Token hóa quốc trái, tiền gửi và stablecoin yên: châu Á tăng tốc xây hạ tầng tài sản số, siết chặt khung giám sát

Hong Kong đang đẩy mạnh xây dựng hạ tầng *“token hóa trái phiếu/chứng khoán chính phủ – token hóa quốc trái”*, Philippines tạm hoãn chặn Telegram, Nhật Bản thử nghiệm *“token hóa tiền gửi – token hóa tiền gửi”*, Nhật xuất hiện stablecoin neo theo yên JPY dành cho *“carry trade”* on-chain, Hàn Quốc bàn siết *“finfluencer – người ảnh hưởng tài chính”*, cơ quan thuế để lộ seed phrase gây thất thoát tài sản số, và Nansen mở rộng sang “thành phố chánh niệm” Gelephu ở Bhutan. Toàn bộ diễn biến này đều xoay quanh *“token hóa”*, *“tài sản số”* và *“hạ tầng pháp lý – giám sát”* trong kỷ nguyên tiền mã hóa.

Theo Nikkei Asia và South China Morning Post đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Hong Kong dự kiến trong năm nay sẽ đưa vào vận hành một nền tảng tài sản số chuyên dụng cho *“token hóa trái phiếu chính phủ – token hóa quốc trái”*. Mục tiêu là biến thị trường *token hóa trái phiếu* từ các thử nghiệm rời rạc thành một phần chính thức của hạ tầng thị trường vốn, qua đó củng cố vị thế Hong Kong như trung tâm tài sản số hàng đầu châu Á.

Nền tảng này sẽ do CMU OmniClear Holdings – đơn vị được thành lập vào tháng 10 năm trước bởi bộ phận đầu tư của “Quỹ bình ổn tiền tệ” (Exchange Fund) trực thuộc Cơ quan Tiền tệ Hong Kong(HKMA) – phụ trách xây dựng và vận hành. Bộ trưởng Tài chính Hong Kong Paul Chan cho biết hệ thống sẽ được thiết kế để kết nối với các hạ tầng *token hóa* trong khu vực, trước mắt tập trung vào *trái phiếu* rồi mở rộng dần sang các loại *tài sản số* khác.

Theo thông tin công bố, chính quyền Hong Kong đã phát hành lô *“trái phiếu chính phủ token hóa – token hóa quốc trái”* thứ ba trong quý 4 năm 2025 với quy mô 10 tỉ đô la Hong Kong (khoảng 1,28 tỉ đô la Mỹ, tương đương gần 1,9 nghìn tỉ đồng). Chính phủ đồng thời nhấn mạnh sẽ duy trì việc phát hành thường xuyên để hình thành đường cong lợi suất chuẩn cho *trái phiếu token hóa*.

bình luận: Việc Hong Kong xây dựng nền tảng *token hóa quốc trái* do nhà nước đứng sau có thể trở thành mẫu hình cho các thị trường trái phiếu chính phủ điện tử trong khu vực, đặc biệt nếu họ sớm kết nối được với các trung tâm tài chính khác như Singapore hay Tokyo.

Tại Philippines, chính phủ đã tạm dừng kế hoạch chặn hoàn toàn ứng dụng nhắn tin Telegram sau khi nền tảng này chấp nhận thiết lập “kênh liên lạc trực tiếp” với cơ quan quản lý. Theo thông báo ngày 28 (giờ địa phương) trên Facebook của Bộ Công nghệ Thông tin và Truyền thông Philippines(DICT), Telegram cam kết áp dụng chính sách “zero-tolerance – không khoan nhượng” đối với các nội dung khai thác tình dục trẻ em, cờ bạc bất hợp pháp và nhiều hành vi phạm pháp khác.

Trước đó, DICT cùng Ủy ban Điều phối Điều tra Tội phạm Mạng đã cảnh báo đang giám sát chặt Telegram sau hàng loạt cáo buộc nền tảng này bị lợi dụng cho mục đích phi pháp, đồng thời nêu rõ lệnh cấm toàn diện vẫn nằm trên bàn nếu phía Telegram không hợp tác cung cấp dữ liệu. Giới chức cũng chỉ ra rằng Telegram không có văn phòng đại diện tại Philippines, khiến việc thu thập thông tin về các nghi phạm trở nên khó khăn.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia siết trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp nền tảng, giới quan sát tại Manila cho rằng động thái của Philippines có thể trở thành tiền lệ cho các biện pháp gây sức ép tương tự lên các ứng dụng nhắn tin và cộng đồng thảo luận khác.

bình luận: Nếu các nền tảng như Telegram phải gia tăng kiểm duyệt và hợp tác sâu hơn với cơ quan công lực, thị trường *tiền mã hóa – crypto* tại các nước mới nổi có thể chịu tác động lớn, bởi đây là những kênh phổ biến cho hoạt động OTC, tín hiệu giao dịch và cộng đồng đầu tư.

Tại Nhật Bản, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản(BOJ) đang nghiên cứu mô hình *“tiền gửi token hóa – token hóa tiền gửi”* dựa trên blockchain. Theo Nikkei đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), BOJ xem xét khả năng chuyển một phần số dư tài khoản vãng lai mà các tổ chức tài chính gửi tại BOJ thành các “token” trên sổ cái phân tán. Mô hình này được kỳ vọng giúp luân chuyển lượng vốn lớn 24/7, đẩy nhanh thanh toán xuyên biên giới và tự động hóa khâu bù trừ – quyết toán giữa các định chế tài chính.

Ngân hàng trung ương Nhật dự kiến thực hiện *Proof of Concept – PoC* cùng với một số tổ chức tài chính tư nhân nhằm kiểm tra tính khả thi về mặt kỹ thuật cũng như nhu cầu thị trường. Cấu trúc này được cho là sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn để kết nối với các stablecoin do các ngân hàng thương mại lớn của Nhật phát hành.

BOJ nhấn mạnh kế hoạch *token hóa tiền gửi* này độc lập với dự án *“yên kỹ thuật số – CBDC”*. Trong khi *yên kỹ thuật số* hướng tới phương tiện thanh toán bán lẻ dành cho cá nhân và doanh nghiệp, *tiền gửi token hóa* chủ yếu tập trung cải thiện hạ tầng thanh toán – bù trừ trong hệ thống tài chính truyền thống.

bình luận: Nhật Bản đang song song thúc đẩy cả *CBDC* lẫn *token hóa hạ tầng ngân hàng*, qua đó tạo nên hai lớp đổi mới – một lớp hướng tới người dùng cuối, một lớp phục vụ thị trường liên ngân hàng và thanh toán wholesale.

Từ phía khu vực tư nhân, Startrail Group tại Nhật vừa công bố stablecoin neo theo đồng yên mang tên JPYSC, tập trung phục vụ chiến lược *“carry trade đồng yên – yên carry trade”* ngay trên các giao thức *DeFi*. Trong phỏng vấn với Cointelegraph ngày 20 (giờ địa phương), Giám đốc điều hành Sota Watanabe cho biết JPYSC sẽ được phát hành thông qua SBI Shinsei Trust Bank, với trọng tâm là “mang chiến lược vay yên lãi suất thấp, đổi sang tài sản lợi suất cao” lên on-chain.

Về lý thuyết, khi giao dịch chuyển lên blockchain, lợi thế “chi phí vốn thấp bằng yên” có thể được mở rộng sang các giao thức *tài chính phi tập trung – DeFi*, nơi nhà đầu tư toàn cầu có thể tiếp cận mà không cần tài khoản ngân hàng Nhật. Watanabe hé lộ đang thảo luận với một số “tay chơi hàng đầu DeFi” và các tổ chức tài chính Mỹ, song chưa công khai danh tính. Dự án đặt mục tiêu phát hành trong quý 2 năm nay, với tốc độ triển khai chiến lược carry trade on-chain phụ thuộc đáng kể vào quá trình phê duyệt từ nhà chức trách Nhật.

bình luận: Nếu được cấp phép, JPYSC có thể trở thành cầu nối hiếm hoi giữa thanh khoản yên Nhật và hệ sinh thái *DeFi*, giúp chuẩn hóa các sản phẩm phái sinh lãi suất và giao dịch đòn bẩy dựa trên chênh lệch lãi suất toàn cầu.

Tại Hàn Quốc, cơ quan lập pháp bắt đầu bàn sâu về khung pháp lý cho các *“finfluencer – người ảnh hưởng trong lĩnh vực tài chính”*. Theo truyền thông Seoul đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), số lượng cá nhân thường xuyên quảng bá *tài sản số – tiền mã hóa* và *cổ phiếu* trên mạng xã hội đang tăng nhanh, với nội dung không khác mấy so với tư vấn đầu tư nhưng thiếu nghĩa vụ công bố lợi ích liên quan.

Nghị sĩ Kim Seung-won thuộc đảng Dân chủ đồng thời chuẩn bị một dự thảo sửa đổi quy định, theo đó những người sản xuất nội dung quảng bá *tiền mã hóa* hoặc cổ phiếu sẽ phải công khai rõ ràng liệu họ có đang nắm giữ tài sản đó hay không, đồng thời tiết lộ mọi khoản thù lao, quảng cáo, tài trợ mà họ nhận được. Các phương án chế tài đang được thảo luận ở mức tương đương vi phạm giao dịch nội gián hoặc thao túng giá, trong trường hợp hành vi của finfluencer gây thiệt hại đáng kể cho nhà đầu tư cá nhân.

Diễn biến này bám sát xu hướng tại Anh, Mỹ và Liên minh châu Âu(EU), nơi cơ quan quản lý tăng cường truy quét *quảng cáo trả tiền nhưng không công bố – undisclosed paid promotion*.

bình luận: Nếu được thông qua, khung luật mới có thể buộc các *KOL tiền mã hóa* tại Hàn Quốc phải công khai ví nắm giữ và hợp đồng quảng cáo, gián tiếp tạo áp lực minh bạch tương tự lên các thị trường lân cận trong khu vực.

Trong khi đó, một vụ việc gây tranh cãi về “trình độ công nghệ” lại vừa xảy ra tại cơ quan thuế Hàn Quốc. Theo truyền thông địa phương ngày 20 (giờ địa phương), cơ quan này, trong quá trình công bố thành tích tịch thu tài sản số, đã phát tán tài liệu chứa hình ảnh seed phrase (mnemonic) của một ví tiền mã hóa, dẫn đến việc tài sản trong ví bị chuyển đi. Dữ liệu on-chain sau đó cho thấy một token có tên Pre-Retogeum đã bị rút khỏi ví, với ước tính giá trị khoảng 5 triệu đô la Mỹ (gần 75 tỉ đồng).

Phó giáo sư Cho Jae-woo, phụ trách phòng thí nghiệm dữ liệu on-chain tại Đại học Hansung, nhận định token nói trên có thanh khoản thấp nên mức độ thiệt hại thực tế có thể thấp hơn con số danh nghĩa. Tuy vậy, ông cho rằng vụ việc phơi bày điểm yếu nghiêm trọng trong quy trình quản lý tài sản số tại khu vực công và có thể trở thành chất xúc tác cho các cải cách sâu rộng. Trước đó, một lượng Bitcoin(BTC) bị cảnh sát tịch thu cũng từng “bốc hơi” trong giai đoạn lưu giữ rồi bất ngờ được một cá nhân chưa rõ danh tính hoàn trả, khiến niềm tin vào năng lực giám sát tài sản số của cơ quan công lực bị đặt dấu hỏi.

Cơ quan thuế Hàn Quốc đã công khai xin lỗi và thông báo đang phối hợp với cảnh sát để thu hồi tối đa số tài sản bị đánh cắp.

bình luận: Vụ lộ seed phrase cho thấy việc “lưu trữ khóa riêng tư bằng giấy tờ, hình ảnh” trong môi trường công quyền là cực kỳ rủi ro, đặt ra nhu cầu cấp bách về chuẩn *custody – lưu ký* chuyên nghiệp cho tài sản số do nhà nước tịch thu.

Cuối cùng, ở mảng hạ tầng dữ liệu, công ty phân tích blockchain Nansen thông báo mở rộng hoạt động sang “Thành phố chánh niệm Gelephu”(Gelephu Mindfulness City, GMC) ở phía nam Bhutan. Theo Cointelegraph đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), GMC được định hướng là một đặc khu hành chính đặc biệt (SAR) phục vụ chiến lược phát triển kinh tế dài hạn, trong đó tài sản số được coi là một trụ cột, bao gồm kế hoạch xây dựng hạ tầng lưu ký (custody) và *token hóa* các loại tài sản.

Giám đốc điều hành Nansen Alex Svanevik cho biết công ty chọn GMC vì tầm nhìn tích hợp tài sản số vào khung kinh tế địa phương, đồng thời nhấn mạnh việc mở rộng này không nhằm thay thế hoạt động hiện có của Nansen tại Singapore.

bình luận: Việc một trung tâm dữ liệu on-chain như Nansen tham gia vào dự án GMC cho thấy cuộc đua giành vị thế “hub tài sản số” không chỉ nằm ở khung pháp lý và thuế, mà còn ở năng lực hạ tầng phân tích – giám sát phục vụ nhà đầu tư tổ chức và cơ quan quản lý.

Từ góc độ toàn cảnh, các bước đi như nền tảng *token hóa quốc trái* của Hong Kong, *token hóa tiền gửi* của BOJ, stablecoin JPYSC phục vụ *yên carry trade* hay chiến lược *token hóa* của Bhutan đều thể hiện nỗ lực đẩy nhanh “điểm giao” giữa *tài chính truyền thống – TradFi* và *blockchain*. Ở chiều ngược lại, các động thái siết chặt Telegram tại Philippines, quản lý *finfluencer* và xử lý sai sót seed phrase tại Hàn Quốc cho thấy khung quản trị rủi ro pháp lý – kỹ thuật vẫn đang phải chạy đua với tốc độ phát triển của *tiền mã hóa* và *tài sản số*.