Hàn Quốc lên kế hoạch ra mắt ETF tiền mã hóa vào năm 2026 nhưng vướng mắc pháp lý còn kéo dài

Theo kế hoạch của Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc, năm 2026 sẽ đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi sản phẩm ETF tiền mã hóa chính thức ra mắt và thời gian giao dịch được mở rộng sang 24 giờ — động thái cho thấy quyết tâm tham gia thị trường tài sản số một cách nghiêm túc. Tuy nhiên, bất chấp sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía tổ chức vận hành thị trường, các quy định trọng yếu liên quan đến tiền mã hóa như stablecoin và ETF vẫn đang bị kẹt lại do bất đồng giữa Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc và Ủy ban Dịch vụ Tài chính.

Theo tờ Chosun Biz đưa tin ngày 2 (giờ địa phương), ông Jeong Eun-bo — Chủ tịch Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc — cam kết tại sự kiện khai trương đầu năm ở Yeouido, Seoul rằng sẽ thúc đẩy các sản phẩm đầu tư mới như ETF tiền mã hóa và sản phẩm phái sinh để giải quyết hiện tượng “từ Korea Discount”, đồng thời nâng cấp thị trường vốn quốc nội. Ông cũng đề cập đến việc áp dụng hệ thống giám sát dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết lập tổ chuyên trách ngăn chặn thao túng giá cổ phiếu nhằm giữ gìn trật tự thị trường.

Từ khát vọng đến trở ngại pháp lý

Dù hạ tầng triển khai đang dần hoàn thiện, tiến trình cấp phép và xây dựng khung pháp lý cho các sản phẩm ETF tiền mã hóa vẫn chưa đạt được bước tiến rõ rệt. Được biết, Ủy ban Dịch vụ Tài chính đã công bố lộ trình ra mắt ETF dựa trên Bitcoin(BTC) từ tháng 6 năm trước, song đến cuối năm vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể. Trong khi đó, Dự luật cơ bản về tài sản số — vốn được kỳ vọng là nền tảng pháp lý để triển khai các sản phẩm như stablecoin — lại tiếp tục bị trì hoãn đến năm 2026 do mâu thuẫn nội bộ giữa hai cơ quan tài chính lớn nhất nước.

Tranh cãi hiện xoay quanh câu hỏi: ai được quyền phát hành stablecoin? Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc kiên quyết rằng chỉ các liên minh do ngân hàng thương mại dẫn đầu, nắm giữ ít nhất 51% cổ phần, mới được phép tham gia phát hành. Lập luận của họ là để bảo vệ chính sách tiền tệ quốc gia. Ngược lại, Ủy ban Dịch vụ Tài chính cho rằng quy định này sẽ cản trở đổi mới triển khai bởi các công ty công nghệ tư nhân — những đơn vị đang đóng vai trò chủ lực trong đổi mới kỹ thuật số.

Dự thảo ban đầu yêu cầu các nhà phát hành stablecoin phải nắm giữ 100% tài sản dự phòng bằng tiền gửi ngân hàng hoặc trái phiếu chính phủ, đồng thời chỉ được hợp tác với các tổ chức lưu ký có giấy phép hoạt động. Đặc biệt, dự luật cũng đề cập đến khả năng cho phép các đợt phát hành tiền mã hóa lần đầu (ICO) dưới hình thức công khai minh bạch — một động thái mang tính cởi mở hơn so với lệnh cấm tuyệt đối từ năm 2017.

Kế hoạch cải cách bị cản bước bởi Ngân hàng Trung ương

Dù được Tổng thống Lee Jae-myung đưa vào danh sách cam kết tranh cử, quá trình xây dựng khung pháp lý cho ngành tài sản số đang bị chặn đứng do sự phản đối mạnh mẽ từ Ngân hàng Trung ương. Đảng Dân chủ cầm quyền đã trình hai dự luật quan trọng vào tháng 6: một sửa đổi Luật thị trường vốn nhằm thừa nhận tiền mã hóa là tài sản cơ sở hợp pháp trong ETF, và một cho phép các công ty Hàn Quốc phát hành stablecoin nếu sở hữu vốn điều lệ tối thiểu 500 triệu won. Tuy nhiên, ông Lee Chang-yong — Thống đốc Ngân hàng Trung ương — tuyên bố rằng việc để tổ chức phi ngân hàng phát hành stablecoin có thể đe dọa nghiêm trọng đến an ninh tiền tệ quốc gia.

Cơ quan quản lý siết chặt kiểm tra giao dịch, hàng loạt sàn bị phạt nặng

Trong khi khung pháp lý chưa ngã ngũ, các cơ quan thực thi lại tăng cường kiểm tra và xử phạt sàn giao dịch tiền mã hóa. Vào cuối tháng 12 năm ngoái, Đơn vị Phân tích Thông tin Tài chính (FIU) đã phát hiện khoảng 22.000 trường hợp vi phạm quy định chống rửa tiền tại sàn Korbit và áp dụng mức phạt lên tới 273 tỷ won. Những vi phạm bao gồm thiếu sót trong xác minh danh tính khách hàng, giao dịch với nền tảng offshore không đăng ký, và không đánh giá đầy đủ rủi ro sản phẩm mới.

Cũng trong đợt thanh tra này, Dunamu — công ty vận hành sàn Upbit — bị đình chỉ mở tài khoản mới trong vòng 3 tháng và nộp phạt 352 tỷ won. Các sàn khác như Bithumb, Coinone và Gopax cũng đang nằm trong diện xem xét của FIU, nâng tổng mức phạt dự kiến lên hàng nghìn tỷ won. Cùng lúc, cơ quan này còn đang đề xuất thắt chặt quy định “từ Travel Rule” — yêu cầu thu thập thông tin người gửi và người nhận đối với mọi giao dịch tài sản số, kể cả dưới mức 1 triệu won. Đây là nỗ lực nhằm ngăn chặn hành vi chia nhỏ số tiền để né luật rửa tiền, được gọi là “smurfing”.

Hướng dẫn thiếu nhất quán khiến giới quản lý quỹ lúng túng

Ngoài ra, chính sách mập mờ cũng đang gây khó khăn cho nhà đầu tư tổ chức. Tháng 7 năm ngoái, Ủy ban Giám sát Tài chính đã bất ngờ ra chỉ thị miệng yêu cầu hạn chế tỷ trọng cổ phiếu công ty tiền mã hóa như Coinbase(COIN) hay MicroStrategy(MSTR) trong danh mục ETF trong nước. Quy định không chính thức này dựa trên hướng dẫn hành chính từ năm 2017, khiến nhiều quỹ chỉ số vốn đã đầu tư vượt 10% vào các mã kể trên phải loay hoay điều chỉnh danh mục, bất chấp thực tế rằng các ETF quốc tế lại không chịu hạn chế tương tự.

Một đại diện ngành quản lý quỹ chia sẻ “việc áp đặt quy tắc chỉ với ETF nội địa sẽ khiến dòng tiền ngoại lệch dần ra ngoài, gây thiệt hại cho thị trường trong nước.” Theo giới quan sát, xu hướng đầu tư thông qua ETF tiền mã hóa niêm yết tại Mỹ đang dần trở nên phổ biến trong giới đầu tư Hàn Quốc.

Từ khóa “từ tiền mã hóa, ETF tiền mã hóa, stablecoin” luôn là trung tâm của các cuộc tranh luận chính sách tại Hàn Quốc. Trong khi Sở giao dịch chứng khoán đã bắt đầu chuẩn bị tiếp nhận tài sản số, việc chính phủ chưa thể thống nhất quan điểm đang làm gia tăng sự mơ hồ trong mắt nhà đầu tư và tổ chức. Điều này không chỉ làm chậm nhịp đổi mới tài chính mà còn khiến thị trường dễ bị chi phối bởi các sản phẩm tài chính quốc tế.

bình luận: Việc định hình lại khung pháp lý về tiền mã hóa là yêu cầu cấp thiết nếu Hàn Quốc muốn cạnh tranh ở thị trường tài sản kỹ thuật số toàn cầu. Sự bất đồng giữa các cơ quan quản lý cần phải được giải quyết để không đánh mất cơ hội vàng trong kỷ nguyên tài sản số.