ECB kêu gọi thông qua gói lập pháp về đồng tiền chung trong năm nay, thúc giục chốt đàm phán ba bên

Ngân hàng Trung ương châu Âu (European Central Bank, ECB) kêu gọi thông qua trong năm nay gói lập pháp về đồng tiền chung, gồm quy chế tiền pháp định của tiền mặt euro và khung pháp lý cho đồng euro kỹ thuật số. ECB cho rằng chậm trễ lập pháp có thể trì hoãn việc triển khai đồng euro kỹ thuật số, gây khó cho đổi mới và cạnh tranh trong thanh toán của doanh nghiệp châu Âu, đồng thời củng cố sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán nước ngoài.

Ngày 10, Piero Cipollone, ủy viên Ban điều hành ECB, phát biểu tại Ủy ban Kinh tế và Tiền tệ của Nghị viện châu Âu: “Nếu các cuộc đàm phán ba bên đang diễn ra được nhanh chóng hoàn tất, con đường thông qua gói lập pháp về đồng tiền chung trước cuối năm sẽ được mở ra.” Việc thông qua trong năm nay là mục tiêu phụ thuộc vào tiến độ đàm phán.

Gói lập pháp gồm đề xuất về quy chế tiền pháp định của tiền mặt euro và đề xuất xây dựng khung pháp lý cho đồng euro kỹ thuật số tiềm năng. Khung pháp lý cần được thông qua để ECB hoàn tất công tác chuẩn bị phát hành và xác định thời điểm sớm nhất có thể phát hành. Quyết định có phát hành hay không sẽ do ECB đưa ra riêng.

Đàm phán ba bên giữa Ủy ban châu Âu (European Commission), Hội đồng Liên minh châu Âu (Council of the European Union) và Nghị viện châu Âu (European Parliament) đang diễn ra. Ngày 9, Nhóm Euro (Eurogroup) cho biết đàm phán giữa Hội đồng Liên minh châu Âu và Nghị viện châu Âu đã bước vào giai đoạn cuối, với mục tiêu đạt thỏa thuận trước cuối năm.

Hội đồng Liên minh châu Âu đã thống nhất lập trường đàm phán vào tháng 12/2025. Ngày 9/7/2026, Nghị viện châu Âu thông qua việc bắt đầu đàm phán với 416 phiếu thuận, 169 phiếu chống và 22 phiếu trắng.

Lập trường đàm phán của Nghị viện châu Âu bao gồm các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư, hạn mức nắm giữ cho từng cá nhân và quy định về khả năng tiếp cận, chấp nhận tiền mặt. Hạn mức nắm giữ nhằm giảm tác động của việc triển khai đồng euro kỹ thuật số đối với ổn định tài chính.

Đồng euro kỹ thuật số được thiết kế để công chúng sử dụng trong thanh toán trực tuyến, tại cửa hàng và giữa các cá nhân. ECB mô tả đây là phương tiện thanh toán bổ sung cho tiền mặt.

Thanh toán và số dư được xử lý trên một nền tảng thanh toán tập trung; đồng euro kỹ thuật số không dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (DLT). Cấu trúc này khác với stablecoin do doanh nghiệp tư nhân phát hành và các token dựa trên blockchain.

ECB dự kiến tiến hành chương trình thí điểm trong 12 tháng, bắt đầu từ nửa cuối năm 2027. Trong hơn 50 đơn vị đăng ký, ECB đã chọn 36 ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán (PSP) phi ngân hàng.

Chương trình sẽ dùng phiên bản beta không có tư cách tiền pháp định để kiểm tra công nghệ và quy trình thanh toán. ECB dự kiến chọn các đơn vị bán hàng trực tuyến và trên thiết bị di động vào đầu năm 2027.

Các ước tính về chi phí triển khai khác nhau. Trong bài phát biểu hồi tháng 7, Cipollone ước tính tổng vốn đầu tư của các ngân hàng khu vực đồng euro trong 4 năm ở mức 4-5,8 tỷ euro. Một nghiên cứu cập nhật năm 2026 do Liên đoàn Ngân hàng châu Âu (European Banking Federation, EBF), Hiệp hội Ngân hàng Hợp tác châu Âu (European Association of Co-operative Banks, EACB) và Nhóm Ngân hàng Tiết kiệm và Bán lẻ châu Âu (European Savings and Retail Banking Group, ESBG) đặt hàng ước tính tổng chi phí của các ngân hàng và nhóm ngân hàng trong khu vực vào khoảng 18 tỷ euro. Hai con số dựa trên phạm vi và giả định khác nhau, nên không thể xem là các ước tính chi phí đã được xác nhận trên cùng một cơ sở.

Trong khảo sát người trưởng thành tại Đức do Ngân hàng Liên bang Đức đặt hàng vào tháng 10/2025, 42% trong số 2.004 người tham gia cho biết từng nghe về đồng euro kỹ thuật số. Trong nhóm cho biết biết về đồng tiền này, chỉ 26% mô tả chính xác đây là tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương và một phương thức thanh toán bổ sung. Về ý định sử dụng, 14% trả lời “chắc chắn” và 34% trả lời “có thể”. Có 44% đánh giá quyền riêng tư là “rất quan trọng”, còn 30% cho rằng yếu tố này “quan trọng”. Đây là khảo sát người trưởng thành tại Đức, không đại diện cho dư luận toàn châu Âu.

Hạ tầng tài chính token hóa Pontes của ECB kết nối các nền tảng DLT trên thị trường với hạ tầng thanh toán của Hệ thống ngân hàng trung ương châu Âu (Eurosystem). ECB cho biết ngày 2/11, đợt phát hành trái phiếu kỹ thuật số trị giá 1 tỷ euro của Cơ chế Bình ổn châu Âu (European Stability Mechanism, ESM) đã được thanh toán trên Pontes. Trường hợp này không có nghĩa đồng euro kỹ thuật số dùng cho thanh toán bán lẻ dựa trên DLT.

Trong bài phát biểu “The cooperative spirit at the heart of the digital euro”, Cipollone cho biết, theo mốc ngày 17/7/2026, nếu quy trình lập pháp hoàn tất trước cuối năm đó, đồng euro kỹ thuật số có thể được phát hành lần đầu vào năm 2029.