Cổ phiếu Circle(CRCL) lao dốc 18% vì dự thảo luật stablecoin mới đe dọa mô hình lợi suất USDC

Theo CoinDesk đưa tin ngày 25 (giờ địa phương), cổ phiếu **“Circle(CRCL)”** bất ngờ lao dốc trong phiên, có lúc giảm tới 18% sau khi xuất hiện dự thảo luật stablecoin mới tại Hạ viện Mỹ. Thị trường lo ngại quy định mới có thể chặn mô hình **“lợi suất từ stablecoin”**, khiến đà tăng nóng kéo dài nhiều tuần qua đảo chiều đột ngột.

Trong phiên mở cửa, Circle – đơn vị phát hành stablecoin neo theo đô la Mỹ **“USD Coin(USDC)”** – nhanh chóng rơi mạnh, xóa bớt phần đáng kể mức tăng trước đó. **“Coinbase(COIN)”**, nền tảng đang chia sẻ nguồn thu từ **USDC** với Circle, cũng giảm khoảng 8%. Cổ phiếu Circle đã tăng lũy kế khoảng 170% từ đầu tháng 2, vượt xa phần lớn cổ phiếu liên quan tiền mã hóa và thị trường chứng khoán Mỹ nói chung, nên nhiều chuyên gia đánh giá đây là vùng dễ xảy ra nhịp điều chỉnh mạnh khi gặp tin xấu.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 25 (giờ địa phương), tác nhân trực tiếp kích hoạt nhịp bán tháo là bản dự thảo mới nhất của đạo luật Clarity (Clarity Act) liên quan **“stablecoin”**. Dự thảo này bị cho là có thể giới hạn việc trả thưởng trên số dư stablecoin, khiến các mô hình giống tiền gửi – nơi người dùng nhận được lợi suất chỉ bằng cách nắm giữ stablecoin – có nguy cơ bị chặn lại.

Chuyên gia phân tích Dan Dolev của Mizuho nhận định Clarity Act “có khả năng cấm việc chi trả lợi suất cho hành vi đơn thuần nắm giữ stablecoin”, đồng thời có thể giới hạn mọi chương trình khiến sản phẩm “trở nên tương đương về mặt kinh tế với tiền gửi ngân hàng”. *bình luận: Điểm mấu chốt nằm ở khái niệm “tương đương về mặt kinh tế với lãi suất”, vốn có thể bao phủ cả các mô hình thưởng gián tiếp chứ không chỉ lãi gửi thông thường.*

Trong những năm gần đây, **“lợi suất từ stablecoin”** được triển khai dưới nhiều hình thức: cho vay on-chain, chương trình khuyến khích trên sàn giao dịch, ưu đãi trên nền tảng DeFi… Đây là công cụ marketing then chốt, thu hút dòng vốn vào các tài sản như **USDC** khi chúng dần chuyển từ phương tiện thanh toán – chuyển tiền sang công cụ “lưu trữ giá trị” mang tính tiết kiệm. Nếu cấu trúc thưởng bị siết chặt, khả năng tiến hóa của **stablecoin** theo hướng sản phẩm tiết kiệm có lợi suất sẽ gặp trở ngại lớn.

Shay Boloor, chiến lược gia thị trường trưởng tại Futurem Equities, cảnh báo điều này “làm suy yếu luận điểm cốt lõi của phe đầu cơ giá lên”, bởi nó có thể giới hạn hành trình biến **USDC** thành một sản phẩm “lưu trữ giá trị đích thực” đối với nhà đầu tư. *bình luận: Đối với các quỹ và tổ chức, stablecoin chỉ thực sự cạnh tranh với tiền gửi ngân hàng khi vừa an toàn, vừa có lợi suất đủ hấp dẫn.*

Trước đó, đạo luật Genius (GENIUS Act) đã tập trung vào **“stablecoin”** khi cấm nhà phát hành trực tiếp trả lợi suất cho người dùng. Tuy vậy, thị trường vẫn kỳ vọng mô hình “pass-through” – nơi lợi suất từ tài sản dự trữ được chuyển gián tiếp tới người dùng – có thể tiếp tục tồn tại. Hiện tại, cấu trúc phổ biến là Circle thu lãi từ tài sản bảo chứng của **USDC**, sau đó chia một phần cho Coinbase. Coinbase dùng nguồn này để vận hành các chương trình thưởng cho khách hàng nắm giữ **USDC** trên nền tảng.

Dự thảo Clarity Act, theo mô tả, lại hướng tới việc cấm mọi hành vi “lãi suất và mọi thứ tương đương về mặt kinh tế với lãi suất (anything economically equivalent to interest)”. Nếu cách diễn giải này được giữ nguyên trong bản chính thức, toàn bộ mô hình “pass-through” giữa Circle – Coinbase có nguy cơ bị dừng lại. Amir Hajian, nhà nghiên cứu tài sản số tại Keyrock, cho rằng dự thảo mới “thực chất cắt đứt động lực nắm giữ, giáng đòn vào mô hình từng dẫn dắt làn sóng chấp nhận **stablecoin**”. Ông nhận định: “Đây là nội dung có khả năng làm lung lay nền tảng của mô hình pass-through vốn đã thúc đẩy mạnh mẽ việc sử dụng stablecoin”.

Song song, diễn biến cạnh tranh trên thị trường **“stablecoin”** cũng tạo thêm áp lực cho **USDC**. Đối thủ lớn nhất là **Tether(USDT)** mới đây cho biết đã thuê một trong bốn hãng kiểm toán “Big4” để thực hiện cuộc **“kiểm toán đầy đủ (full audit)”** đối với dự trữ của mình. Nếu kiểm toán hoàn tất suôn sẻ, **USDT** có thể cải thiện đáng kể hình ảnh về tính minh bạch và quản trị rủi ro trong mắt nhà đầu tư tổ chức, từ đó đe dọa thị phần **USDC**. *bình luận: Trong bối cảnh rủi ro pháp lý gia tăng, ưu thế về minh bạch và sự chấp nhận của tổ chức có thể quan trọng không kém – thậm chí còn hơn – so với ưu đãi lợi suất.*

Dù vậy, không phải ai cũng tin rằng dự thảo Clarity Act sẽ gây ra cú sốc dài hạn đối với **“Circle(CRCL)”**, **USDC** hay **Coinbase(COIN)**. Chuyên gia phân tích Owen Lau tại Clear Street cho rằng “tình hình thực tế có vẻ không tệ như những gì các tiêu đề tin tức gợi ý”, đồng thời nhận định phản ứng của thị trường “mang màu sắc thái quá, bởi thị trường thường có xu hướng ‘bắn trước, hỏi sau’ khi đối mặt với tin tức mới”. *bình luận: Điều này phản ánh đặc trưng của cổ phiếu liên quan tiền mã hóa – biên độ dao động lớn, nhạy cảm với ngôn từ trong dự thảo quy định, trong khi nội dung cuối cùng còn có thể thay đổi đáng kể.*

Yếu tố then chốt trong giai đoạn tới sẽ là hướng đi cuối cùng của khung pháp lý **“stablecoin”** tại Mỹ: trọng tâm sẽ nghiêng về bảo vệ người tiêu dùng, hay tiến tới mô hình áp dụng quy chuẩn tương tự hệ thống ngân hàng đối với các đơn vị phát hành? Khả năng **Circle(CRCL)** và **Coinbase(COIN)** điều chỉnh linh hoạt chiến lược thưởng và phân phối **USDC** để thích ứng với luật mới cũng là biến số quan trọng. Trước khi ngôn ngữ luật được chốt, biên độ biến động quanh nhóm cổ phiếu liên quan **“USDC”**, **stablecoin** và mô hình **“lợi suất từ stablecoin”** nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao.