5,15 nghìn tỷ won: Mức chi phí thanh toán có thể giảm nếu ra mắt stablecoin won

Nếu stablecoin won thay thế một phần thanh toán thẻ tín dụng tại Hàn Quốc, chi phí thanh toán hàng năm có thể giảm tối đa 5,15 nghìn tỷ won, theo một phân tích mới công bố.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Hàn Quốc (National Assembly Budget Office, NABO) công bố báo cáo phân tích vấn đề kinh tế số 109 mang tên “Tác động và hàm ý của stablecoin đối với thị trường tài chính” vào ngày 8, đánh giá lợi ích kinh tế cũng như rủi ro đối với thị trường tài chính khi stablecoin won được đưa vào sử dụng. Bản phân tích liên quan đề cập cả khả năng giảm chi phí thanh toán lẫn rủi ro đối với ổn định tài chính.

Dựa trên quy mô sử dụng thẻ thanh toán trong nước năm ngoái, NABO ước tính nếu stablecoin won thay thế một phần thanh toán bằng thẻ, mức tiết kiệm chi phí hàng năm dao động từ tối thiểu 370 tỷ won đến tối đa 5,15 nghìn tỷ won. Mức chênh lệch này phụ thuộc vào phí giao dịch của thẻ và stablecoin, cũng như tỷ lệ thay thế thanh toán thẻ.

Ở kịch bản cơ sở, phí thẻ được tính ở mức 1,3%, phí stablecoin ở mức 0,3%. Nếu stablecoin thay thế 5% thanh toán thẻ, chi phí có thể giảm 610 tỷ won mỗi năm; thay thế 10% giúp giảm 1,23 nghìn tỷ won; thay thế 30% giúp giảm 3,68 nghìn tỷ won.

Ở kịch bản lạc quan hơn, với phí thẻ 1,5% và phí stablecoin 0,1%, mức tiết kiệm khi tỷ lệ thay thế đạt 30% có thể lên tới 5,15 nghìn tỷ won. Việc giảm chi phí giúp giảm gánh nặng phí thanh toán cho các cửa hàng, nhưng đồng thời có thể làm giảm doanh thu phí của các công ty thẻ.

Theo báo cáo, stablecoin won được kỳ vọng ứng dụng trong chuyển tiền xuyên biên giới, thanh toán thương mại, cũng như tự động hóa giao dịch và thanh toán giữa doanh nghiệp thông qua hợp đồng thông minh. Stablecoin là tài sản số được thiết kế để neo giá trị theo một tài sản cụ thể như tiền pháp định, thường được nhắc đến như công cụ giúp giảm chi phí trung gian trong thanh toán và chuyển tiền.

Tính đến tháng 7, vốn hóa thị trường stablecoin toàn cầu đạt khoảng 312,3 tỷ USD (khoảng 420 nghìn tỷ won). Stablecoin gắn với USD chiếm tới 98,8% tổng vốn hóa, trong khi phạm vi sử dụng đang mở rộng từ giao dịch tài sản số và quản lý thanh khoản sàn giao dịch sang chuyển tiền quốc tế, thanh toán doanh nghiệp và chuyển tiền cá nhân.

Hàn Quốc hiện chưa có stablecoin gắn với won, nên giao dịch chủ yếu tập trung vào các stablecoin gắn với USD. Quốc hội Hàn Quốc đang thảo luận Luật cơ bản về tài sản số, trong đó bao gồm nội dung thể chế hóa stablecoin won, với các vấn đề trọng tâm là điều kiện phát hành, tiêu chuẩn cấp phép và quy định về tài sản dự trữ.

Việc đưa stablecoin won vào sử dụng không chỉ mang lại lợi ích. Nếu tiền gửi ngân hàng dịch chuyển sang stablecoin, chức năng trung gian tài chính của ngân hàng có thể suy yếu. Nếu niềm tin bị lung lay, tình trạng người dùng đồng loạt yêu cầu hoàn tiền trong thời gian ngắn — hiện tượng được ví như “bank run” đối với stablecoin — có thể xảy ra.

Nếu tổ chức phát hành phải bán tài sản dự trữ để đáp ứng yêu cầu hoàn tiền, biến động trên thị trường tài chính có thể gia tăng. Rủi ro depeg — khi giá thị trường của stablecoin lệch khỏi mệnh giá — cũng được xem là yếu tố có thể khuếch đại bất ổn tài chính.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (Bank of Korea, BOK) trước đó cũng từng chỉ ra các rủi ro của stablecoin won, gồm khả năng bị yêu cầu hoàn tiền đột ngột, biến động khi bán tài sản dự trữ, hiệu quả chính sách tiền tệ suy giảm và khả năng cấp tín dụng của ngân hàng bị thu hẹp. BOK cũng phân tích rằng hoạt động mua bán trái phiếu chính phủ — vốn là tài sản dự trữ phổ biến — có thể ảnh hưởng đến lãi suất ngắn hạn.

Hiện tại, mức độ ảnh hưởng của stablecoin đến thị trường tài chính truyền thống còn hạn chế, nhưng mối liên kết này có thể tăng lên nếu bất ổn thị trường lan rộng. Báo cáo nhận định việc sử dụng stablecoin gắn với USD mở rộng có thể trở thành yếu tố gây thêm biến động cho thị trường tài chính, đồng thời cũng lưu ý rằng chức năng thanh toán của stablecoin chưa phổ biến rộng rãi và phân tích chủ yếu tập trung vào các stablecoin gắn với USD.

Về mặt vi mô, NABO đề xuất yêu cầu tổ chức phát hành nắm giữ tài sản dự trữ tối thiểu bằng 100% giá trị phát hành, đồng thời cần xây dựng tiêu chuẩn chi tiết cho cơ cấu tài sản dự trữ như tiền mặt và trái phiếu chính phủ ngắn hạn. Nếu cho phép áp dụng cơ chế thưởng khi sử dụng stablecoin, cơ quan này cho rằng cần quy định mức trần lãi suất thưởng và phạm vi áp dụng.

Việc có cho phép cơ chế thưởng hay không cũng có thể ảnh hưởng đến cạnh tranh giữa tổ chức phát hành stablecoin và ngành tài chính truyền thống. TokenPost trước đó đưa tin rằng phạm vi quản lý đối với thưởng stablecoin và phần thưởng từ sàn giao dịch đang trở thành vấn đề gây tranh cãi.

Về giải pháp vĩ mô, báo cáo đề xuất chỉ định các “stablecoin quan trọng” — tức những stablecoin có số lượng người dùng và quy mô giao dịch vượt một ngưỡng nhất định — và áp dụng quy định về vốn tự có, thanh khoản chặt chẽ hơn so với token thông thường. NABO cho biết: “Cần lưu ý rằng stablecoin quan trọng có thể tác động đến lãi suất trái phiếu chính phủ, tỷ giá hối đoái, qua đó trở thành yếu tố gây bất ổn cho thị trường tài chính.”

Hiện tại, Quốc hội Hàn Quốc đang xem xét 9 dự luật liên quan đến phát hành, lưu thông tài sản số bao gồm stablecoin và quy định đối với các đơn vị kinh doanh liên quan. Điều kiện phát hành, tiêu chuẩn cấp phép, quy định về tài sản dự trữ và vốn tự có, bảo vệ người dùng, cũng như phân công vai trò giám sát giữa các cơ quan quản lý dự kiến sẽ tiếp tục được thảo luận trong quá trình lập pháp.