trước đó, tòa án liên tục đứng về phía Fed, cho rằng cơ quan này có *“quyền tự do rộng rãi”* trong việc phê duyệt hay từ chối đơn xin mở *tài khoản chủ chốt*. Quyết định mới nhất của tòa phúc thẩm đã củng cố lập luận này, tạo tiền lệ quan trọng cho các hồ sơ xin tài khoản từ các ngân hàng *tiền mã hóa* và công ty *fintech* trong tương lai.
bình luận: Việc tòa án khẳng định Fed có “quyền tự do rộng rãi” khiến các ngân hàng tài sản số khó có thể dùng con đường pháp lý để buộc Fed mở *master account*. Thay vào đó, họ sẽ phải thích ứng với khung chính sách hiện hữu hoặc đi theo các mô hình “lai” với ngân hàng truyền thống.
Theo thông tin công khai ngày 4 tháng 3 (giờ địa phương), *sàn giao dịch tiền mã hóa* Kraken đã trở thành nền tảng *tiền mã hóa* đầu tiên nhận được một dạng *“tài khoản chủ chốt hạn chế”* từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang Kansas City. Tài khoản này chỉ cho phép Kraken truy cập vào mạng thanh toán thời gian thực *Fedwire*, chứ không cung cấp đầy đủ tất cả dịch vụ mà các ngân hàng thương mại truyền thống đang sử dụng.
Do giới hạn đó, nhiều ý kiến trong ngành cho rằng giới chức Mỹ có thể đang thử nghiệm mô hình *“tài khoản chủ chốt gọn nhẹ (skinny master account)”* dành riêng cho doanh nghiệp *tiền mã hóa* – tức cho phép tiếp cận một phần hạ tầng thanh toán của Fed, nhưng vẫn giữ chặt quyền kiểm soát đối với rủi ro thanh khoản và rủi ro hệ thống.
bình luận: *tài khoản chủ chốt hạn chế* của Kraken cho thấy Fed không hoàn toàn “đóng cửa” với doanh nghiệp tài sản số, nhưng sẽ chỉ mở theo từng lớp chức năng, thay vì trao trọn gói đặc quyền như với ngân hàng truyền thống. Nếu xu hướng *“skinny master account”* được mở rộng, đây có thể trở thành chuẩn mới cho các công ty *tiền mã hóa* muốn kết nối trực tiếp với hệ thống thanh toán của Fed.
Trong phán quyết vừa qua, thẩm phán Timothy Tymkovich (Timothy Tymkovich) đã đưa ra ý kiến phản đối gay gắt. Ông cho rằng quyền truy cập *tài khoản chủ chốt* là *“hạ tầng thiết yếu”* đối với ngân hàng, nên việc từ chối mở tài khoản có thể xem như *“bản án tử hình”* cho mô hình kinh doanh của tổ chức đó.
Thẩm phán Tymkovich cũng nhắc lại việc ngay trong giai đoạn đầu xem xét hồ sơ năm 2020 của Custodia, đánh giá nội bộ của Fed từng kết luận rằng không có *“vấn đề chí mạng (no showstoppers)”*. Vì vậy, ông không đồng tình với quan điểm cho rằng Fed có thể bác mọi đơn xin mở tài khoản chỉ dựa trên quyền tự do quyết định rộng rãi, mà không cần một tiêu chuẩn rõ ràng, nhất quán.
bình luận: Quan điểm thiểu số của thẩm phán Tymkovich phản ánh mối lo ngại rằng nếu *tài khoản chủ chốt* bị xem như một đặc ân “có thể cho hoặc không”, thay vì là hạ tầng công mà mọi ngân hàng đủ chuẩn đều được dùng, thì đổi mới tài chính – nhất là trong lĩnh vực *tiền mã hóa* – sẽ bị “nghẽn” ngay tại cửa vào hệ thống.
Trong bối cảnh tranh luận về *tài khoản chủ chốt* cho ngân hàng tài sản số còn đang gay gắt, nhiều doanh nghiệp *fintech* và *tiền mã hóa* lại chọn con đường “lên đời” thành ngân hàng được cấp phép đầy đủ tại Mỹ để tiếp cận hạ tầng của Fed.
Theo hồ sơ nộp lên cơ quan quản lý, *fintech* Anh Revolut đã tái nộp đơn xin giấy phép ngân hàng tại Mỹ, đề nghị Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ Mỹ (OCC) và Tổng công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) chấp thuận thành lập *Revolut Bank US, N.A.*. Nếu được phê duyệt, Revolut có thể hoạt động ngân hàng tại cả 50 bang với một khung quản lý liên bang thống nhất, qua đó đủ điều kiện kết nối trực tiếp với hạ tầng thanh toán trung ương.
Cùng lúc, một loạt công ty *tài sản số* và *fintech* khác cũng tham gia cuộc đua xin giấy phép ngân hàng tại Mỹ, gồm Nubank, Crypto.com, Circle, Ripple, BitGo, Fidelity Digital Assets, Paxos… Mục tiêu chung là rút ngắn khoảng cách với *hệ thống tài chính truyền thống*, giảm phụ thuộc vào ngân hàng đối tác và từng bước sở hữu trực tiếp quyền truy cập *tài khoản chủ chốt* tại Fed.
bình luận: Việc các doanh nghiệp *tiền mã hóa* ào ạt xin giấy phép ngân hàng cho thấy đường biên giữa “crypto” và “tradfi” đang mờ đi. Thay vì đứng ngoài hệ thống, nhiều dự án lựa chọn trở thành một phần của hạ tầng được quản lý chặt, đổi lại là quyền tiếp cận thanh toán, bảo hiểm tiền gửi và niềm tin từ nhà đầu tư tổ chức.
Khi Fed tiếp tục bảo vệ *quyền tự do quyết định* đối với *tài khoản chủ chốt*, mô hình *“tài khoản chủ chốt hạn chế”* dành cho doanh nghiệp *tiền mã hóa* như trường hợp Kraken và chiến lược xin giấy phép ngân hàng liên bang của các công ty như Revolut, Circle hay Ripple đang định hình một lộ trình mới cho ngành.
Trong ngắn hạn, khả năng các ngân hàng tài sản số như Custodia buộc Fed phải mở *master account* bằng con đường kiện tụng là rất thấp. Tuy nhiên, áp lực từ thị trường, từ đà gia nhập hệ thống của các “ông lớn” *tiền mã hóa* và từ nhu cầu hiện đại hóa hạ tầng thanh toán có thể dần thúc đẩy một khung quy định rõ ràng hơn về việc cấp *tài khoản chủ chốt* cho các tổ chức sở hữu tài sản số.
bình luận: Tương lai của *tài khoản chủ chốt (Fed master account)* nằm ở điểm cân bằng giữa quản lý rủi ro hệ thống và thúc đẩy đổi mới. Nếu Fed và cơ quan quản lý thiết kế thành công một mô hình cấp quyền truy cập từng lớp cho doanh nghiệp *tiền mã hóa*, ngành sẽ có cơ hội kết nối sâu với *tài chính truyền thống* mà không đánh đổi an toàn hệ thống – yếu tố then chốt cho đợt mở rộng tiếp theo của thị trường *tiền mã hóa*.
Bình luận 0