Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Cuộc tranh luận quanh vai trò của *Jane Street* trong biến động *Bitcoin(BTC)* gần đây đang thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng tiền mã hóa. Nhiều người dùng mạng xã hội cho rằng công ty giao dịch định lượng này đã liên tục dùng “*program trading*” để đạp giá *Bitcoin(BTC)* ngay sau giờ mở cửa chứng khoán Mỹ, nhưng dữ liệu on-chain và thống kê thị trường lại cho thấy bức tranh phức tạp hơn. Các chuyên gia nhấn mạnh: mô hình biến động giá theo một khung giờ cố định không hề nhất quán, và rất khó để một công ty đơn lẻ duy trì *thị trường giá xuống* cho *Bitcoin(BTC)* trong thời gian dài.
Theo CoinDesk đưa tin ngày 20 tháng 1 năm 2024 (giờ địa phương), tâm lý nghi ngờ bùng lên mạnh hơn sau khi quản tài viên do tòa án chỉ định trong vụ *Terraform Labs* nộp đơn kiện *Jane Street*. Phía quản tài viên cáo buộc *Jane Street* sử dụng “thông tin chưa công bố” trong các giao dịch bị cho là đã làm trầm trọng thêm cú sập hệ sinh thái stablecoin thuật toán của Terra hồi tháng 5/2022. Ngay sau khi thông tin này lan ra, các bài đăng gắn sụt giảm giá *Bitcoin(BTC)* với “bàn tay” *Jane Street* xuất hiện dồn dập trên mạng xã hội.
Một nhánh lập luận trong cộng đồng cho rằng *Jane Street* vừa là nhà đầu tư lớn của quỹ ETF *iShares Bitcoin Trust(IBIT)* do BlackRock(BLK) quản lý, vừa có thể “ẩn” các vị thế phòng hộ để che giấu trạng thái *bán khống ròng* đối với *Bitcoin(BTC)*. Nhà bình luận tiền mã hóa Justin Bechler nhận định *Jane Street* có thể trông như đang *mua vào* IBIT, nhưng thực tế lại triệt tiêu rủi ro bằng các công cụ phái sinh như quyền chọn bán, hợp đồng tương lai hoặc chiến lược collar, khiến mức độ tiếp xúc ròng với *Bitcoin(BTC)* về 0 hoặc âm. Anh này còn vẽ ra kịch bản: mỗi ngày vào khoảng 10 giờ sáng (giờ Bờ Đông Mỹ), thuật toán sẽ kích hoạt *bán ra* để đẩy giá *Bitcoin(BTC)* trên thị trường giao ngay xuống, rồi gom thêm ETF với giá chiết khấu – một dạng “bán điều phối” có chủ đích.
bình luận Các cáo buộc nói trên đánh mạnh vào nỗi lo cố hữu của nhà đầu tư nhỏ lẻ: sự bất cân xứng thông tin và sức mạnh vốn của các quỹ định lượng có thể “lái” thị trường theo hướng bất lợi cho số đông. Tuy nhiên, việc có thể hình dung ra một kịch bản chưa đủ để kết luận đó là thực tế đang diễn ra.
Ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia cho rằng cấu trúc chiến lược được mô tả không phải “vũ khí bí mật” chỉ riêng *Jane Street* sở hữu. Ông Julio Moreno, phụ trách nghiên cứu tại CryptoQuant, giải thích: việc nắm giữ *Bitcoin(BTC)* hoặc ETF, đồng thời bán hợp đồng tương lai để đưa danh mục về trạng thái *trung lập delta*, là chiến lược rất phổ biến trong các quỹ arbitrage và delta-neutral. Điều này có nghĩa: đúng là báo cáo công khai chỉ thể hiện phần tài sản cơ sở như *Bitcoin(BTC)* hay ETF, còn các vị thế phái sinh thường nằm ngoài tầm quan sát; nhưng chỉ từ đó mà suy rộng thành “*Jane Street* thao túng giá *Bitcoin(BTC)*” là bước nhảy logic quá xa.
Trong báo cáo 13F mới nhất, *Jane Street* không chỉ công bố nắm giữ IBIT mà còn liệt kê nhiều sản phẩm chiến lược khác, cùng với khoản đầu tư đáng kể vào các công ty khai thác *Bitcoin(BTC)* như Bitfarms, Cipher Mining và Hut 8. Thông tin này làm dấy lên nghi ngờ rằng công ty có đủ “đòn bẩy” trên nhiều mảng – từ cổ phiếu khai thác đến ETF – để khuếch đại ảnh hưởng lên xu hướng *Bitcoin(BTC)*. Tuy vậy, các phân tích định lượng hiện có về mối tương quan giữa danh mục của *Jane Street* và biến động giá *Bitcoin(BTC)* vẫn chưa cho thấy bằng chứng nhất quán.
Trên mạng xã hội, câu chuyện “dump lúc 10 giờ sáng” được nhắc đi nhắc lại. Một số tài khoản phân tích, như Nonzee, đăng biểu đồ giá *Bitcoin(BTC)* theo khung giờ để củng cố lập luận rằng *Jane Street* đã “can thiệp” thị trường đúng khoảng thời gian trùng với giờ mở cửa chứng khoán Mỹ trong nhiều tháng. Tài khoản Whale Factor thì cho rằng liên tục xuất hiện mẫu hình: chỉ vài phút sau giờ giao dịch bắt đầu, *Bitcoin(BTC)* giảm 2 – 3% mỗi ngày, và hiện tượng này được cho là kéo dài từ đầu tháng 11. Những người ủng hộ thuyết này còn dẫn con số hơn 2,5 tỉ USD *IBIT* trong tay một số tổ chức lớn, rồi suy luận rằng chủ thể nắm quy mô lớn ETF có thể tận dụng thanh khoản thị trường để thu gom với giá thấp hơn thông qua các nhịp “đạp giá” có lập trình.
Tuy nhiên, nhà phân tích vĩ mô Alex Krüger phản bác rằng dữ liệu khách quan không ủng hộ “thuyết âm mưu” này. Dẫn các thống kê chuỗi khối từ ngày 1/1, ông chỉ ra rằng trong khung giờ 10:00–10:30 sáng (giờ Bờ Đông), *Bitcoin(BTC)* thực ra ghi nhận lợi nhuận tích lũy dương 0,9%. Theo ông, nếu có một chương trình “xả định kỳ” quy mô lớn, ta phải thấy dấu ấn rõ rệt hơn trong dữ liệu. Krüger cũng lưu ý: cú điều chỉnh của *Bitcoin(BTC)* quanh thời điểm mở cửa chứng khoán Mỹ thường đồng pha với quá trình định giá lại trên các thị trường rủi ro khác như chỉ số Nasdaq, nên rất dễ bị hiểu nhầm là “bán có chủ đích” của một tác nhân riêng lẻ.
bình luận Điểm then chốt ở đây là: hiện tượng “biến động tăng mạnh vào một khung giờ quen thuộc” là có thật trong nhiều thị trường thanh khoản cao, nhưng việc gán nguyên nhân cố định cho mỗi cú “nhúng” giá – nhất là trong một tài sản biến động mạnh như *Bitcoin(BTC)* – dễ dẫn đến thiên kiến nhận thức. Nhà đầu tư thường nhớ rất lâu những cú rơi sâu, rồi mỗi khi giá giảm trùng khung giờ tương tự, họ lập tức liên hệ với cùng một “thủ phạm”.
Ngay cả khi chấp nhận giả định rằng một số chiến lược giao dịch có thể khuếch đại dao động giá *Bitcoin(BTC)* trước và sau giờ mở cửa chứng khoán Mỹ, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng không công ty nào có thể một mình điều khiển được thị trường này trong thời gian dài. Nick Puckrin, đồng sáng lập kiêm trưởng bộ phận phân tích thị trường tại Coin Bureau, nhấn mạnh: bất kể có yếu tố can thiệp hay không, giá *Bitcoin(BTC)* không thể bị một công ty duy nhất thao túng hoàn toàn – đây không phải là một memecoin thanh khoản mỏng. Ông cho rằng, nhà đầu tư càng có niềm tin mạnh vào *Bitcoin(BTC)* lại càng có xu hướng đi tìm “kẻ phản diện” mỗi khi xảy ra đợt điều chỉnh sâu, trong khi thực tế thị trường chịu tác động đồng thời của nhiều biến số vĩ mô.
Puckrin liệt kê một loạt yếu tố nền tảng đứng sau đợt suy yếu gần đây của *Bitcoin(BTC)*: căng thẳng địa chính trị, điều kiện thanh khoản toàn cầu thắt chặt hơn, và dòng vốn lớn đổ sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ. Trong ngắn hạn, sự chuyển trạng thái “risk-on / risk-off” vào đúng thời điểm chứng khoán Mỹ mở cửa có thể làm tăng biên độ biến động của thị trường tiền mã hóa nói chung. Nhưng theo ông, rất khó – nếu không muốn nói là bất khả thi – để giải thích mọi nhịp bán bằng một kịch bản duy nhất kiểu “*Jane Street* bán đều mỗi ngày”.
Ở góc độ giám sát thị trường, điều cộng đồng cần là dữ liệu có thể kiểm chứng chứ không phải chỉ là *nghi ngờ*. Quá trình kiện tụng giữa quản tài viên Terraform và *Jane Street* nếu đi vào giai đoạn xét xử sâu có thể buộc các bên liên quan phải công khai thêm chi tiết về lịch sử giao dịch và cấu trúc danh mục phái sinh. Khi đó, tranh luận về vai trò của *Jane Street* đối với biến động *Bitcoin(BTC)* có thể sẽ nóng trở lại. Nhưng ở thời điểm hiện tại, phần lớn ý kiến chuyên gia đều khuyến nghị thận trọng với những tuyên bố cho rằng chỉ một lực lượng duy nhất đang điều khiển xu hướng dài hạn của *Bitcoin(BTC)*.
bình luận Đối với nhà đầu tư, câu chuyện *Jane Street* và *Bitcoin(BTC)* là lời nhắc: thị trường luôn tồn tại các chiến lược phức tạp, nhưng thay vì chỉ nhìn vào “âm mưu” của một vài tổ chức lớn, việc theo dõi kỹ dữ liệu on-chain, các báo cáo ETF, yếu tố vĩ mô và thanh khoản toàn cầu sẽ giúp hình thành góc nhìn cân bằng hơn về lực cung – cầu thực sự chi phối giá *Bitcoin(BTC)*.
Bình luận 0