Từ 2027, tiền mã hóa chịu thuế: phí bảo hiểm y tế có thể tăng?

Từ ngày 1/1/2027, thu nhập từ việc chuyển nhượng hoặc cho vay tiền mã hóa tại Hàn Quốc sẽ bắt đầu bị đánh thuế, và giới quan sát cho rằng gánh nặng phí bảo hiểm y tế của nhà đầu tư cũng có thể tăng theo. Do tiêu chuẩn tính thuế và tính phí bảo hiểm y tế khác nhau, mức gánh nặng thực tế sẽ phụ thuộc vào hình thức giao dịch và tư cách tham gia bảo hiểm của từng người.

Tổng cục Thuế Hàn Quốc (NTS) cho biết thu nhập từ chuyển nhượng và cho vay tiền mã hóa phát sinh từ sau ngày 1/1/2027 sẽ được phân loại là thu nhập khác và chịu thuế riêng theo hình thức phân ly thuế. Trong hướng dẫn liên quan, NTS nêu rõ số thuế được tính bằng cách lấy giá chuyển nhượng trừ đi giá mua và các chi phí cần thiết như phí giao dịch, sau đó áp dụng mức khấu trừ cơ bản 2,5 triệu won mỗi năm và thuế suất 22% (đã gồm thuế thu nhập địa phương).

Đối tượng chịu thuế không phải là lợi nhuận đánh giá theo biến động giá, mà là thu nhập đã được xác định thông qua việc chuyển nhượng hoặc cho vay. Nhà đầu tư sẽ cộng dồn lãi và lỗ giao dịch đã xác định trong một năm, rồi kê khai và nộp thuế vào tháng 5 năm sau.

Chủ trương đánh thuế lần này tiếp nối thông tin trước đó về việc chính phủ Hàn Quốc tái khẳng định kế hoạch đánh thuế tiền mã hóa từ năm 2027. Theo luật thuế hiện hành, thu nhập từ tiền mã hóa được xếp vào nhóm thu nhập khác, và cách phân loại này có thể liên quan trực tiếp đến việc tính phí bảo hiểm y tế — đây là điểm gây tranh cãi mới.

Đối tượng tính phí bảo hiểm y tế bao gồm thu nhập từ lãi, cổ tức, kinh doanh, tiền lương, hưu trí và cả thu nhập khác theo Luật thuế thu nhập. Tài liệu của Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia Hàn Quốc (NHIS) cũng nêu rõ thu nhập khác nằm trong nhóm thu nhập ngoài lương được tính phí.

Đối với người tham gia bảo hiểm diện công ty, thu nhập từ tiền mã hóa không được xét riêng để quyết định có bị tính phí hay không. Nếu tổng thu nhập ngoài lương trong năm — gồm cả lãi, cổ tức và các khoản khác — vượt quá 20 triệu won, phần vượt có thể bị tính phí bảo hiểm theo thu nhập hằng tháng.

Ví dụ, một người tham gia bảo hiểm diện công ty có thu nhập lãi và cổ tức là 15 triệu won, nếu xác định thêm 10 triệu won thu nhập từ giao dịch tiền mã hóa, tổng thu nhập ngoài lương sẽ là 25 triệu won. Trong trường hợp này, phần vượt 20 triệu won — tức 5 triệu won — có thể là đối tượng tính phí bảo hiểm.

Người tham gia diện công ty chỉ có thu nhập từ tiền mã hóa cũng có thể phát sinh gánh nặng phí bảo hiểm nếu vượt ngưỡng quy định. Nếu lợi nhuận ròng trong năm là 30 triệu won, thuế thu nhập và thuế thu nhập địa phương sẽ tính trên 27,5 triệu won (sau khi trừ khấu trừ cơ bản 2,5 triệu won) với thuế suất 22%, tương đương 6,05 triệu won.

Tuy nhiên, khoản khấu trừ cơ bản 2,5 triệu won áp dụng khi tính thuế thu nhập có thể không được áp dụng khi tính phí bảo hiểm y tế. Do đó, nếu khoản thu nhập này được phản ánh vào phí bảo hiểm, phần vượt 20 triệu won trong tổng số 30 triệu won — tức 10 triệu won — có thể là đối tượng tính phí.

Nếu áp dụng đơn giản mức phí bảo hiểm y tế năm 2026 là 7,19%, phí bảo hiểm tính trên phần vượt 10 triệu won sẽ vào khoảng 719.000 won mỗi năm. NHIS đã thông báo mức phí bảo hiểm y tế năm 2026 là 7,19%. Nếu cộng thêm phí bảo hiểm chăm sóc dài hạn, tổng số tiền sẽ vào khoảng 810.000 won mỗi năm, tương đương trung bình khoảng 68.000 won mỗi tháng.

Phí bảo hiểm y tế tính trên tiền lương được công ty và người lao động cùng chia đôi, nhưng phí bảo hiểm theo thu nhập hằng tháng tính trên thu nhập ngoài lương do người tham gia diện công ty tự chi trả toàn bộ. Dù vậy, thời điểm và cách thức thu nhập từ tiền mã hóa thực sự được phản ánh vào phí bảo hiểm vẫn cần được xác nhận thêm.

Người tham gia bảo hiểm diện địa phương không áp dụng ngưỡng 20 triệu won/năm dành cho thu nhập ngoài lương của diện công ty. Nếu giả định thu nhập khác từ tiền mã hóa được đưa vào tính phí bảo hiểm, thì không chỉ thu nhập mà cả tài sản cũng có thể được xem xét khi tính phí.

Người phụ thuộc sẽ mất tư cách này và chuyển sang diện tham gia bảo hiểm địa phương nếu tổng thu nhập hằng năm từ lãi, cổ tức, kinh doanh, tiền lương, hưu trí và thu nhập khác vượt quá 20 triệu won. Nếu một người phụ thuộc không có nguồn thu nhập nào khác nhưng xác định được 30 triệu won thu nhập từ đầu tư tiền mã hóa, và khoản này được tính vào điều kiện thu nhập, người đó có thể mất tư cách phụ thuộc.

Kwon In-wook (권인욱), đại diện Văn phòng thuế IW, nhận định: “Quy định pháp luật hiện hành không phân biệt riêng thu nhập đầu tư tài sản số hay tiền trúng xổ số, mà đưa toàn bộ thu nhập khác vào diện tính phí bảo hiểm y tế”. Ông cho biết thêm: “Vì thu nhập từ đầu tư tài sản số về mặt pháp lý thuộc nhóm thu nhập khác, nên khả năng khoản thu nhập này bị tính phí bảo hiểm y tế là khá cao”. Theo ông, việc thuộc nhóm thu nhập khác chỉ tạo ra khả năng bị tính phí, còn cách áp dụng thực tế vẫn là một biến số chưa rõ ràng.

Ông Kwon cũng cho biết trên thực tế khó xác nhận liệu tiền trúng xổ số — vốn cũng là thu nhập khác chịu thuế riêng — có thực sự bị tính phí bảo hiểm y tế hay không. Thu nhập từ chuyển nhượng và cho vay tiền mã hóa phát sinh trong năm 2027 dự kiến sẽ phải kê khai và nộp thuế vào tháng 5/2028.