5,68 USD tiền điện đào 1 block Bitcoin (BTC): Bài toán từ diễn đàn năm 2010

Một phép tính đăng trên diễn đàn Bitcoin(BTC) năm 2010 cho thấy đào một block khi đó tốn 5,68 USD tiền điện, dù người đào có thể nhận phần thưởng lên tới 50 BTC mỗi block. Người đăng bài chỉ tính riêng chi phí điện nhưng vẫn kết luận việc đào khối này là lỗ.

Theo bài đăng ngày 7 tháng 9 năm 2010 của thành viên có nickname TTBit, máy tính của người này đạt tốc độ băm 2.200 khash/s (kilohash mỗi giây) và tiêu thụ 140W điện. Với thông số đó, đào một block cần tới 47,327 kWh điện. Nếu tính giá 12 cent mỗi kWh, chi phí điện sẽ lên tới 5,68 USD. TTBit gọi đây là khoản “lỗ ròng”.

Phép tính này xuất phát từ bối cảnh việc đào Bitcoin(BTC) khi đó vẫn chủ yếu dựa vào bộ vi xử lý trung tâm (CPU). TTBit ước tính phải mất khoảng 14 ngày mới đào được một block, và con số 5,68 USD chỉ tính chi phí điện, chưa tính giá thiết bị hay chi phí bảo trì.

Cuộc thảo luận này phản ánh đúng bức tranh thị trường đào coin thời kỳ đầu, khi mọi phép tính đều xoay quanh một chiếc máy tính cá nhân. Ngay từ giai đoạn đó, nhiều người đã nhận ra rằng lợi nhuận đào coin không thể chỉ nhìn vào phần thưởng khối, mà phải cân đối với đơn giá điện và hiệu năng thiết bị.

Không lâu sau, các thành viên diễn đàn bắt đầu so sánh khả năng đào bằng bộ xử lý đồ họa (GPU). Một người dùng cho biết card đồ họa chạy nền tảng CUDA đạt tốc độ khoảng 33.000 khash/s, trong khi mức tiêu thụ điện chỉ khoảng 200W.

GPU cho hiệu năng tính toán vượt trội so với CPU, đồng thời buộc phải tính lại bài toán hiệu quả điện năng theo cách khác. Từ đây, việc đánh giá lợi nhuận đào coin không thể chỉ dựa vào tiền điện của một chiếc máy, mà việc lựa chọn phần cứng trở thành yếu tố then chốt.

Satoshi Nakamoto khi đó cũng tham gia thảo luận, cho biết một hệ thống dùng bộ xử lý AMD 24 nhân có thể đạt tốc độ khoảng 66.000 khash/s. Các thành viên diễn đàn cũng tính đến khả năng độ khó đào (mining difficulty) sẽ tăng nhanh trong thời gian tới.

Cuộc thảo luận bắt nguồn từ bài viết về chi phí đào coin do thành viên jimbobway đăng ngày 30 tháng 8 năm 2010. Sau đó, các thành viên tranh luận liệu chỉ nên tính thêm phần điện tiêu thụ nếu dùng máy tính sẵn có, hay phải cộng cả chi phí mua phần cứng và mức giá điện khác nhau theo từng khu vực.

Cuộc tranh luận về chi phí đào coin thời kỳ đầu xoay quanh bốn yếu tố chính: △đơn giá điện, △hiệu năng thiết bị, △chi phí phần cứng và △mức tăng của độ khó đào. Ngay cả phạm vi chi phí mà người đào thực sự phải gánh cũng là điều gây tranh cãi.

Cơ chế phần thưởng của Bitcoin(BTC) sau đó đã thay đổi đáng kể. Phần thưởng khối khởi điểm là 50 BTC vào năm 2009 và giảm một nửa sau mỗi 210.000 block. Sau lần halving thứ tư vào năm 2024, phần thưởng hiện tại còn 3,125 BTC.

Khi phần thưởng khối giảm dần, tỷ trọng phí giao dịch trong thu nhập của thợ đào cũng trở thành biến số quan trọng. Xu hướng tỷ trọng phí giao dịch trong thu nhập thợ đào Bitcoin giảm dần cho thấy sau các đợt halving, cơ cấu thu nhập của thợ đào không chỉ phụ thuộc vào chi phí điện và hiệu suất thiết bị, mà còn gắn chặt với nguồn thu từ phí giao dịch.

Nền kinh tế đào coin hiện nay phải tính đồng thời phần thưởng khối, phí giao dịch, đơn giá điện, hiệu suất thiết bị và độ khó đào. Vì vậy, con số 5,68 USD của năm 2010 không thể áp dụng trực tiếp để đánh giá lợi nhuận đào coin ở thời điểm hiện tại.

Gần đây, trang U.Today đã giới thiệu lại bài đăng trên diễn đàn này như một ví dụ cho thấy cuộc tranh luận về chi phí đào coin ngày xưa khác biệt như thế nào so với nền kinh tế đào coin hiện nay. Bình luận cho rằng, thay vì xem đây là căn cứ tính lợi nhuận hiện tại, nên coi phép tính lịch sử này là tư liệu ghi lại quá trình đào Bitcoin(BTC) chuyển dịch từ CPU sang GPU rồi đến thiết bị đào chuyên dụng.

Phép tính ngày 7 tháng 9 năm 2010 cho thấy ngay từ thời kỳ phần thưởng khối còn ở mức 50 BTC và việc đào bằng CPU vẫn phổ biến, những người đào coin đầu tiên đã bắt đầu cân nhắc kỹ về chi phí và hiệu suất. Từ đó đến nay, ngành đào coin đã phát triển thành lĩnh vực kết hợp giữa cuộc đua hiệu năng tính toán và bài toán kinh tế điện năng, và hiện đang bước vào giai đoạn phải tính lại cơ cấu lợi nhuận dưới mức thưởng 3,125 BTC.