55 tỷ USD có thể hồi hương, trái phiếu Mỹ đối mặt nguy cơ giảm cầu

Nếu 5% dòng vốn đầu tư của Nhật Bản quay trở lại trong nước, quy mô có thể lên tới khoảng 55 tỷ USD (khoảng 73,755 nghìn tỷ won). Giới phân tích cho rằng lãi suất tại Nhật Bản tăng có thể làm suy yếu nhu cầu đối với trái phiếu Chính phủ Mỹ và đẩy chi phí vay của Mỹ lên cao hơn.

BlackRock, trong báo cáo nghiên cứu công bố ngày 8 (giờ địa phương), phân tích rằng việc Nhật Bản tái thiết lập mặt bằng lãi suất có thể tác động xuyên biên giới tới thị trường trái phiếu toàn cầu. Theo báo cáo, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã tăng lên khoảng 3%, khiến sức hấp dẫn của trái phiếu nội địa Nhật Bản vượt trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm nếu tính đến chi phí quy đổi sang yên.

Nhật Bản từ lâu được xem là một trong những nước xuất khẩu vốn lớn nhất thế giới, nhờ duy trì lãi suất cực thấp trong nhiều thập kỷ và đưa dòng vốn ra nước ngoài. BlackRock cho biết Nhật Bản hiện đang nắm giữ khoảng 1,1 nghìn tỷ USD (khoảng 1.475,1 nghìn tỷ won) trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Khi lãi suất trong nước Nhật Bản tăng, nhà đầu tư có xu hướng lựa chọn tài sản nội địa thay vì trái phiếu nước ngoài. Điều này có thể khiến nhu cầu mới đổ vào trái phiếu Chính phủ Mỹ suy yếu.

BlackRock đưa ra giả định 5% dòng vốn đầu tư của Nhật Bản hồi hương. Trong kịch bản này, khoảng 55 tỷ USD có thể dịch chuyển, tương đương khoảng một phần tư mức tăng nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài trong một năm gần nhất.

BlackRock cho rằng ngay cả khi dòng vốn hồi hương quy mô lớn chưa xảy ra trên thực tế, mức dịch chuyển như trên vẫn có ý nghĩa đáng kể xét về cạnh tranh vốn.

Diễn biến lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản được đánh giá có tác động qua lại lẫn nhau thông qua tỷ giá và dòng vốn. Khi lãi suất Mỹ tăng, đồng yên có xu hướng suy yếu, tạo áp lực buộc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) phải có thêm hành động.

Ngược lại, khi lãi suất Nhật Bản tăng, dòng vốn của nhà đầu tư Nhật Bản có thể quay về trong nước, khiến nhu cầu trái phiếu Chính phủ Mỹ suy yếu và đẩy chi phí vay của Mỹ tăng lên. BlackRock gọi đây là “vòng lặp phản hồi” giữa các thị trường trái phiếu.

“Vòng lặp phản hồi” là hiện tượng lãi suất tăng ở một quốc gia tác động đến giá trị đồng tiền và dòng vốn, từ đó ảnh hưởng đến cung cầu trái phiếu và lãi suất ở quốc gia khác. Điều này có nghĩa là biến động lãi suất tại Nhật Bản không chỉ dừng lại ở phạm vi trong nước mà có thể lan sang thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ và cuộc cạnh tranh vốn toàn cầu.

Theo khảo sát nắm giữ chứng khoán Mỹ của nhà đầu tư nước ngoài do Bộ Tài chính Mỹ thực hiện tính đến cuối tháng 6/2025, Nhật Bản là nhà đầu tư lớn nắm giữ tổng cộng 2,883 nghìn tỷ USD (khoảng 3.866 nghìn tỷ won) trái phiếu dài hạn và cổ phiếu Mỹ. Trong đó, giá trị nắm giữ trái phiếu Chính phủ Mỹ là 1,024 nghìn tỷ USD (khoảng 1.373 nghìn tỷ won).

Số liệu từ BlackRock và thống kê của Bộ Tài chính Mỹ có thời điểm và tiêu chí thống kê khác nhau nên khó so sánh trực tiếp. Tuy nhiên, cả hai nguồn đều cho thấy Nhật Bản là nhà đầu tư chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Vanguard, trong báo cáo ngày 1 tháng 9, phân tích rằng lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản tăng có thể làm giảm nhu cầu trái phiếu nước ngoài của nhà đầu tư Nhật Bản, qua đó làm suy yếu một trong những nền tảng cầu chính của trái phiếu Chính phủ Mỹ. Tuy vậy, Vanguard cho rằng quy mô hồi hương thực tế còn phụ thuộc vào mức lãi suất, chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá và tốc độ chính sách của BOJ.

Chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá là khoản chi phí phải trả để giảm rủi ro biến động tỷ giá khi đầu tư vào tài sản bằng ngoại tệ. Dù lợi suất trái phiếu nội địa Nhật Bản tăng, chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá và triển vọng đồng yên vẫn có thể khiến nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ trái phiếu nước ngoài.

BlackRock cảnh giác với khả năng lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản tiếp tục tăng, nhưng cũng nhấn mạnh lãi suất tăng không tác động giống nhau lên mọi loại tài sản rủi ro. Tác động thực tế lên thị trường sẽ tùy thuộc vào quy mô dòng vốn dịch chuyển của nhà đầu tư Nhật Bản và các bước đi tiếp theo của BOJ.

Trước đó, giới phân tích từng chỉ ra tranh luận về dòng vốn hồi hương gia tăng khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm vượt mốc 3%. Báo cáo lần này của BlackRock đưa ra thêm góc nhìn về con đường mà dòng vốn hồi hương có thể tác động đến cung cầu và chi phí vay của trái phiếu Chính phủ Mỹ. Diễn biến lãi suất Nhật Bản, chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá và dòng giao dịch trái phiếu nước ngoài thực tế trong thời gian tới sẽ là các yếu tố cho thấy quy mô hồi hương lớn hay nhỏ.