Starcloud gọi vốn thêm 250 triệu USD cho trung tâm dữ liệu AI trong vũ trụ

Starcloud vừa huy động thêm 250 triệu USD cho kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu ngoài vũ trụ. Nhu cầu tính toán trí tuệ nhân tạo (AI) đang đẩy các trung tâm dữ liệu mặt đất vào tình trạng thiếu điện và thiếu mặt bằng, khiến giới đầu tư lớn cũng bắt đầu rót tiền vào ý tưởng đưa thiết bị tính toán lên quỹ đạo.

Starcloud cho biết công ty đã gọi vốn 250 triệu USD trong vòng mở rộng của Series A, đưa định giá sau đầu tư lên 2,3 tỷ USD. Vòng gọi vốn này do Manhattan West dẫn dắt, với sự tham gia của Nvidia (NVDA), Cisco Investments, Benchmark, EQT, Soma, NFX và 776.

Đây là phần mở rộng của vòng Series A trị giá 170 triệu USD mà Starcloud công bố hồi tháng 3. Tính từ khi thành lập năm 2024 đến nay, tổng số vốn công ty huy động được đã tăng lên 450 triệu USD. Starcloud cho biết sẽ dùng số tiền mới để mở rộng cơ sở sản xuất, phát triển tàu vũ trụ mang trung tâm dữ liệu quỹ đạo và bảo đảm năng lực phóng.

Câu hỏi cốt lõi là AI nên được tính toán ở đâu. Trung tâm dữ liệu mặt đất tốn nhiều chi phí và thời gian cho việc kết nối lưới điện, làm mát và tìm mặt bằng. Starcloud theo đuổi hướng đi khác: đưa chip AI lên vệ tinh và thực hiện tính toán ngay trên quỹ đạo.

Ý tưởng trung tâm dữ liệu quỹ đạo dựa vào năng lượng mặt trời và khả năng tản nhiệt bằng bức xạ. Theo Starcloud, trong khi trung tâm dữ liệu mặt đất bị giới hạn bởi nước làm mát, lưới điện và quỹ đất, trung tâm dữ liệu trong không gian có thể tận dụng ánh sáng mặt trời và đẩy nhiệt ra ngoài vũ trụ qua các tấm tản nhiệt lớn. Dù vậy, mô hình này có thể mở rộng thành hạ tầng thương mại quy mô lớn hay không vẫn cần được kiểm chứng thêm.

Starcloud cho biết vệ tinh Starcloud-1 phóng lên quỹ đạo hồi tháng 11 năm ngoái đã mang theo bộ xử lý đồ họa (GPU) H100 của Nvidia và vận hành thành công trong không gian. Công ty nói vệ tinh này đã chứng minh khả năng suy luận AI và vận hành mô hình ngôn ngữ cỡ nhỏ. Starcloud cũng đang hợp tác với Nvidia phát triển mô-đun Vera Rubin dùng cho vũ trụ.

Bước tiếp theo là Starcloud-2. Tờ Asia Economy đưa tin Starcloud dự kiến phóng vệ tinh Starcloud-2 nặng 450kg bằng tên lửa Falcon 9 theo hình thức phóng chung (rideshare) vào tháng 1 năm sau. Vệ tinh này được giới thiệu có công suất phát điện khoảng 8kW, gấp khoảng 100 lần vệ tinh đầu tiên.

Starcloud-3 được giới thiệu là tàu vũ trụ lớn hơn, nhắm tới việc phóng bằng tên lửa Starship của SpaceX. TokenPost từng đưa tin về khoản đầu tư mở rộng 250 triệu USD của Starcloud cùng sự tham gia của Nvidia.

Tính khả thi về kinh tế của mô hình này vẫn đang trong giai đoạn kiểm chứng. Chi phí phóng, khả năng chịu đựng của chip bán dẫn trong môi trường bức xạ và thiết kế tản nhiệt cho chip hiệu năng cao đều là những bài toán chưa có lời giải cuối cùng. Để trung tâm dữ liệu vũ trụ có lợi thế chi phí so với trung tâm dữ liệu mặt đất, yếu tố quyết định là hạ chi phí phóng tính trên mỗi kilowatt (kW).

Philip Johnston, đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Starcloud, nói với TechCrunch rằng "chúng tôi nhận thấy cần phải đặt trước một khối lượng chuyến phóng rất lớn". Bình luận của ông cho thấy chi phí phóng phải giảm đủ sâu thì hạ tầng tính toán trên quỹ đạo mới có thể cạnh tranh với trung tâm dữ liệu mặt đất.

Jeong Ui-hun, chuyên gia phân tích tại Công ty Chứng khoán Eugene Investment, nhận định trung tâm dữ liệu vũ trụ vẫn đang ở giai đoạn đầu kiểm chứng thực tế. Ông nói chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu mặt đất hiện vẫn thấp hơn chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu vũ trụ, nhưng khoảng cách này sẽ dần thu hẹp. Theo ông, vụ phóng Starcloud-2 dự kiến đầu năm sau sẽ là cơ sở để đánh giá khả năng công nghệ của thị trường trung tâm dữ liệu vũ trụ.

Làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI đang mở rộng theo hướng gắn liền nguồn cung chip, năng lượng và nhu cầu điện toán đám mây. Xu hướng gánh nặng lên lưới điện của các trung tâm dữ liệu AI ngày càng tăng cũng đang tiếp diễn. Trường hợp của Starcloud cho thấy cuộc đua trung tâm dữ liệu đã vượt ra khỏi giới hạn đất đai và điện năng, mở rộng sang cả những thử nghiệm hạ tầng ngoài không gian.

Starcloud cũng đã nộp đơn lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) xin cấp phép vận hành tới 88.000 vệ tinh tính toán trên quỹ đạo. Kế hoạch của công ty sẽ lần lượt được kiểm chứng qua các mốc: phóng Starcloud-2, phát triển các tàu vũ trụ tiếp theo, cùng với việc xác minh chi phí phóng, khả năng tản nhiệt và độ tin cậy của chip bán dẫn.