IQM và Pasqal niêm yết Nasdaq, chưa có cơ sở nói 'làn sóng rời châu Âu'

Hai doanh nghiệp điện toán lượng tử châu Âu IQM (IQMX) và Pasqal (PSQL) lần lượt niêm yết tại Nasdaq, nhưng chưa có bằng chứng cho thấy trụ sở hoặc cơ sở nghiên cứu cốt lõi của hai công ty đã chuyển sang Mỹ.

IQM, có trụ sở tại Espoo, Phần Lan, bắt đầu giao dịch với mã IQMX trên Nasdaq Global Select Market ngày 2 tháng 7. Sau khi hoàn tất sáp nhập với công ty mua lại có mục đích đặc biệt Real Asset Acquisition Corp., cổ phiếu IQM tiếp tục được giao dịch trên Nasdaq Helsinki từ ngày 3 tháng 7.

Giá trị doanh nghiệp của IQM tại thời điểm giao dịch được đưa ra ở mức 1,8 tỷ USD (khoảng 2,4426 nghìn tỷ won). Tài liệu của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho thấy các cổ đông IQM hiện hữu nắm giữ 84,7% cổ phần công ty sau thương vụ sáp nhập.

Doanh thu nửa đầu năm của IQM đạt 8,9 triệu euro, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, công ty ghi nhận khoản lỗ hoạt động 60,5 triệu euro và lỗ ròng 74,9 triệu euro, cho thấy doanh thu tăng cùng với mức thua lỗ mở rộng.

Pasqal (PSQL), doanh nghiệp Pháp phát triển máy tính lượng tử sử dụng công nghệ nguyên tử trung hòa, bắt đầu giao dịch với mã PSQL và PSQLW trên Nasdaq ngày 28 tháng 8 sau khi hoàn tất sáp nhập với Bleichroeder Acquisition Corp. II.

Giá trị doanh nghiệp của Pasqal trước giao dịch được đưa ra ở mức 2 tỷ USD (khoảng 2,7140 nghìn tỷ won). Số tiền mặt huy động được khi hoàn tất thương vụ là 360 triệu USD (khoảng 488,5 tỷ won).

Doanh thu nửa đầu năm của Pasqal đạt 4,9 triệu euro, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu dịch vụ liên quan đến bộ xử lý lượng tử (QPU) đạt 3,9 triệu euro, tăng 34%, trong khi lỗ hoạt động là 59,2 triệu euro.

Cả hai công ty đều niêm yết thông qua sáp nhập với SPAC. Đây là các công ty được thành lập với mục đích đặc biệt để sáp nhập với doanh nghiệp chưa niêm yết và đưa doanh nghiệp đó lên sàn, khác với quy trình phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) thông thường.

Các giao dịch trên cho thấy doanh nghiệp lượng tử châu Âu đang tiếp cận thị trường vốn Mỹ. Việc niêm yết tại Mỹ không đồng nghĩa với chuyển trụ sở hoặc thay đổi quốc tịch. IQM vẫn hoạt động với tư cách doanh nghiệp Phần Lan, còn Pasqal tiếp tục là doanh nghiệp Pháp.

Chưa có tài liệu cho thấy hai công ty đã chuyển cơ sở nghiên cứu cốt lõi hoặc bằng sáng chế sang Mỹ. Vì vậy, chỉ dựa trên việc niêm yết tại Mỹ thì chưa thể kết luận 'điện toán lượng tử đang rời châu Âu'.

Thomas Kolbe (Thomas Kolbe), cộng tác viên của American Thinker, cho rằng trong bài viết ngày 25 tháng 9 IQM và Pasqal đang dịch chuyển sang Mỹ thông qua giao dịch trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, cấu trúc giao dịch được xác nhận là việc các doanh nghiệp châu Âu gia nhập thị trường vốn Mỹ và huy động vốn.

Ủy ban châu Âu đã công bố 'Quantum Europe Strategy' vào tháng 7 năm 2025, xác định nghiên cứu và đổi mới, hạ tầng lượng tử, hệ sinh thái công nghiệp, an ninh và quốc phòng, cùng đào tạo nhân lực là các trụ cột chính. Liên minh châu Âu đặt mục tiêu đưa châu Âu trở thành khu vực dẫn đầu về công nghệ lượng tử vào năm 2030.

Liên minh châu Âu cũng đang thúc đẩy việc ban hành EU Quantum Act trong năm 2026. Đây là khuôn khổ chính sách nhằm mở rộng nghiên cứu và phát triển lượng tử cùng hệ sinh thái công nghiệp, cho thấy châu Âu đang tìm cách duy trì và mở rộng nền tảng ngành.

Riêng vấn đề chi phí năng lượng, đã có những đánh giá cho rằng đây là gánh nặng đối với sức cạnh tranh của doanh nghiệp châu Âu. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phân tích rằng năm 2025, giá điện trung bình của các ngành tiêu thụ nhiều năng lượng tại Liên minh châu Âu cao hơn gấp đôi Mỹ và cao hơn Trung Quốc khoảng 50%.

Tuy nhiên, số liệu này không trực tiếp chứng minh nguyên nhân IQM và Pasqal niêm yết tại Nasdaq. Các giao dịch được xác nhận là nỗ lực tiếp cận thị trường vốn Mỹ và khách hàng toàn cầu, thay vì bằng chứng cho thấy hai doanh nghiệp từ bỏ nền tảng hoạt động tại châu Âu.

Việc huy động vốn của các doanh nghiệp lượng tử và vị trí của nền tảng công nghiệp cần được xem xét như hai vấn đề riêng biệt.