Mỹ yêu cầu đàm phán về robot, máy móc công nghiệp; chưa áp thuế, báo cáo trong 180 ngày

Mỹ yêu cầu đàm phán với các đối tác thương mại về robot, máy móc công nghiệp và linh kiện sau khi tiếp nhận kết quả điều tra an ninh quốc gia. Biện pháp mới chưa áp thuế quan hay hạn ngạch nhập khẩu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ký tuyên bố ngày 28 tháng 10 năm 2026 (giờ địa phương), giao Bộ trưởng Thương mại và Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đàm phán thỏa thuận mới hoặc tiếp tục các cuộc đàm phán hiện có. Hai cơ quan sẽ tự xác định đối tác phù hợp.

Ông Trump chấp nhận kết quả điều tra của Bộ Thương mại theo Điều 232 Đạo luật Mở rộng Thương mại. Điều khoản này cho phép tổng thống điều chỉnh nhập khẩu nếu xác định hàng nhập khẩu có nguy cơ gây tổn hại an ninh quốc gia. Báo cáo điều tra nhận định Mỹ phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài đối với phần lớn các loại robot, máy móc công nghiệp và linh kiện.

Tuyên bố nêu nguy cơ thiết bị nước ngoài xử lý hoặc lưu trữ thông tin nhạy cảm, từ đó tạo ra rủi ro an ninh mạng. Kết quả điều tra cũng cho rằng sản xuất trong nước khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu an ninh quốc gia.

Robot và máy móc công nghiệp được sử dụng để sản xuất tên lửa, máy bay và tàu chiến, đồng thời phục vụ các ngành ô tô, điện và điện tử. Phạm vi điều tra gồm thiết bị dùng trong cả công nghiệp quốc phòng lẫn sản xuất dân dụng.

Cuộc điều tra không chỉ giới hạn ở robot. Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ liệt kê trung tâm gia công CNC, máy tiện và máy phay, thiết bị mài và làm sạch ba via, cùng máy ép công nghiệp trong thông báo điều tra công bố tháng 9 năm 2025.

Tuy nhiên, việc một mặt hàng có tên trong thông báo điều tra không đồng nghĩa mặt hàng đó đã được đưa vào danh sách chịu thuế. Tuyên bố cũng chưa nêu quốc gia, mã hàng, mức thuế hay ngày áp dụng.

Biện pháp đã được xác định hiện nay là đàm phán với đối tác thương mại và theo dõi tình hình nhập khẩu. Bộ trưởng Thương mại sẽ giám sát lượng hàng nhập khẩu và báo cáo tổng thống nếu nhận thấy cần có biện pháp bổ sung.

Ông Trump cho biết chính quyền có thể cân nhắc áp dụng hoặc điều chỉnh thuế quan, hạn ngạch nhập khẩu và phí tùy theo tiến độ hoặc kết quả đàm phán. Tuyên bố cũng nêu khả năng đưa ra biện pháp khuyến khích đầu tư sản xuất tại Mỹ.

Thời hạn 180 ngày trong tuyên bố là hạn báo cáo tiến độ đàm phán, không phải ngày thuế bắt đầu có hiệu lực. Bộ trưởng Thương mại và USTR phải báo cáo tổng thống về tiến độ trong vòng 180 ngày kể từ ngày ký.

Theo số liệu nhập khẩu máy móc năm 2024 của Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC), hàng hóa từ Hàn Quốc chiếm 6,1%. Số liệu này không thống kê riêng robot, máy móc công nghiệp và linh kiện thuộc phạm vi tuyên bố lần này.

Vì vậy, tỷ lệ 6,1% không thể được xem là tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ của một doanh nghiệp cụ thể hay mức thuế dự kiến phải chịu. Con số này cũng không cho biết tỷ trọng hàng có xuất xứ Hàn Quốc trong danh mục thuộc phạm vi tuyên bố.

Trong giai đoạn điều tra, ngành sản xuất Mỹ bày tỏ lo ngại rằng thuế bổ sung có thể làm tăng chi phí thiết bị. Hiệp hội Các nhà Sản xuất Quốc gia Mỹ (NAM) cho biết trong văn bản gửi Bộ Thương mại tháng 10 năm 2025 rằng thuế quan và bất ổn chính sách có thể làm chậm đầu tư thiết bị tại Mỹ. Văn bản này được gửi trước khi tuyên bố hiện tại được công bố.

Trước đó, Mỹ đã xác định mức thuế riêng đối với hàng nhập khẩu là máy bay không người lái. Với robot và máy móc công nghiệp, quy trình hiện tại bắt đầu bằng đàm phán thay vì áp thuế.