1,55 tỷ USD ràng buộc mỏ đất hiếm Mỹ - Brazil

Mỹ đã dựng lên một cấu trúc cung ứng trị giá 1,55 tỷ USD, lấy mỏ đất hiếm Serra Verde tại Brazil làm trục chính, nhằm bảo đảm nguồn khoáng sản thiết yếu cho ngành quốc phòng, điện tử và năng lượng, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Bộ Chiến tranh Mỹ (Department of War) cho biết ngày 24/8 (giờ địa phương) sẽ rót 750 triệu USD để hỗ trợ hợp đồng mua carbonat đất hiếm hỗn hợp từ dự án Pela Ema của Serra Verde, tại bang Goiás, Brazil. Khoản này được cộng thêm cam kết mua 300 triệu USD từ Cơ quan Hậu cần Quốc phòng Mỹ (DLA) và hạn mức tín dụng 500 triệu USD từ khối ngân hàng.

Cùng ngày, USA Rare Earth (USAR) thông báo khoản vốn hóa này đã đáp ứng một trong các điều kiện để hoàn tất thương vụ mua lại Serra Verde. Công ty cho biết sẽ tổ chức đại hội cổ đông bất thường vào 21h ngày 28/8 (giờ Việt Nam), sau đó thương vụ dự kiến hoàn tất tùy theo việc đáp ứng các điều kiện còn lại.

Trước đó, ngày 20/4, USA Rare Earth từng công bố hợp đồng ràng buộc mua lại Serra Verde với giá khoảng 2,8 tỷ USD. Khoản thanh toán gồm 300 triệu USD tiền mặt và 126.849.307 cổ phiếu phổ thông mới.

Trọng tâm của cấu trúc lần này là hợp đồng bao tiêu (offtake agreement) kéo dài 15 năm. Hợp đồng áp dụng cho toàn bộ 100% sản lượng giai đoạn 1 của Serra Verde, trong đó neodymi, praseodymi, dysprosi và terbi được áp giá sàn.

Hợp đồng bao tiêu là thỏa thuận cung ứng dài hạn, theo đó bên mua cam kết trước sẽ mua lại sản lượng mà nhà sản xuất chuẩn bị khai thác trong tương lai. Trong phát triển mỏ, đây là công cụ vừa giúp huy động vốn ban đầu vừa bảo đảm đầu ra cho sản phẩm.

Bộ Chiến tranh Mỹ giải thích các nguyên tố đất hiếm này được dùng để tăng độ ổn định nhiệt và cường độ từ tính cho nam châm neodymi-sắt-bo (NdFeB). Nam châm đất hiếm được xem là vật liệu cốt lõi trong thiết bị quốc phòng, sản phẩm điện tử và hạ tầng năng lượng.

Mike Cadenazzi (Mike Cadenazzi), Phó trợ lý Bộ trưởng phụ trách chính sách nền tảng công nghiệp của Bộ Chiến tranh Mỹ, nói: "Chúng tôi đang hợp tác với Serra Verde để thực hiện bước đi mang tính quyết định nhằm phá vỡ thế gần như độc quyền của các thế lực đối địch đối với nguyên tố đất hiếm". Theo cách diễn đạt này, phía chính phủ Mỹ đặt trọng tâm vào ổn định chuỗi cung ứng quốc phòng và công nghiệp hơn là lợi nhuận đầu tư.

Serra Verde cho biết trên trang vận hành của mình rằng công ty đã bắt đầu sản xuất thương mại từ đầu năm 2024 và đặt mục tiêu đạt sản lượng 6.400 tấn oxit đất hiếm mỗi năm vào cuối năm 2027. Mỏ được xếp vào loại tài nguyên đất sét ion.

Công ty nêu các lợi thế gồm thân quặng nông và mềm, tỷ trọng điện tái tạo cao trong nguồn điện sử dụng, cùng khả năng tiếp cận hạ tầng đường bộ và cảng biển. Giới quan sát cho rằng yếu tố quyết định của việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng là liệu các công đoạn tách chiết, tinh luyện và luyện kim sau khai thác có được duy trì ổn định hay không.

Khoản đầu tư của Mỹ gắn với chiến lược "từ mỏ đến nam châm" (mine to magnet), kết nối tài nguyên Brazil với công đoạn chế biến sau tại Mỹ và châu Âu. TokenPost từng đưa tin về cấu trúc phụ thuộc cao vào Trung Quốc trong tinh luyện đất hiếm và sản xuất nam châm.

Hãng tin AP đưa tin Brazil được xem là quốc gia có trữ lượng đất hiếm lớn thứ hai thế giới sau Trung Quốc, và số đơn xin thăm dò đất hiếm tại Brazil đã tăng mạnh trong ba năm gần đây. Tuy nhiên, AP cũng cho biết vấn đề phụ thuộc Trung Quốc ở các công đoạn sau khai thác vẫn còn tồn tại.

Cơ quan Quản lý Cạnh tranh Brazil (Cade) thông báo ngày 11/5 đã mở thủ tục xem xét việc Serra Verde sáp nhập với USA Rare Earth cùng hợp đồng cung ứng 15 năm. CNN Brasil đưa tin Cade sau đó đã lưu hồ sơ thủ tục này, qua đó gỡ bỏ một trong những yếu tố bất định từng cản trở thương vụ.

Thương vụ này không liên quan trực tiếp đến tài sản tiền mã hóa. Tuy nhiên, vì đây là bước tái cấu trúc chuỗi cung ứng đất hiếm phục vụ trung tâm dữ liệu, chất bán dẫn, hạ tầng điện và thiết bị quốc phòng, nó tác động đến cơ cấu chi phí và nguồn cung của toàn ngành công nghệ.

Cổ đông USA Rare Earth sẽ bỏ phiếu về các nội dung liên quan đến sáp nhập tại đại hội cổ đông bất thường lúc 21h ngày 28/8 (giờ Việt Nam). Việc hoàn tất thương vụ mà công ty đưa ra phụ thuộc vào kết quả đại hội cổ đông và việc đáp ứng các điều kiện còn lại.