74 triệu USD rót vào RQD Clearing, hạ tầng token hóa được mở rộng

Bain Capital Tech Opportunities dẫn dắt vòng đầu tư tăng trưởng cổ phần thiểu số trị giá 74 triệu USD vào RQD Clearing, công ty thanh toán bù trừ và lưu ký chứng khoán của Mỹ. Nguồn vốn này sẽ được dùng để mở rộng hoạt động tại Bắc Mỹ, châu Á, Trung Đông, đồng thời tăng cường hạ tầng lưu ký tài sản số và token hóa.

RQD Clearing, trong thông báo phát đi vào lúc 20h ngày 27 (giờ Việt Nam), xác nhận đây là khoản đầu tư tăng trưởng cổ phần thiểu số, có sự tham gia của ABN AMRO Clearing Bank và Nyca Partners. Công ty không công bố mức định giá sau đầu tư, tỷ lệ cổ phần, cũng như số tiền Bain Capital rót riêng.

RQD Clearing không phải là sàn giao dịch tiền mã hóa. Đây là công ty cung cấp hạ tầng thanh toán bù trừ, lưu ký và thực thi giao dịch cho các công ty môi giới-đại lý (broker-dealer), công ty tư vấn đầu tư đã đăng ký và tổ chức tài chính nước ngoài muốn tiếp cận thị trường cổ phiếu, quyền chọn tại Mỹ.

Công ty cho biết từ đầu năm đến nay đã xử lý hơn 543 triệu giao dịch trên sổ cái và khoảng 515 triệu giao dịch cổ phiếu. Khối lượng cổ phiếu giao dịch đạt 69,5 tỷ cổ phiếu, giá trị danh nghĩa khoảng 2.000 tỷ USD, tương ứng thị phần khoảng 2,43% trên thị trường cổ phiếu NMS của Mỹ theo số liệu công ty tự thống kê.

Ở mảng quyền chọn, RQD Clearing đã thanh toán bù trừ khoảng 64,8 triệu hợp đồng, với tổng phí quyền chọn (premium) đạt 120,7 tỷ USD và giá trị danh nghĩa 3.930 tỷ USD. Công ty cho biết nền tảng riêng tích hợp thanh toán bù trừ, lưu ký và quản trị rủi ro, cung cấp dữ liệu thời gian thực cho khách hàng.

Khoản đầu tư này diễn ra sau khi RQD Clearing công bố huy động vốn do Bain Capital dẫn dắt, giữa lúc xu hướng chuyển đổi số của hạ tầng thị trường tài chính đang tăng tốc. RQD Clearing cho biết nguồn vốn sẽ dùng để nâng cao năng lực công nghệ, sản phẩm, đồng thời phát triển hạ tầng tài sản số, token hóa và lưu ký tài sản số.

Michael Sanocki, CEO của RQD Clearing, phát biểu trong thông báo: “Khoản đầu tư này là cột mốc quan trọng, minh chứng cho nền tảng chúng tôi đã xây dựng và những cơ hội phía trước.” Ông nói thêm rằng các tổ chức tài chính không cần phải lựa chọn giữa sự linh hoạt của fintech và chuyên môn về cấu trúc thị trường của các công ty thanh toán bù trừ tổ chức.

Michael Grandfield, đối tác tại Bain Capital Tech Opportunities, nhận định: “Khi thị trường vốn ngày càng toàn cầu hóa, số hóa và vận hành liên tục, RQD cung cấp hạ tầng cốt lõi giúp các tổ chức tài chính và nền tảng fintech bắt kịp tốc độ thay đổi.” Bình luận này cho thấy logic đầu tư tập trung vào sự thay đổi của hệ thống thanh toán bù trừ và lưu ký, hơn là biến động giá tiền mã hóa.

Thanh toán bù trừ (clearing) là quy trình xác nhận quyền và nghĩa vụ giữa bên mua, bên bán sau khi giao dịch khớp lệnh, trước khi chuyển sang khâu thanh toán. Lưu ký (custody) là hoạt động bảo quản tài sản khách hàng và quản lý các thay đổi về quyền sở hữu. Khi giao dịch cổ phiếu và quyền chọn mở rộng sang khung giờ dài hơn, gần với thời gian thực, năng lực xử lý hệ thống của các công ty thanh toán bù trừ và lưu ký càng trở nên quan trọng.

Token hóa (tokenization) là cách biểu diễn thông tin quyền sở hữu của tài sản như cổ phiếu, trái phiếu dưới dạng đơn vị số trên nền tảng blockchain. Trên thị trường chứng khoán truyền thống, các chức năng giao dịch, thanh toán bù trừ, thanh toán và lưu ký hiện phân tán ở nhiều tổ chức và hệ thống khác nhau. Các thử nghiệm token hóa nhằm kết nối nhanh hơn những khâu này, nhưng để áp dụng thực tế vào thị trường vẫn cần đảm bảo khả năng tương tác (interoperability) và sự phù hợp với quy định.

Hồi tháng 3, RQD Clearing công bố hợp tác chiến lược với Blue Ocean Technologies nhằm nghiên cứu hạ tầng thanh toán bù trừ và giải quyết giao dịch cho cổ phiếu NMS đã token hóa. Sự hợp tác này được xây dựng dựa trên khả năng tương thích với khung token hóa chứng khoán của DTCC.

DTCC hồi tháng 5 công bố phát triển dịch vụ token hóa với sự tham gia của hơn 50 công ty, đến tháng 6 mở rộng thời gian thanh toán bù trừ của NSCC lên khung 24x5. Tháng 7, DTCC công bố trường hợp xử lý thành công giao dịch tại Mỹ bằng tài sản đã token hóa trên DTC. Vòng gọi vốn của RQD Clearing diễn ra đúng vào lúc giao dịch khung giờ dài và các thử nghiệm token hóa đang mở rộng sang cả hạ tầng thanh toán bù trừ.

Với nhà đầu tư tại Việt Nam, xu hướng này cũng liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận thị trường cổ phiếu Mỹ. Để các công ty môi giới nước ngoài và nền tảng fintech mở rộng kết nối vào thị trường Mỹ, không chỉ khâu khớp lệnh mà cả hệ thống thanh toán bù trừ, lưu ký và quản trị rủi ro cũng phải được củng cố đồng bộ. Các cuộc thảo luận về cổ phiếu token hóa vì vậy nên được nhìn nhận là sự thay đổi ở hạ tầng hậu giao dịch của thị trường chứng khoán truyền thống, chứ không đơn thuần là một sản phẩm tài sản số mới.

Tuy nhiên, khó có thể xem đây là một thương vụ thâu tóm hay giành quyền kiểm soát. Thông báo chính thức chỉ nêu đây là khoản đầu tư tăng trưởng cổ phần thiểu số. Kế hoạch lưu ký tài sản số và token hóa cũng mới chỉ được công bố ở mức định hướng, chưa có thời điểm ra mắt cụ thể, mức độ khách hàng chấp nhận hay phạm vi phê duyệt quy định nào được đưa ra.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) trong báo cáo hồi tháng 4 từng cảnh báo rằng nếu thiếu khả năng tương tác, tài chính token hóa có thể làm gia tăng tình trạng phân mảnh thanh khoản và rủi ro vận hành. RQD Clearing cho biết sẽ dùng nguồn vốn huy động được để mở rộng khu vực hoạt động và củng cố năng lực công nghệ, sản phẩm.