IMF kêu gọi các nước nợ, thâm hụt lớn công bố kế hoạch tài khóa đáng tin cậy

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) kêu gọi chính phủ các nước đưa ra kế hoạch đáng tin cậy để đưa nợ công và thâm hụt ngân sách trở lại quỹ đạo bền vững. Đây là lời cảnh báo rằng nếu giá dầu, lạm phát và lợi suất trái phiếu cùng biến động, chi phí đi vay của chính phủ có thể tăng lên và dư địa tăng trưởng kinh tế bị thu hẹp.

Kristalina Georgieva, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), gặp gỡ báo giới tại trụ sở IMF ngày 25 (giờ địa phương) và phát biểu: “Tất cả các quốc gia đều phải giải quyết các vấn đề tài khóa, đồng thời xây dựng và trình bày những kế hoạch đáng tin cậy để đảm bảo nợ công và thâm hụt ngân sách đi theo quỹ đạo bền vững”, theo tin của Yonhap Infomax.

Cũng tại buổi gặp này, bà Georgieva nói thêm: “Các ngân hàng trung ương cần tập trung cao độ vào nhiệm vụ ổn định giá cả.” Phát biểu được hiểu là nếu độ tin cậy của chính sách tài khóa và khả năng ứng phó lạm phát của chính sách tiền tệ cùng lung lay, bất ổn thị trường có thể gia tăng.

Theo bà, nếu giá dầu tăng trở lại, áp lực lạm phát có thể lớn hơn. Khi đó, các ngân hàng trung ương có thể phải cân nhắc tăng lãi suất, và điều này lại tác động ngược đến chi phí đi vay cũng như tăng trưởng kinh tế của các chính phủ.

Gánh nặng lãi suất cuối cùng quay trở lại ngân sách nhà nước. Khi chi phí phát hành trái phiếu chính phủ duy trì ở mức cao, các nước có thâm hụt ngân sách lớn sẽ càng ít lựa chọn hơn giữa điều chỉnh chi tiêu, quản lý nợ vay và đầu tư cho tăng trưởng.

Bà Georgieva chỉ ra rằng lợi suất trái phiếu tăng cùng với đà giảm lạm phát bị chững lại cho thấy sự bất định trong triển vọng kinh tế. Khi lạm phát chưa hạ đủ mà lãi suất dài hạn lại tăng, gánh nặng huy động vốn của cả khu vực công lẫn tư nhân đều tăng theo.

Về kinh tế toàn cầu, bà đánh giá cú sốc và những yếu tố nâng đỡ đang cùng lúc tác động. Theo bà, kinh tế thế giới cho đến nay vẫn cho thấy khả năng phục hồi bất chấp lạm phát dai dẳng và căng thẳng thương mại, và một trong những yếu tố nâng đỡ là sự mở rộng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).

Bà Georgieva nói: “Cùng với AI, hiện tượng khởi phát từ Mỹ giờ đây đã trở thành động lực tăng trưởng của kinh tế toàn cầu, các nước khác cũng đang mở rộng xây dựng trung tâm dữ liệu và các hạ tầng khác.” Bình luận cho rằng đầu tư AI đang đóng vai trò như một yếu tố cầu bù đắp phần nào cú sốc nguồn cung.

Bà mô tả tình hình hiện nay như một cuộc giằng co giữa cú sốc cung tiêu cực bắt nguồn từ Trung Đông và cú sốc cầu tích cực bắt nguồn từ AI. Đây là đánh giá cho thấy giá năng lượng và đầu tư công nghệ, hai lực kéo theo hai hướng ngược nhau, đang cùng lúc chi phối lộ trình giá cả và tăng trưởng của kinh tế toàn cầu.

Theo bà, cú sốc năng lượng vẫn chưa kết thúc. Bà Georgieva cho biết kinh tế thế giới đã chống chịu tốt hơn dự kiến trước cú sốc năng lượng do khả năng đóng cửa eo biển Hormuz gây ra, nhưng cảnh báo lượng dự trữ dầu và khí đốt đang giảm, trong khi mùa đông ở Bắc bán cầu cũng đang đến gần.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ trọng yếu của Trung Đông. Bất kỳ gián đoạn nào trong hoạt động qua lại eo biển này đều có thể tác động đến giá năng lượng, từ đó ảnh hưởng đến lạm phát, lãi suất và cán cân thương mại, nên được thị trường tài chính xem là một biến số địa chính trị quan trọng.

Với độc giả, phát biểu lần này không chỉ dừng lại ở một cuộc tranh luận tài khóa ở nước ngoài. Lãi suất dài hạn của Mỹ và thanh khoản đồng USD có thể gián tiếp tác động đến tâm lý đối với các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH). TokenPost trước đó đã đưa tin về việc tổng nợ công của Mỹ vượt mốc 40.000 tỷ USD, làm dấy lên tranh luận về giải pháp tài khóa.

Tuy nhiên, phát biểu lần này của IMF không đưa ra định hướng giá cho bất kỳ tài sản số cụ thể nào. Thông điệp của bà Georgieva tập trung vào việc chính phủ các nước cần trình bày lộ trình nợ công và thâm hụt ngân sách theo cách mà thị trường có thể tin tưởng.

Niềm tin tài khóa càng suy yếu, quyết định lãi suất của ngân hàng trung ương và chi phí đi vay của chính phủ trên thị trường trái phiếu càng gắn kết nhạy cảm hơn với nhau. Cảnh báo của IMF một lần nữa khẳng định rằng giá dầu, lạm phát, lãi suất và nợ công cần được quản lý đồng thời trong cùng một dòng chảy.