EU hỗ trợ cáp biển nối trực tiếp Greenland, tuyến tới Hàn Quốc vẫn là kế hoạch dài hạn

Liên minh châu Âu (EU) sẽ hỗ trợ tuyến cáp ngầm dưới biển nối trực tiếp Greenland với châu Âu. Kế hoạch dài hạn còn đề xuất mạng cáp xuyên Bắc Cực đi qua Canada tới Nhật Bản và Hàn Quốc, nhưng toàn tuyến vẫn đang được nghiên cứu tính khả thi.

Ủy ban châu Âu và Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại và an ninh của EU đã đưa ý tưởng mạng cáp xuyên Bắc Cực (Pan-Arctic Cable) vào chiến lược Bắc Cực mới công bố ngày 20 tháng 10. Chiến lược ưu tiên hỗ trợ tuyến nối Greenland với EU, sau đó đề xuất mở rộng qua Canada tới châu Á.

Tuyến nối Greenland với EU và kế hoạch mở rộng tới châu Á đang ở các giai đoạn khác nhau. Chiến lược cho biết nghiên cứu tính khả thi cho toàn tuyến đang được tiến hành. Lộ trình cuối cùng tới Hàn Quốc và Nhật Bản cũng như lịch khai trương chưa được xác định.

EU cho biết đã đầu tư 107 triệu euro thông qua chương trình kỹ thuật số của Cơ chế Kết nối châu Âu (Connecting Europe Facility, CEF) cho kết nối an toàn tại Greenland và ý tưởng mạng cáp xuyên Bắc Cực. Khoản tiền này không phải chi phí xây dựng toàn tuyến. Một dự án cáp riêng cũng đang được triển khai ở bờ biển phía tây Greenland nhằm cải thiện kết nối cho cư dân địa phương.

Greenland đã có cáp ngầm dưới biển từ trước. Greenland Connect, do nhà mạng địa phương Tusass vận hành, bắt đầu hoạt động vào tháng 3 năm 2009. Tuyến cáp nối Newfoundland của Canada với Nuuk, rồi kéo dài tới Qaqortoq và Iceland. Greenland Connect North cũng đi từ Nuuk về phía bắc. Điểm mới của kế hoạch lần này là nối Greenland trực tiếp với EU.

Các nhà khai thác đã bắt đầu hợp tác trước khi EU công bố chiến lược. Ngày 18 tháng 2 năm 2025, sáu đơn vị gồm Cinia, NORDUnet, Tusass, Liên minh cáp ngầm dưới biển của Hà Lan, GlobalConnect và Tampnet ký biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển hệ thống cáp xuyên Bắc Cực (Pan-Arctic Cable System, PACS).

Biên bản ghi nhớ đề cập đến thiết kế kỹ thuật, huy động vốn, chiến lược nhà cung cấp và hợp tác với các nhà khai thác khác ở châu Âu, châu Á và Bắc Mỹ. Đây là kế hoạch hợp tác để thảo luận việc cùng phát triển, chưa phải lộ trình đã chốt hay hợp đồng xây dựng.

Các nhà khai thác đặt mục tiêu toàn bộ PACS sẵn sàng đưa vào khai thác vào đầu thập niên 2030. Kế hoạch cũng tính đến khả năng một số đoạn hoạt động sớm hơn. Đây là mục tiêu do các nhà khai thác đưa ra, không phải lịch thi công đã được EU công bố cho tuyến nối trực tiếp Greenland với EU.

NORDUnet, một đơn vị tham gia hợp tác PACS, cho biết trong thông báo tháng 3 năm 2026 rằng tuyến cáp Bắc Cực có thể giảm sự phụ thuộc vào các tuyến hạ tầng hiện có và tăng khả năng phục hồi của mạng internet toàn cầu. Đây là đánh giá của một tổ chức tham gia dự án.

Chiến lược của EU cũng đề xuất lập một trung tâm cáp Bắc Cực để giám sát, bảo vệ và hỗ trợ sửa chữa các tuyến cáp ngầm dưới biển ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực. EU cho biết sẽ đầu tư vào công nghệ phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp và mở rộng năng lực tàu phá băng hoạt động tại Bắc Cực.

EU cũng nêu mục tiêu tiếp tục hợp tác thực tế với Mỹ tại Bắc Cực. Vì vậy, không thể kết luận kế hoạch cáp lần này nhằm loại Mỹ khỏi khu vực.

EU đang tiếp tục nghiên cứu tính khả thi của toàn tuyến. Mục tiêu sẵn sàng khai thác vào đầu thập niên 2030 áp dụng cho kế hoạch PACS tổng thể do các nhà khai thác đề xuất; lịch trình cho đoạn nối Greenland với EU vẫn chưa được xác nhận.