Theo Arrakis 파이낸스 công bố trong báo cáo mới về *từ token*, kết quả của 125 sự kiện tạo *từ token* (TGE) diễn ra trong năm 2025 cho thấy yếu tố quyết định thành bại không phải là “thời điểm thị trường”, mà là cấu trúc giao dịch trong giai đoạn đầu sau niêm yết. Đáng chú ý, hơn 90% *từ token* bị giảm giá trong tuần đầu sau khi lên sàn đã không thể quay lại được mức giá chào bán ban đầu cho tới cuối năm, qua đó làm nổi bật tầm quan trọng sống còn của khâu thiết kế ban đầu.
Theo Arrakis 파이낸스, báo cáo dài 80 trang này tổng hợp dữ liệu từ 125 TGE cùng với hơn 25 cuộc phỏng vấn đội ngũ dự án, nhằm phác họa “bảng thành tích” ra mắt *từ token* trong năm 2025. Kết quả cho thấy khoảng 85% *từ token* có giá cuối năm thấp hơn giá niêm yết ban đầu, và với phần lớn trường hợp, mức giảm trong giai đoạn đầu càng kéo dài thì biên độ sụt giảm về sau càng nới rộng. Nói cách khác, những *từ token* không thể “bắt đáy” ổn định ngay sau niêm yết đã gần như không còn động lực hồi phục ngay cả khi thị trường chung khởi sắc.
Theo Arrakis 파이낸스 đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), dữ liệu chi tiết chỉ ra rằng 7 ngày đầu tiên sau khi niêm yết chính là “ngã rẽ định mệnh” với đa số *từ token*. Khoảng 2/3 số *từ token* được nghiên cứu ghi nhận lợi suất âm chỉ trong tuần giao dịch đầu tiên. Trong nhóm này, chỉ 9,4% từng có thời điểm quay trở lại vượt qua giá phát hành, trong khi hơn 90% còn lại không thể lấy lại mốc này cho tới cuối năm.
Báo cáo nhận định, phần lớn các đợt giảm giá ban đầu không phải là cú “rũ bỏ” tạm thời trước khi hồi phục, mà trở thành điểm xuất phát cho xu hướng giảm sâu hơn. Điều đó đồng nghĩa, cách mà thị trường hấp thụ áp lực bán trong giai đoạn ngay sau TGE là biến số then chốt quyết định hiệu quả dài hạn, và một khi niềm tin nhà đầu tư đã bị bào mòn, xác suất phục hồi là cực kỳ thấp trên phương diện thống kê.
bình luận: Với nhà đầu tư nhỏ lẻ, dữ liệu này cảnh báo rằng kỳ vọng “giá rơi mạnh rồi sớm quay về điểm hòa vốn” có thể là ảo tưởng nguy hiểm, nhất là với *từ token* mới niêm yết.
Arrakis 파이낸스 chỉ ra nguyên nhân bán tháo mạnh nhất trong giai đoạn đầu của phần lớn *từ token* năm 2025 đến từ cơ chế *từ airdrop*. Theo dõi hành vi on-chain cho thấy, ở một số TGE, tối đa tới 80% người nhận *từ airdrop* đã bán ngay trong ngày đầu niêm yết. Về bản chất, phần lớn *từ airdrop* sau cùng đều bị tung ra thị trường, vì từ góc nhìn người nhận, chi phí sở hữu gần như bằng 0, nên việc tranh thủ bán sớm trước khi giá có thể giảm thêm bị xem là hành vi hợp lý.
Báo cáo phân tích, *từ airdrop* từng được coi là công cụ mở rộng cộng đồng và gia tăng mức độ phân tán sở hữu *từ token*, nhưng nếu cấu trúc *từ tokenomics* và lịch khóa/mở khóa không đủ chặt chẽ, khối lượng *từ airdrop* sẽ nhanh chóng biến thành “quả bom bán tháo” trong những giờ và ngày đầu sau niêm yết.
bình luận: Nhiều dự án chạy đua phân phối *từ airdrop* để “làm thương hiệu” nhưng lại bỏ quên bài toán ai sẽ là người mua thực sự đứng ra hấp thụ lượng cung gần như “miễn phí” này.
Một điểm then chốt khác được Arrakis 파이낸스 nhấn mạnh là cấu trúc *từ thanh khoản* và cách thức tạo lập thị trường trong giai đoạn ra mắt *từ token*. Trong khá nhiều trường hợp, mức *từ thanh khoản* ban đầu được thiết kế không hợp lý, dẫn tới việc các nhà giao dịch ngắn hạn dễ dàng chốt lời, để lại gánh nặng giá cho cộng đồng nắm giữ về sau.
Theo báo cáo, độ sâu *từ thanh khoản* có thể coi là số lượng “người mua tiềm ẩn” sẵn sàng hấp thụ áp lực bán mà không làm giá sụp đổ. Điều đó có nghĩa, phải tồn tại đủ *từ thanh khoản* để hấp thụ lượng cung đến từ *từ airdrop*, phân bổ lên sàn giao dịch tập trung, hay các khoản vay *từ market maker*, nếu không giá *từ token* sẽ rất dễ bị bẻ gãy chỉ trong thời gian ngắn. Ngược lại, nếu mức giá mở cửa được thiết lập quá cao so với vốn hóa hợp lý trong khi *từ thanh khoản* lại mỏng, chỉ một làn sóng chốt lời ban đầu cũng đủ khiến đường giá lao dốc.
Trên cơ sở phân tích 125 TGE trong năm 2025, Arrakis 파이낸스 kết luận rằng chính “cơ chế phát hành” và “kỹ thuật ra mắt” mới là yếu tố mang tính quyết định đối với quỹ đạo giá sau đó, hơn là chu kỳ thị trường hay diễn biến của Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH). Từ cấu trúc cung, lịch mở khóa, tới thiết kế *từ thanh khoản* ban đầu – tất cả tạo nên “công trình kỹ thuật” mà theo thống kê, gần như đã định hình hiệu suất của *từ token* cho cả một năm.
Nhận định này trùng khớp với nghiên cứu riêng của quỹ đầu tư mạo hiểm Dragonfly Capital (Dragonfly Capital). Theo Bloomberg đưa tin ngày 20 tháng 12 (giờ địa phương), Dragonfly cho rằng khoảng thời gian thị trường bùng nổ (bull market) hay suy thoái (bear market) tại thời điểm TGE hầu như không tạo khác biệt đáng kể về hiệu suất dài hạn. Haseeb Qureshi (하심 쿠레시), đối tác điều hành tại Dragonfly Capital, cho biết phần lớn *từ token* đều suy giảm theo thời gian, bất kể thời điểm niêm yết là giữa giai đoạn thị trường hưng phấn hay bi quan.
Số liệu của Dragonfly Capital cho thấy *từ token* niêm yết giữa giai đoạn thị trường tăng giá có mức lợi suất trung vị hàng năm chỉ khoảng 1,3%, trong khi các *từ token* ra mắt trong bối cảnh thị trường giảm lại có lợi suất trung vị -1,3%. Về mặt thống kê, chênh lệch này không đủ lớn để coi là khác biệt có ý nghĩa.
bình luận: Điều này phần nào phá vỡ niềm tin phổ biến rằng “chỉ cần chờ bull run” là mọi *từ token* sẽ hồi phục; thống kê thực tế cho thấy hiệu suất yếu kém là câu chuyện mang tính cấu trúc, không phải nhất thời.
Khi đặt hai báo cáo cạnh nhau, thông điệp chung của thị trường *từ token* năm 2025 trở nên rõ ràng: thay vì ám ảnh về “khi nào niêm yết”, các đội ngũ dự án nên chú trọng nhiều hơn vào “niêm yết như thế nào”. Một chiến lược *từ airdrop* thiếu kiểm soát, lịch khóa/mở khóa thiếu hợp lý, mức *từ thanh khoản* ban đầu không đủ sâu, hay chiến lược tạo lập thị trường sơ sài đều có thể khiến dự án thất bại ngay cả trong điều kiện thị trường chung tương đối thuận lợi.
Với nhiều nhà đầu tư, năm 2025 được nhìn nhận là một năm “khó nhớ nổi” đối với nhóm *từ altcoin*. Phân tích của Arrakis 파이낸스 giúp kết nối cảm nhận này với dữ liệu cụ thể: phần lớn *từ token* bị “định đoạt số phận” chỉ trong tuần lễ đầu tiên, niềm tin một khi đã đánh mất gần như không thể khôi phục, và chính những công cụ tưởng như hỗ trợ như *từ airdrop* hay *từ thanh khoản* lại trở thành yếu tố kéo lùi dự án.
Từ góc nhìn dự án, bài học lớn là cần ưu tiên xây dựng cơ chế *từ tokenomics* và quản trị *từ thanh khoản* mang tính bền vững, thay vì tập trung vào việc đẩy giá trong ngắn hạn. Điều này bao gồm việc thiết kế lịch mở khóa gắn với hành vi sử dụng thật sự, khuyến khích tham gia on-chain thay vì đầu cơ thuần túy, và đảm bảo có đủ lực mua thực để hấp thụ áp lực bán trong giai đoạn đầu sau TGE. Với nhà đầu tư, dữ liệu từ 125 TGE cho thấy xác suất một *từ token* giảm sâu ngay sau khi niêm yết rồi “tự động hồi về giá ICO” là rất thấp, do đó chiến lược “ôm chờ về bờ” có thể mang lại rủi ro lớn hơn nhiều so với kỳ vọng.
Arrakis 파이낸스 kết luận rằng chu kỳ thị trường sẽ luôn xoay vòng, nhưng thiết kế cơ chế ban đầu của *từ token* thường là yếu tố gần như không thể đảo ngược sau khi đã triển khai. Nhìn lại năm 2025, thông điệp quan trọng gửi tới cả nhà phát triển lẫn nhà đầu tư là: “kỹ thuật ra mắt *từ token* chính là chiến lược sinh tồn” trong thị trường tiền mã hóa ngày càng cạnh tranh.
Bình luận 0