Mỹ xem xét siết trả thưởng stablecoin nhằm bảo vệ hệ thống ngân hàng truyền thống

Mỹ xem xét siết quy định liên quan đến phần thưởng từ stablecoin: Ngân hàng cảnh báo lỗ hổng "hợp pháp hóa trái hình"

Để ngăn stablecoin trở thành một công cụ tiết kiệm cạnh tranh với hệ thống ngân hàng truyền thống, Quốc hội Mỹ đã ban hành Đạo luật GENIUS vào năm 2025. Một trong những nội dung quan trọng của đạo luật là cấm các công ty phát hành stablecoin chi trả phần thưởng hoặc lãi suất cho người nắm giữ token. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều ý kiến cho rằng đạo luật này tồn tại nhiều “kẽ hở” khiến mục tiêu không được đảm bảo, dẫn đến yêu cầu siết quy định trong thời gian tới, đặc biệt là từ phía cộng đồng ngân hàng địa phương.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), các ngân hàng khu vực tại Mỹ đã đệ trình lên Quốc hội đề nghị giám sát gắt gao các hoạt động trả thưởng từ stablecoin thông qua đối tác trung gian như sàn giao dịch tiền mã hóa. Mặc dù bản thân tổ chức phát hành không trực tiếp trả lãi, nhưng người dùng vẫn nhận được "phần thưởng tương đương lãi suất" một cách gián tiếp khi gửi token lên các nền tảng bên thứ ba.

Bình luận: Khi phần lớn người dùng không quan tâm nguồn gốc phần thưởng mà chỉ nhìn vào lợi nhuận họ nhận được, stablecoin dần trở thành một kênh sinh lời thay thế tiền gửi tại ngân hàng — điều mà GENIUS muốn ngăn chặn ngay từ đầu.

Ngân hàng lo ngại mất khả năng cạnh tranh trước ‘stablecoin có thưởng’

Một trong những mối quan tâm hàng đầu đến từ các ngân hàng địa phương là nguy cơ "chảy máu vốn gửi". Khác với các ngân hàng lớn có nhiều kênh huy động vốn khác nhau, ngân hàng khu vực chủ yếu dựa vào nguồn tiền gửi địa phương để cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và hộ gia đình. Việc capital rút ra khỏi ngân hàng và chảy vào các nền tảng stablecoin có thể làm giảm khả năng cho vay, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái tài chính địa phương.

Ủy ban Ngân hàng cộng đồng thuộc Hiệp hội Ngân hàng Mỹ (ABA) đã gửi thư lên Thượng viện vào đầu tháng 1 năm 2026, cảnh báo rằng nếu không bịt các lỗ hổng hiện tại, stablecoin sẽ dần trở thành hình thức thay thế tiền gửi truyền thống. Đồng thời, Viện nghiên cứu Chính sách Ngân hàng (BPI) cũng đưa ra phân tích cho thấy việc stablecoin hút vốn từ thị trường tiền tệ ngắn hạn và tiền gửi có thể đẩy chi phí tín dụng gia tăng, đi ngược lại mục tiêu nền tảng của Đạo luật GENIUS.

Từ khóa “stablecoin” tiếp tục được nhấn mạnh như một đòn bẩy cạnh tranh có thể làm chao đảo hệ thống ngân hàng truyền thống nếu không kịp thời điều chỉnh khung pháp lý.

Từ lãi gián tiếp đến phần thưởng "phù hợp pháp lý"

Theo Đạo luật GENIUS, chỉ tổ chức phát hành stablecoin trực tiếp mới bị cấm chi trả lợi nhuận. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng cho các nền tảng đối tác hay công ty con. Kết quả là mô hình hiện tại cho phép sàn giao dịch trả phần lợi tức từ doanh thu của mình như một hình thức "phần thưởng" cho người gửi stablecoin. Ví dụ, người dùng chỉ cần lưu trữ stablecoin trên sàn cũng có thể nhận được phần thưởng định kỳ, mà trên thực tế là lợi tức có thể so sánh với lãi suất ngân hàng.

Các ngân hàng cho rằng đây là cách lách luật — vẫn đảm bảo tránh bị coi là chi tiền lãi trực tiếp, nhưng lại cung cấp cho người dùng lợi nhuận ngang bằng hoặc vượt trội tiền gửi thông thường. Một điểm khác khiến stablecoin hấp dẫn hơn nữa là tính thanh khoản vượt trội: giao dịch được diễn ra mọi lúc, bao gồm cuối tuần và ngày lễ, điều mà hệ thống ngân hàng truyền thống khó có thể cạnh tranh.

Bình luận: Việc stablecoin vừa có thể sinh lãi gián tiếp vừa hỗ trợ thanh khoản gần như tức thì khiến tài sản này trở nên đặc biệt hấp dẫn, đặt ngân hàng truyền thống vào thế yếu nếu không có hành lang pháp lý chặt chẽ hơn.

Ngành tiền mã hóa phản đối: “Stablecoin là tài sản thanh toán, không phải tiền gửi”

Trước lo ngại và áp lực từ hệ thống ngân hàng, các tổ chức đại diện ngành tiền mã hóa như Hiệp hội Blockchain và Hội đồng cải cách crypto đã lên tiếng chỉ trích các đề xuất siết quy định. Họ lập luận rằng stablecoin vốn được thiết kế để dùng trong lĩnh vực thanh toán và bù trừ, không phải là thay thế tiền gửi.

Các tổ chức này nhấn mạnh rằng stablecoin không phát sinh tín dụng, cũng không hoạt động như ngân hàng nên không thể bị đánh giá bằng tiêu chuẩn của ngành ngân hàng. Đặc biệt, họ cho rằng việc cấm toàn diện cơ chế phần thưởng sẽ cản trở đổi mới và giảm lựa chọn của người tiêu dùng, đồng thời gián tiếp tạo lợi thế độc quyền cho hệ thống tài chính truyền thống.

Điều chỉnh sắp tới: đâu là hướng đi phù hợp?

Trước áp lực từ nhiều phía, Quốc hội Mỹ đang cân nhắc ba phương án điều chỉnh Đạo luật GENIUS:

- Mở rộng phạm vi cấm chi trả phần thưởng ra ngoài tổ chức phát hành, bao gồm cả đối tác, công ty con và nền tảng phân phối.

- Cho phép phần thưởng nhưng yêu cầu minh bạch tối đa và tăng cường trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng. Chẳng hạn như buộc các nền tảng công bố rõ nguồn trả thưởng, tính bảo hiểm và cảnh báo rủi ro.

- Xây dựng cơ chế “safe harbor” – an toàn pháp lý, cho phép trả thưởng trong một số trường hợp như khuyến khích thanh toán chủ động, nhưng cấm thưởng dựa trên đơn thuần số dư tài khoản.

Ở thời điểm hiện tại, stablecoin đang đứng trước ngã rẽ: nếu các điều chỉnh pháp lý hướng đến kiểm soát ngặt nghèo hơn, chúng có thể vẫn đóng vai trò là phương tiện thanh toán. Ngược lại, nếu lỗ hổng vẫn tồn tại, stablecoin hoàn toàn có thể biến thành đối thủ trực tiếp của tiền gửi ngân hàng truyền thống — mở ra một kỷ nguyên mới trong cuộc cạnh tranh tài chính kỹ thuật số.

Từ khóa “stablecoin” một lần nữa khẳng định vai trò trung tâm trong cuộc tranh luận pháp lý chuyển động giữa đổi mới công nghệ và bảo vệ hệ thống tài chính truyền thống.