Đề xuất 'Aave Will Win' gây tranh cãi: Aave(AAVE) tiến gần mô hình DAO-funded và fully token-centric

*Theo The Block đưa tin ngày 25 (giờ địa phương), đề xuất “Aave Will Win” trong quản trị **“Aave(AAVE)”** đã vượt qua vòng **Temp Check** với tỷ lệ sát nút. Điều này mở đường cho cuộc tranh luận sâu hơn về cách **“Aave(AAVE)”** huy động nguồn lực và phân phối lợi nhuận trong dài hạn.*

Trong vòng Temp Check diễn ra trên nền tảng bỏ phiếu off-chain Snapshot kết thúc vào Chủ nhật, đề xuất nhận được 52,58% phiếu thuận, 42% phiếu chống và 5,42% phiếu trắng. Với kết quả này, sáng kiến “Aave Will Win” được đẩy lên giai đoạn **ARFC (Aave Request for Final Comment)** – bước “yêu cầu ý kiến cuối cùng” trước khi có thể được đưa lên bỏ phiếu on-chain. Ở giai đoạn ARFC, điều khoản có thể được chỉnh sửa dựa trên thảo luận trong cộng đồng, và chỉ khi được chuyển thành đề xuất on-chain (AIP) và thông qua, quyết định mới có tính ràng buộc.

Trọng tâm của khuôn khổ “Aave Will Win” là tái cấu trúc mô hình tài chính cho **“Aave Labs”** – đơn vị phát triển chính của giao thức – đồng thời sắp xếp lại cách phân bổ lợi nhuận. Cụ thể, đề xuất kêu gọi cộng đồng chủ sở hữu **“Aave(AAVE)”** phê duyệt gói hỗ trợ gồm tối đa 42,5 triệu USD stablecoin (khoảng 628 tỷ đồng) và 75.000 token **“Aave(AAVE)”**. Đổi lại, **“Aave Labs”** cam kết áp dụng mô hình “vận hành dựa trên nguồn vốn DAO (DAO-funded operating model)”, theo đó 100% doanh thu tạo ra từ các sản phẩm mang thương hiệu **“Aave”** sẽ được chuyển thẳng về ngân quỹ DAO.

Tuy nhiên, tỷ lệ phiếu chỉ nhỉnh hơn đôi chút cho thấy quản trị **“Aave(AAVE)”** đang bị chia rẽ trước một thay đổi mang tính cấu trúc. Một nhóm cho rằng quy mô gói hỗ trợ là quá lớn trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động. Một số khác lo ngại 75.000 **“Aave(AAVE)”** đi kèm quyền biểu quyết có thể làm lệch cán cân quyền lực trong quản trị, nếu không có cơ chế ràng buộc hoặc minh bạch đầy đủ. Nhiều thành viên cộng đồng kêu gọi định nghĩa rõ ràng hơn về “sở hữu liên quan đến quản trị” và tăng yêu cầu công bố thông tin đối với các bên nắm lượng lớn token tham gia bỏ phiếu.

bình luận: Vấn đề không chỉ là cấp ngân sách, mà còn là ai kiểm soát tiếng nói dài hạn trong DAO khi dòng token gắn với quyền biểu quyết được phân bổ lại.

Nhà sáng lập **“Aave(AAVE)”** – Stani Kulechov – nhận định trên X rằng kết quả Temp Check lần này đưa giao thức tiến gần hơn tới mô hình “**fully token-centric**”, nơi token **“Aave(AAVE)”** là trục chính của cả giá trị lẫn quản trị. Đồng thời, ông khẳng định sẽ tiếp thu phản hồi của cộng đồng và đưa các điều chỉnh mang tính “cải thiện cấu trúc” vào giai đoạn ARFC. Cách **“Aave Labs”** xử lý những lo ngại xoay quanh quy mô gói tài chính, quyền biểu quyết và minh bạch thông tin trong ARFC được xem là biến số quan trọng quyết định liệu đề xuất có tiếp tục tiến tới bỏ phiếu on-chain hay không.

Không khí tranh luận trở nên căng thẳng hơn khi hai phía công bố các báo cáo với lập luận đối nghịch ngay trước thời điểm bỏ phiếu. Ngày 25 tháng 2, sáng kiến **Aave Chan Initiative (ACI)** do Marc Zeller dẫn dắt tung ra một “báo cáo minh bạch” rà soát lịch sử tài trợ cho **“Aave Labs”**, đặt câu hỏi về mức độ hiệu quả và giá trị mang lại tương ứng với nguồn lực đã được phân bổ. Ở chiều ngược lại, **“Aave Labs”** công bố tài liệu riêng, nhấn mạnh đóng góp của mình trong việc xây dựng giao thức từ năm 2017 đến nay, qua đó bảo vệ lập luận rằng họ xứng đáng nhận được mô hình tài trợ rõ ràng và ổn định từ DAO.

bình luận: Cuộc “so báo cáo” này phản ánh mâu thuẫn cốt lõi: DAO muốn tối đa hóa hiệu quả vốn, trong khi bên phát triển cần sự chắc chắn về dòng tiền để tiếp tục đầu tư dài hạn.

Về quy trình, quản trị **“Aave(AAVE)”** thường đi theo chuỗi: Temp Check → ARFC → AIP (Aave Improvement Proposal) on-chain. Chỉ các AIP được thông qua và thực thi trên chuỗi mới có tính cưỡng hành. Nếu sáng kiến “Aave Will Win” vượt qua được giai đoạn ARFC để trở thành AIP on-chain, cộng đồng nắm giữ **“Aave(AAVE)”** sẽ đối mặt hai quyết định then chốt: có chính thức hóa mô hình “DAO-funded operating model” hay không, và có “phê chuẩn” **Aave V4** như nền tảng kỹ thuật dài hạn cho toàn hệ sinh thái hay không.

Xét về ý nghĩa, cuộc bỏ phiếu lần này vượt xa phạm vi một đề xuất ngân sách thông thường. Nó chạm tới ba câu hỏi chiến lược: cấu trúc tài chính cho bộ phận phát triển, hướng đi của dòng lợi nhuận và chủ thể vận hành thương hiệu **“Aave”** trong tương lai. Tùy vào mức độ điều chỉnh ở giai đoạn ARFC và khả năng đạt được đồng thuận rộng rãi, mô hình vận hành dài hạn của hệ sinh thái **“Aave(AAVE)”** – từ cấu trúc doanh thu, mức độ tập trung quyền lực đến mối quan hệ DAO–nhà phát triển – có thể thay đổi đáng kể.

bình luận: Nếu mô hình mới được thông qua với các cơ chế bảo vệ hợp lý, **“Aave(AAVE)”** có cơ hội trở thành một trong số ít giao thức blue-chip vừa duy trì được tốc độ phát triển, vừa gắn chặt lợi ích của DAO và đội ngũ xây dựng cốt lõi.