21,3 nghìn tỷ USD nợ ròng đối ngoại Mỹ, Nomura nêu biến số AI chậm lại

Nợ ròng đối ngoại của Mỹ theo vị thế đầu tư quốc tế ròng (NIIP) đã tăng lên mức tương đương khoảng 80% tổng tài sản ròng của các nước chủ nợ ròng trên toàn cầu. Ngân hàng Nomura cảnh báo rằng nếu dòng vốn đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) suy yếu, cổ phiếu Mỹ và các tài sản định giá bằng đồng USD có thể cùng lúc bước vào giai đoạn điều chỉnh.

Trong báo cáo công bố mới đây, Nomura cho biết nợ ròng đối ngoại của Mỹ theo NIIP đã đạt 21,3 nghìn tỷ USD (khoảng 28.650 nghìn tỷ won). Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) trực thuộc Bộ Thương mại Mỹ công bố NIIP của Mỹ trong quý 1 năm 2026 ở mức âm 21,27 nghìn tỷ USD (khoảng 28.609 nghìn tỷ won). Theo dữ liệu của BEA, tổng tài sản tài chính ở nước ngoài của Mỹ đạt 43,37 nghìn tỷ USD (khoảng 58.323 nghìn tỷ won), trong khi nợ đối ngoại của Mỹ lên tới 64,64 nghìn tỷ USD (khoảng 86.941 nghìn tỷ won).

NIIP là hiệu số giữa tài sản tài chính mà một quốc gia nắm giữ ở nước ngoài và các khoản nợ tài chính mà nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ tại quốc gia đó. Khi chỉ số này âm, nghĩa là lượng nợ mà người nước ngoài nắm giữ tại quốc gia đó lớn hơn tài sản mà quốc gia đó sở hữu ở nước ngoài.

Việc nợ ròng của Mỹ chiếm khoảng 80% tổng tài sản ròng của các nước chủ nợ ròng trên thế giới cho thấy mức mất cân đối đối ngoại của Mỹ lớn hơn nhiều so với quy mô tài sản ròng đối ngoại của các nước khác cộng lại. Nomura cho rằng dòng vốn đổ vào Mỹ cùng đà tăng bất thường của cổ phiếu liên quan đến AI đã khiến cấu trúc này ngày càng phình to.

AI được xem là động lực tăng trưởng của kinh tế Mỹ, nhưng đồng thời cũng bị chỉ ra là yếu tố có thể khoét sâu thêm mất cân đối đối ngoại. Giá bán dẫn và giá điện tăng có thể đẩy lạm phát lên cao, trong khi nhập khẩu bán dẫn và thiết bị công nghệ gia tăng có thể khiến thâm hụt thương mại phình to hơn.

Nomura cũng chỉ ra khả năng các tập đoàn điện toán đám mây lớn phát hành trái phiếu doanh nghiệp quy mô lớn để tài trợ cho hạ tầng AI, qua đó trở thành yếu tố đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ đi lên. Điều này đồng nghĩa đầu tư vào hạ tầng AI có thể tác động không chỉ đến thị trường cổ phiếu mà còn cả thị trường trái phiếu, lạm phát và dòng chảy thương mại.

Khi tiền tiết kiệm của các quốc gia trên thế giới ngày càng tập trung vào tài sản định giá bằng USD, mức độ tiếp xúc của nhà đầu tư nước ngoài với tài sản Mỹ cũng lớn hơn. Nomura nhận định dòng vốn ròng chảy vào Mỹ cộng hưởng với đà tăng của cổ phiếu liên quan AI chính là nguyên nhân khiến nợ ròng đối ngoại theo NIIP của Mỹ phình to.

Nomura nêu trong báo cáo rằng nếu đà phát triển AI yếu hơn kỳ vọng, thị trường chứng khoán Mỹ có khả năng đối mặt với đợt điều chỉnh mạnh. Theo kịch bản này, định giá cổ phiếu ở mức cao cộng với nền tảng kinh tế suy yếu có thể khiến đợt điều chỉnh của chứng khoán Mỹ lan rộng thành làn sóng né tránh rủi ro trên toàn cầu.

Nomura cũng phân tích rằng nếu nhà đầu tư nước ngoài giảm tỷ trọng nắm giữ tài sản Mỹ, đồng USD có thể chịu áp lực giảm giá. Tuy nhiên, đây không phải là một kịch bản thị trường đã được xác định, mà chỉ là dự báo có điều kiện, đặt trong giả định đà tăng trưởng AI chậm lại diễn ra đồng thời với việc thị trường chứng khoán điều chỉnh.

Thâm hụt ngân sách và thâm hụt cán cân vãng lai của Mỹ cũng là biến số được báo cáo nhắc tới. Nomura dự báo thâm hụt ngân sách của Mỹ trong năm nay tương đương 6,4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), trong khi thâm hụt cán cân vãng lai ở mức 3,4% GDP.

Báo cáo cũng đánh giá hai khoản thâm hụt này khó có thể duy trì ở quy mô hiện tại vô thời hạn. Nếu thâm hụt ngân sách và thâm hụt cán cân vãng lai cùng lúc tích lũy, mức độ phụ thuộc của Mỹ vào dòng vốn nước ngoài có thể càng lớn hơn.

Trong các cuộc khủng hoảng tài chính trước đây và giai đoạn dịch Covid-19, dòng vốn của cư dân Mỹ rút tài sản ở nước ngoài về nước từng góp phần hỗ trợ đà tăng giá của đồng USD. Khi dòng tiền hồi hương từ nước ngoài về Mỹ, nhu cầu đối với tài sản Mỹ và nhu cầu đối với đồng USD có thể cùng lúc tăng lên.

Nomura nhận định hiện tại quy mô đầu tư nước ngoài vào tài sản Mỹ đã lớn hơn nhiều so với trước đây, nên việc nhà đầu tư nước ngoài giảm nắm giữ có thể trở thành yếu tố khiến đồng USD suy yếu. Khác với trước đây, việc nhà đầu tư nước ngoài bán ra tài sản Mỹ được cho là có thể tác động trực tiếp hơn đến dòng chảy của đồng USD.

Nomura tính toán rằng do nợ đối ngoại theo danh mục đầu tư của Mỹ đã tăng mạnh, tài sản danh mục đầu tư của Mỹ cần giảm hơn 30% mới có thể bù đắp hoàn toàn mức giảm của nợ ròng theo NIIP. Con số này là kết quả mô phỏng dựa trên giả định dòng vốn hồi hương ở quy mô tương đương cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Mối liên hệ giữa dòng vốn đầu tư AI và định giá cổ phiếu công nghệ Mỹ cũng từng là vấn đề được TokenPost đề cập trước đó khi phân tích dòng vốn đầu tư của các tập đoàn công nghệ lớn tại Mỹ. Phân tích lần này của Nomura không chỉ tập trung vào việc AI có thúc đẩy tăng trưởng hay không, mà gộp chung định giá cổ phiếu, lợi suất trái phiếu chính phủ và mức độ tập trung vào tài sản USD thành một dòng chảy liên kết.

Đối với nhà đầu tư, lãi suất dài hạn của Mỹ và dòng chảy của đồng USD là những biến số cần theo dõi song song với cổ phiếu nước ngoài và tỷ giá. Diễn biến điều chỉnh thực tế của thị trường cùng dòng chảy của đồng USD sẽ còn phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp AI, điều kiện huy động vốn và chiến lược nắm giữ tài sản của nhà đầu tư nước ngoài.