AI agent tự trị bùng nổ trên thị trường dự đoán: Polystrat trên Polymarket cho thấy máy đang vượt trội nhà giao dịch cá nhân

Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), một xu hướng mới đang định hình lại *từ*tiền mã hóa* và *từ*thị trường dự đoán*: vai trò trung tâm đang dần chuyển từ nhà giao dịch cá nhân sang các “máy” – cụ thể là các *từ*AI tự trị*. Trong bối cảnh giao dịch ngày càng tự động hóa, nhiều chuyên gia nhận định nhà đầu tư nhỏ lẻ sẽ khó duy trì lợi thế cạnh tranh nếu không sở hữu cho mình các *từ*AI agent* có khả năng hoạt động độc lập 24/7 trên những nền tảng như *từ*Polymarket*.

Theo chia sẻ của David Minarsch (David Minarsch), đồng sáng lập kiêm CEO của công ty Thụy Sĩ Valory AG, nhóm đang xây dựng một hệ sinh thái *từ*AI agent tự trị* chuyên cho *từ*thị trường dự đoán* thông qua giao thức crypto-AI *từ*Olas* (trước đây là Autonolas). Valory mô tả Olas như một “hạ tầng phần mềm agent tự trị” được thiết kế để chạy trực tiếp trên blockchain: các agent có thể thực thi dịch vụ, tương tác với smart contract, phối hợp với các agent khác và nhận thưởng bằng tiền mã hóa cho những giá trị chúng tạo ra.

Tầm nhìn mà Minarsch theo đuổi được ông gọi là “*từ*nền kinh tế agent*” (agent economy). Thay vì để các nền tảng tập trung nắm toàn bộ giá trị, ông kỳ vọng một môi trường phân tán nơi *từ*AI agent* thực hiện các tác vụ hữu ích, còn giá trị thu được sẽ quay lại tay người dùng – những người sở hữu và vận hành các agent đó. Một trong những thử nghiệm gây chú ý nhất cho tham vọng này là *từ*Polystrat*, AI agent dành cho *từ*Polymarket* được tung ra vào tháng 2 năm 2026. Người dùng có thể tự lưu ký (self-custody) agent trong ví của mình, để agent tự động triển khai chiến lược và giao dịch suốt ngày đêm mà không cần giám sát liên tục.

Minarsch cho biết: “Polystrat là *từ*AI agent tự trị* giao dịch 24/7 trên Polymarket thay cho người dùng. Khi con người ngủ, làm việc hoặc mất tập trung, agent vẫn tiếp tục giao dịch không ngừng.”

Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), *từ*thị trường dự đoán* vốn xuất phát từ các thí nghiệm về “trí tuệ đám đông”, nơi người tham gia đặt cược vào kết quả các sự kiện đời thực như bầu cử, số liệu kinh tế hay thể thao. Trong nhiều năm, đây chỉ là “sân chơi” của một nhóm nhỏ đam mê thống kê và chính trị. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, thị trường này đã nổi lên như một nhánh tăng trưởng nhanh của lĩnh vực *từ*fintech*.

Cột mốc lớn là *từ*bầu cử Tổng thống Mỹ 2024*. Khi đó, khối lượng giao dịch trên các nền tảng lớn tăng vọt, đưa *từ*thị trường dự đoán* ra khỏi “ngách” và tiến vào dòng chảy chính thống. Sau mùa bầu cử, dòng tiền nhanh chóng mở rộng sang các chủ đề *từ*thể thao, kinh tế và tiền mã hóa*, với đủ loại hợp đồng xoay quanh tỷ lệ lãi suất, giá Bitcoin(BTC), kết quả trận đấu hay các sự kiện văn hóa.

Theo số liệu ngành, năm 2025 tổng khối lượng danh nghĩa trên các nền tảng hàng đầu trong *từ*thị trường dự đoán* đã vượt 44 tỷ USD (khoảng 65,956 nghìn tỷ đồng), với những tháng cao điểm ghi nhận tới 13 tỷ USD (xấp xỉ 19,487 nghìn tỷ đồng) giao dịch. Thị trường có tính tập trung rất cao, xoay quanh hai cái tên chính: Kalshi và *từ*Polymarket*. Kalshi là sàn giao dịch hợp đồng sự kiện được Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) giám sát chặt chẽ, trong khi Polymarket là nền tảng crypto-native cung cấp dải sản phẩm rộng hơn cho khách hàng toàn cầu. Hai nền tảng này chiếm tới khoảng 85–97% tổng khối lượng giao dịch trong ngành, xử lý hàng tỷ USD mỗi năm từ các hợp đồng liên quan bầu cử, chính sách ngân hàng trung ương, cho tới thể thao và giải trí.

Theo Valory, việc *từ*AI giao dịch* đang tăng tốc trên các *từ*thị trường dự đoán* bắt nguồn từ một nhận định tương đối rõ ràng: “trí tuệ” đã được nhúng trong các mô hình AI hiện đại vẫn chưa được khai thác hết để tạo lợi nhuận trong tài chính, đặc biệt với dạng thị trường nơi cốt lõi là dự đoán xác suất. Từ năm 2023, đội ngũ Valory đã bắt đầu xây dựng “nền kinh tế dự đoán” trên Olas, nơi các *từ*AI agent* sử dụng công cụ dự báo và pipeline dữ liệu để ước tính xác suất kết quả, sau đó tự động giao dịch theo đánh giá đó.

Bản chất của *từ*thị trường dự đoán* là gán giá cho xác suất. Nếu dự đoán không có phương pháp, kết quả chẳng khác nào tung đồng xu. Nhưng khi phân tích dữ liệu có cấu trúc được kết hợp với chiến lược kỷ luật, xác suất chiến thắng có thể thay đổi đáng kể. Minarsch đánh giá: “Nếu chỉ đưa thông tin thị trường vào một mô hình sẵn có rồi yêu cầu nó trả lời, kết quả rất khó thoát khỏi trình độ ‘tung đồng xu’. Nhưng khi kết hợp *từ*mô hình AI mới* với các workflow tùy biến để tạo thành những ‘công cụ dự đoán’ chuyên dụng, chúng tôi từng chứng kiến độ chính xác lịch sử vượt trên 70% trong một số trường hợp.”

Dữ liệu hiệu suất hiện có cũng phần nào cho thấy bức tranh bất lợi cho con người. Theo thống kê từ các nguồn bên ngoài, trên *từ*thị trường dự đoán* chỉ khoảng 7–13% nhà giao dịch cá nhân có lợi nhuận dương, còn lại đa số thua lỗ. Ngược lại, tỷ lệ sử dụng *từ*AI agent* đang leo thang. Nền tảng phân tích LayerHub cho biết đã có hơn 30% ví trên Polymarket từng sử dụng AI agent để giao dịch. “Ngày càng nhiều ‘máy’ đứng cạnh con người trên thị trường. Nhiều người thậm chí không nhận ra mình đang cạnh tranh với các hệ thống tự động,” Minarsch nhận xét, đồng thời nhấn mạnh lợi thế cấu trúc của AI là không bị cảm xúc chi phối và có thể thực thi chiến lược một cách nhất quán.

Theo dữ liệu do Valory chia sẻ, *từ*Polystrat* nhanh chóng thu hút sự chú ý trong giai đoạn đầu triển khai. Chỉ trong khoảng một tháng, các Polystrat agent đã thực hiện hơn 4.200 lệnh giao dịch trên Polymarket, với một số lệnh đơn lẻ đạt mức lợi nhuận tới 376%. Minarsch nói: “Theo xu hướng chung, các agent này có xu hướng *từ*vượt trội so với con người*. Trên Polymarket, hơn 37% Polystrat AI agent đang ghi nhận P&L dương, trong khi tỷ lệ nhà giao dịch cá nhân có lời thường thấp hơn đáng kể.” Một yếu tố quan trọng khác là người dùng có thể tùy chỉnh agent theo khẩu vị rủi ro, nguồn dữ liệu và phong cách chiến lược mong muốn, từ đó thúc đẩy tốc độ phổ biến.

Tuy vậy, theo Minarsch, tầm ảnh hưởng tiềm năng của *từ*AI agent* không chỉ nằm ở cuộc cạnh tranh lợi nhuận đơn thuần. Ông cho rằng các hệ thống này còn có thể mở khóa “đuôi dài” của *từ*thị trường dự đoán* – tức là vô số câu hỏi nhỏ, mang tính địa phương hoặc ít được quan tâm rộng rãi. Hiện nay, giao dịch chủ yếu tập trung ở những chủ đề lớn: bầu cử quy mô quốc gia, dữ liệu vĩ mô, các giải thể thao hàng đầu. Nhưng thế giới thực lại đầy những thị trường nhỏ, thông tin phân tán, nơi con người ít có động lực để bỏ công nghiên cứu.

“Con người thường ngại đào sâu thông tin cho các thị trường nhỏ, hoặc đơn giản là không đủ thời gian. *từ*AI agent* có thể xử lý song song và phân tích một khối lượng lớn các thị trường ngách cùng lúc,” ông nói. Theo góc nhìn này, *từ*thị trường dự đoán* còn có thể trở thành công cụ thu thập dữ liệu hữu ích cho doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách, giúp biến nguồn tri thức phân tán – vốn khó đo lường bằng khảo sát truyền thống – thành tín hiệu giá cụ thể.

Dù tự động hóa tăng tốc, Minarsch không cho rằng vai trò của con người sẽ biến mất khỏi *từ*thị trường dự đoán*. Thay vì thay thế, ông nhìn nhận *từ*AI agent* như một lớp “bảo vệ” giúp người dùng tránh quyết định bột phát, cảm tính. Người dùng có thể “gắn” chuyên môn riêng hoặc bộ dữ liệu độc quyền của mình vào agent, rồi để hệ thống này giao dịch theo nguyên tắc đã định, kỷ luật hơn chính họ. Valory cho biết các mô hình dự đoán và pipeline dữ liệu đang được nâng cấp để khi kết hợp với *từ*mô hình ngôn ngữ lớn (LLM)*, các agent có thể duy trì khả năng tạo alpha (lợi nhuận vượt trội) một cách ổn định hơn.

Tuy nhiên, tăng trưởng của *từ*thị trường dự đoán* cũng kéo theo nhiều câu hỏi đạo đức và pháp lý. Các thị trường dự đoán về chiến tranh, thiên tai hay cái chết có thể gợi ra lo ngại rằng chúng khuyến khích hành vi trục lợi từ thảm kịch, hoặc thậm chí tạo động cơ cho hành vi thao túng. Minarsch thừa nhận: “Chúng ta cần khuôn khổ quy định rõ ràng về loại *từ*thị trường dự đoán* nào được phép tồn tại.” Đồng thời, ông lập luận rằng chính *từ*AI agent* cũng có thể được dùng để quét dữ liệu, phát hiện hành vi bất thường, nhận diện khả năng thao túng và góp phần sàng lọc, vô hiệu hóa các thị trường có vấn đề.

Theo Valory, mục tiêu cuối cùng của Olas không phải chỉ là phát triển các chiến lược giao dịch phức tạp hơn, mà là thiết kế một cấu trúc kinh tế số tự động nơi cá nhân không bị gạt ra bên lề. Trong một tương lai nơi hệ thống AI đảm nhiệm phần lớn hoạt động kinh tế, nếu công nghệ này bị khóa trong tay một số nền tảng tập trung, người dùng phổ thông rất dễ bị thiệt thòi trong phân phối giá trị. “Chúng tôi muốn xây dựng một thế giới nơi con người được ‘trao quyền’ thông qua *từ*AI agent* mà chính họ sở hữu,” Minarsch nói, nhấn mạnh định hướng “người dùng sở hữu agent” là trụ cột của dự án.

Trong bức tranh đó, *từ*thị trường dự đoán* mới chỉ là điểm khởi đầu. Nếu mô hình trong đó phần mềm tự trị do người dùng sở hữu có thể tạo ra giá trị trên nhiều loại thị trường và dịch vụ được triển khai rộng rãi, cuộc cạnh tranh quanh *từ*AI agent* có thể không chỉ dừng lại ở năng lực công nghệ. Trọng tâm tiếp theo, như nhiều người trong ngành dự đoán, sẽ xoay sang câu hỏi ai thực sự sở hữu và được hưởng phần lớn giá trị mà những “cỗ máy” này tạo ra trên nền kinh tế số.