World Liberty Financial siết chặt ‘quyền quản trị’ bằng mô hình *staking* bắt buộc, trong đó người nắm giữ **World Liberty Financial(WLFI)** chỉ được bỏ phiếu khi khóa token và sẽ nhận thêm thưởng nếu tham gia quản trị tích cực. Dự án tài chính phi tập trung (DeFi) này được biết đến với sự hậu thuẫn của gia đình Tổng thống Trump, đang muốn biến “tham gia quản trị” thành một hình thức cam kết vốn dài hạn gắn với hệ sinh thái, đặc biệt là stablecoin **USD1**.
Theo đề xuất công bố ngày 26 tháng 2 (giờ địa phương), người nắm giữ **WLFI** muốn tham gia bỏ phiếu quản trị sẽ phải khóa (staking) token tối thiểu 180 ngày. Trong thời gian bị khóa, nếu địa chỉ ví đó tham gia ít nhất 2 cuộc bỏ phiếu, người dùng sẽ nhận được phần thưởng khoảng 2%/năm, trích từ kho bạc (treasury) của dự án.
Không chỉ dựa vào số lượng token staking, *quyền biểu quyết* của mỗi địa chỉ sẽ được tính theo công thức “phi tuyến tính”, kết hợp cả số lượng WLFI đã khóa và thời gian khóa còn lại. Cách tính này, theo World Liberty Financial, nhằm hạn chế tình trạng một số ít “cá voi” nắm giữ WLFI quy mô rất lớn chi phối toàn bộ kết quả biểu quyết.
Ở tầng thiết kế kinh tế, mô hình staking nói trên được gắn trực tiếp với stablecoin **USD1** – sản phẩm chủ lực của nền tảng. Theo tài liệu đề xuất, việc staking **WLFI** sẽ liên thông với cơ chế thưởng gửi (deposit incentive) bằng **USD1**, sao cho “tham gia quản trị” đồng nghĩa tạo ra nhu cầu thực cho stablecoin này.
*bình luận: Đây là điểm then chốt giúp dự án vừa khóa được nguồn vốn dài hạn, vừa tăng sức cầu đối với USD1 thay vì chỉ tạo ra một token quản trị thuần túy.*
World Liberty Financial kỳ vọng cấu trúc mới sẽ:
- Tăng tỷ lệ khóa vốn dài hạn (long-term capital commitment) trong hệ sinh thái
- Đẩy mạnh nhu cầu đối với **USD1**
- Phân bổ quyền quản trị ưu tiên cho những người đóng góp dài hạn, không phải những địa chỉ chỉ mua vào ngắn hạn rồi rút ra.
Đề xuất còn thiết lập hai tầng người dùng staking lớn là “Node” và “Super Node” với ưu đãi rõ rệt cho nhóm nắm giữ WLFI quy mô rất lớn. Để trở thành “Node”, người dùng phải staking tối thiểu 10 triệu **WLFI**, tương đương khoảng 1 triệu đô la Mỹ, tức khoảng 14,278 tỉ đồng nếu tính theo tỷ giá 1 đô la Mỹ = 1.427,80 won rồi quy đổi.
Những người đạt cấp “Node” có quyền:
- Chuyển đổi USDT, USDC và các stablecoin được hỗ trợ sang **USD1** với tỷ lệ 1:1 thông qua các nhà tạo lập thị trường (market maker) được cấp phép
- Tiếp cận kênh *off-ramp*, rút **USD1** về đô la Mỹ trong thế giới thực.
Điểm dự án nhấn mạnh là “hướng đi của lợi nhuận chênh lệch giá (arbitrage)”. Một phần lợi nhuận chênh lệch mà trước đây chủ yếu rơi vào tay các tổ chức market maker sẽ được chuyển dần về phía những người chấp nhận khóa **WLFI** dài hạn. Cùng lúc, cơ chế này được kỳ vọng làm dày thêm thanh khoản và cầu mua đối với **USD1**.
*bình luận: Về bản chất, dự án đang cố đưa người nắm giữ WLFI vào vị thế “đồng hành lợi ích” với các market maker, thay vì để khoảng cách lợi ích giữa bên cung cấp thanh khoản chuyên nghiệp và cộng đồng quá lớn.*
Yêu cầu với “Super Node” thậm chí cao hơn: phải khóa tối thiểu 50 triệu **WLFI**. Đổi lại, nhóm này sẽ có “quyền ưu tiên tiếp cận” với đội ngũ lãnh đạo nền tảng trong các cuộc thảo luận hợp tác, đối tác chiến lược. Tuy vậy, mọi thỏa thuận thương mại cụ thể vẫn phải trải qua quy trình thẩm định riêng, tránh hiểu nhầm rằng chỉ cần đủ WLFI là đương nhiên có hợp đồng.
Đề xuất mới sẽ được đưa ra bỏ phiếu trong 7 ngày. Để cuộc bỏ phiếu có hiệu lực, phải đạt tối thiểu 1 tỉ **WLFI** hợp lệ tham gia (quorum). Câu hỏi đặt ra là liệu người dùng có chấp nhận khóa token tới 180 ngày để đổi lấy quyền biểu quyết và lãi suất khoảng 2%/năm hay không, và cộng đồng sẽ phản ứng thế nào trước cấu trúc phân tầng rõ rệt ưu ái các “đại gia” staking như Node và Super Node.
*bình luận: Nếu cộng đồng coi đây là mô hình “bán quyền tiếp cận” cho nhóm nắm giữ lớn, đề xuất có thể vấp phải sự phản đối ngắn hạn; ngược lại, nếu họ ưu tiên ổn định vốn và tính bền vững của **USD1**, mô hình này lại có thể được ủng hộ.*
Trong ngành DeFi, mô hình “*staking-based governance*” đang được áp dụng ngày càng rộng rãi như một cách:
- Hạn chế phụ thuộc vào cơ chế điều hành quá tập trung
- Buộc người tham gia quản trị phải có “da thịt trong cuộc chơi” (skin in the game) thông qua cam kết vốn dài hạn
- Gắn quyền biểu quyết với lợi ích kinh tế thực, thay vì chỉ là token nắm giữ ngắn hạn.
Thị trường đang dõi theo xem liệu cơ chế quản trị dựa trên staking mà World Liberty Financial đề xuất có giúp tăng tỷ lệ tham gia biểu quyết, đồng thời mở rộng mức độ chấp nhận **USD1**, hay sẽ làm dấy lên tranh luận về mức độ tập trung quyền lực vào tay nhóm *Super Node* và các “cá voi” **WLFI**.
Bình luận 0