Token hóa tài sản bùng nổ, Phố Wall đẩy mạnh on-chain nhưng nhà đầu tư vẫn ‘mắc kẹt’ trong thiên lệch nhận thức

Theo CoinDesk đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Giám đốc đầu tư của Bitwise, Matt Hougan, cho rằng giữa *từ thị trường tiền mã hóa* đang vận hành thực tế và *từ nhận thức* của nhà đầu tư đang tồn tại một “khoảng cách cơ bản”. Trong khi Phố Wall đẩy nhanh quá trình chuyển dịch *từ on-chain* và *từ token hóa*, phần lớn nhà đầu tư vẫn bị “kẹt” trong khuôn mẫu cũ, không theo kịp thay đổi đang diễn ra.

Hougan lý giải, nhà đầu tư thường xuyên hiểu sai những gì đang xảy ra trên thị trường vì nhiều dạng “thiên lệch hành vi”. Đặc biệt, *từ thiên lệch neo (anchoring bias)* – xu hướng bám chặt vào ấn tượng hoặc dữ liệu ban đầu rồi dùng nó làm “mỏ neo” cho mọi đánh giá sau này – khiến góc nhìn dễ bị bóp méo. Ông cho biết chính bản thân mình khi bước vào thị trường tiền mã hóa năm 2018 cũng chịu ảnh hưởng mạnh của thiên lệch này: sau khi hình thành ấn tượng ban đầu, rất khó để điều chỉnh quan điểm, dù có thêm nhiều bằng chứng mới mẻ và tích cực hơn xuất hiện.

Trong một bản ghi chú gửi nhà đầu tư gần đây, Hougan nhấn mạnh Phố Wall “trên thực tế đã bắt đầu chuyển *từ lên on-chain*”, đồng thời đưa ra loạt ví dụ cụ thể. Cựu ủy viên Ủy ban Chứng khoán Mỹ Paul Atkins đã khởi xướng sáng kiến “Project Crypto” ở cấp ủy ban, với mục tiêu hiện đại hóa khung quy định chứng khoán để thị trường Mỹ có thể vận hành trực tiếp *từ trên chuỗi*. Về phía các tập đoàn quản lý tài sản, Larry Fink của BlackRock(BLK) tuyên bố thế giới tài chính đang bước vào “giai đoạn đầu” trong quá trình *từ token hóa mọi loại tài sản*.

Gắn với phát biểu đó, BlackRock(BLK) đã ra mắt quỹ trái phiếu chính phủ Mỹ token hóa BUIDL với quy mô khoảng 2 tỉ USD (tương đương khoảng 2,856 nghìn tỉ đồng) và niêm yết giao dịch trên giao thức Uniswap. Tập đoàn đầu tư Apollo Global Management cũng *từ token hóa* một quỹ tín dụng đa dạng hóa trị giá khoảng 700 tỉ USD (xấp xỉ 999,6 nghìn tỉ đồng) trên 6 mạng blockchain khác nhau, đồng thời công bố kế hoạch mua lại cổ phần của giao thức DeFi Morpho.

Khối ngân hàng truyền thống cũng tăng tốc. JP Morgan(JPM), Bank of America(BAC), Citigroup(C), Wells Fargo(WFC) và một số định chế lớn khác đang cùng bàn thảo về một loại *từ stablecoin chung*. Riêng JP Morgan(JPM) đã phát hành *từ “deposit token”* – dạng token hóa tiền gửi – trên mạng Base. Fidelity Investments được cho là đang tuyển dụng nhân sự chuyên trách quản lý các *từ “DeFi vaults”* (kho sản phẩm DeFi), động thái cho thấy họ chuẩn bị nghiêm túc cho giai đoạn *từ on-chain hóa* sản phẩm đầu tư.

Tuy nhiên, theo Hougan, ngay cả với chuỗi sự kiện dày đặc như vậy, nhiều nhà đầu tư truyền thống vẫn chưa thực sự “nhận ra” tầm vóc của quá trình dịch chuyển này. Ngay trong cộng đồng *từ nhà đầu tư tiền mã hóa*, câu chuyện *từ “chấp nhận của tổ chức” (institutional adoption)* được nhắc đi nhắc lại quá nhiều khiến không ít người rơi vào trạng thái mệt mỏi, dẫn tới xu hướng đánh giá thấp những bước tiến đã hình thành trên thực tế. Hougan khẳng định “dữ liệu đang kể một câu chuyện khác”: tốc độ *từ mở rộng token hóa* hiện đã bước vào giai đoạn hoàn toàn khác so với các chu kỳ trước, cả về quy mô tài sản lẫn số lượng định chế tham gia.

Ở góc độ cơ hội đầu tư, Hougan đánh giá tài sản thực được *từ token hóa (RWA)* đã tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2020–2025, nhưng đồng thời cảnh báo rằng “bài toán chưa được giải” lúc này là dòng *từ lợi nhuận và giá trị* sẽ thực sự chảy về đâu. Cụ thể, vẫn chưa rõ phần lớn giá trị sinh ra từ *từ token hóa* sẽ tích tụ ở các *từ blockchain công khai layer-1* như Ethereum(ETH), Solana(SOL), hay sẽ nghiêng về những mạng *từ bán riêng tư* như Canton Network, Tempo. Một kịch bản khác là giá trị lại lan tỏa sang *từ token DeFi* hoặc cổ phần của các công ty hạ tầng đang cung cấp dịch vụ *từ token hóa* cho tổ chức.

Câu hỏi lớn hơn là liệu những tên tuổi tài chính truyền thống như BlackRock(BLK), JP Morgan(JPM) sẽ là bên hưởng lợi chính, hay các doanh nghiệp “sinh ra từ tiền mã hóa” có thể chiếm được phần miếng bánh lớn hơn. Hougan cho rằng *từ cơ hội tạo “alpha” (lợi nhuận vượt trội)* thường xuất hiện khi câu chuyện thị trường được số đông đồng thuận đã trở nên lỗi thời, trong khi thực tế đã tiến xa hơn và phần đông nhà đầu tư vẫn bị “neo” ở quá khứ. “Tiền mã hóa hiện đang nằm đúng tại điểm giao đó”, ông nhận định.

Song song, công ty nghiên cứu Presto Research đánh giá *từ token hóa* sẽ là “động lực cốt lõi” dẫn dắt *từ làn sóng thể chế hóa tiếp theo* của thị trường tiền mã hóa. Trong báo cáo triển vọng 2026, đơn vị này dự báo tổng giá trị *từ tài sản thực được token hóa (RWA)* cộng với *từ stablecoin* có thể tiến sát mốc 490 tỉ USD (khoảng 699,72 nghìn tỉ đồng) vào cuối năm 2026. Động lực tăng trưởng chính, theo Presto Research, sẽ đến từ nhu cầu bùng nổ với *từ trái phiếu chính phủ Mỹ token hóa (T-bills)* và các *từ sản phẩm tín dụng token hóa* phục vụ nhà đầu tư tổ chức trên toàn cầu.

bình luận Dù *từ token hóa* đang trở thành từ khóa trung tâm trong mọi báo cáo vĩ mô về tiền mã hóa, điểm mấu chốt với nhà đầu tư không chỉ là “xu hướng có diễn ra hay không”, mà là ai sẽ chuyển được *từ dòng vốn on-chain* thành *từ dòng tiền mặt bền vững* và *từ hiệu ứng mạng lưới* lâu dài. Nếu tốc độ *từ tái cấu trúc thị trường theo hướng on-chain* tiếp tục tăng tốc như hiện nay, khoảng trễ giữa *từ hiện thực* và *từ nhận thức* – do các thiên lệch hành vi như *từ “anchoring bias”* gây ra – có thể trở thành nguồn gốc của những nhịp biến động cực mạnh và các đợt *từ tái định giá* sâu rộng trên toàn thị trường.