1,6 tỷ USD bị thanh lý, Bitcoin (BTC) bật tăng sau khi Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn

Hơn 1,6 tỷ USD vị thế đã bị thanh lý trên thị trường phái sinh tiền mã hóa trong 24 giờ, sau khi Bộ Tài chính Mỹ (US Treasury) mở rộng quy mô mua lại trái phiếu Kho bạc dài hạn. Bitcoin (BTC) có lúc vọt lên 79.000 USD trong phiên, mức cao nhất trong 3 tháng.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết ngày 19 sẽ tăng quy mô mua lại trái phiếu danh nghĩa dài hạn nhằm hỗ trợ thanh khoản, từ 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi đợt. Đối tượng áp dụng là trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm, đợt mở rộng diễn ra từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.

Coin Metrics đưa ra phân tích trong báo cáo "State of the Network" công bố ngày 25, cho biết thị trường khi đó ở trạng thái dễ tổn thương do biến động thực tế thấp và vị thế phái sinh dồn tích lớn. Theo Coin Metrics, thông báo của Bộ Tài chính đã tác động đến lãi suất dài hạn và dòng chảy đồng USD, từ đó kích hoạt một đợt short squeeze.

Short squeeze là hiện tượng giá tăng mạnh hơn khi các nhà đầu tư đặt cược giá giảm buộc phải mua lại để cắt lỗ. Khi vị thế phái sinh dồn về một phía, chỉ một tín hiệu chính sách nhỏ cũng có thể kích hoạt đồng thời lệnh thanh lý bắt buộc và lệnh mua mới, khiến biến động giá bị khuếch đại.

Đà tăng lần này không chỉ giới hạn ở BTC. Lực mua lan sang Ethereum (ETH), các altcoin thanh khoản lớn và cổ phiếu liên quan đến tiền mã hóa.

Theo Reuters, cổ phiếu Coinbase (COIN), Strategy, Canaan, Circle và Robinhood (HOOD) đều tăng giá mạnh. Cùng thời điểm, BTC vượt lại mốc 70.000 USD, còn ETH cũng leo lên mức cao nhất trong hơn 3 tháng.

Tuy nhiên, động thái này của Bộ Tài chính khác với nới lỏng định lượng (QE). Đây không phải là việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bơm thanh khoản mới để mua tài sản vì mục tiêu chính sách tiền tệ, mà là công cụ Bộ Tài chính dùng để quản lý thanh khoản và cơ cấu nợ trên thị trường trái phiếu dài hạn.

CoinDesk đưa tin động thái này đã góp phần khiến BTC tăng khoảng 25% chỉ trong vài ngày, đi kèm khoảng 4 tỷ USD vị thế giảm giá bị thanh lý. Con số này khác với mức 1,6 tỷ USD thanh lý trong 24 giờ mà Coin Metrics đưa ra, do hai bên tính theo khoảng thời gian khác nhau.

Thị trường trái phiếu cũng xuất hiện quan điểm thận trọng. Theo Reuters, động thái của Bộ Tài chính mang lại cảm giác nhẹ nhõm tức thời, nhưng chưa giải quyết được áp lực từ lạm phát, thâm hụt ngân sách và nguồn cung trái phiếu dài hạn.

Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm giảm ngay sau thông báo, nhưng sau đó quay lại vùng đỉnh kể từ năm 2007. Giới quan sát cho rằng việc Bộ Tài chính mua lại trái phiếu có thể làm dịu bất ổn cung-cầu ở kỳ hạn dài, song không phải là yếu tố duy nhất quyết định xu hướng lãi suất.

Việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn trước đó cũng làm dấy lên tranh cãi về bán khống trái phiếu Kho bạc. Khi quy mô mua vào mỗi đợt tăng lên tối thiểu 4 tỷ USD, giới đầu tư tài sản rủi ro cũng phải theo dõi sát hơn biến động lãi suất dài hạn và thanh khoản đồng USD.

Dòng vốn vào các quỹ ETF Bitcoin giao ngay cũng tăng theo đà phục hồi. Theo số liệu hàng ngày của Farside Investors, các quỹ ETF BTC giao ngay tại Mỹ ghi nhận dòng vốn ròng 517,2 triệu USD ngày 19 và 606,3 triệu USD ngày 20.

Coin Metrics ghi nhận trong cùng tuần, dòng vốn ròng vào ETF BTC đạt 1,7 tỷ USD, trong khi lượng BTC rút khỏi các sàn giao dịch đạt 3,07 tỷ USD. Do bảng số liệu ETF theo ngày và số liệu tổng hợp theo tuần có kỳ tính khác nhau, hai con số này khó so sánh trực tiếp.

Kỳ vọng về pháp lý cũng xuất hiện cùng ngày. Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nhà Trắng ngày 19 rằng Quốc hội cần thông qua một phiên bản công bằng của dự luật CLARITY, đạo luật quy định cấu trúc thị trường tài sản số.

Đợt tăng giá lần này được cho là kết quả của sự cộng hưởng giữa lãi suất dài hạn giảm, dòng chảy đồng USD và việc tất toán vị thế phái sinh, hơn là do riêng hành động "bơm thanh khoản" của Bộ Tài chính. Thị trường sẽ tiếp tục theo dõi dòng vốn ETF và biến động lượng BTC trên sàn trong giai đoạn mở rộng mua lại trái phiếu dài hạn, từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.