Doanh thu 65 tỷ USD của Anthropic đối mặt kiểm chứng công thức tính

Trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Anthropic, sự chú ý của giới đầu tư đang dịch chuyển từ quy mô doanh thu sang cách công ty tính ra con số đó. Doanh thu quy đổi theo năm (run-rate) của Anthropic được cho là đã vượt 65 tỷ USD tính đến cuối tháng 7, khiến cách ghi nhận doanh thu theo từ token, chi phí vận hành mô hình và cách xử lý doanh thu qua các đối tác cloud trở thành tâm điểm trong quá trình thẩm định niêm yết.

Anthropic cho biết đã nộp hồ sơ đăng ký sơ bộ theo mẫu Form S-1 cho đợt IPO cổ phiếu phổ thông lên Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ (SEC) dưới hình thức không công khai vào ngày 1 tháng 6. Công ty cho biết số lượng cổ phiếu chào bán cũng như mức giá vẫn chưa được ấn định, và việc niêm yết còn phụ thuộc vào quá trình thẩm định của SEC cùng điều kiện thị trường.

Theo Reuters đưa tin, hoạt động marketing IPO của Anthropic tới nhà đầu tư có thể bắt đầu sớm nhất vào giữa tháng 10, còn bản cáo bạch dự kiến được công bố vào cuối tháng 9. Cũng theo nguồn tin này, Morgan Stanley (MS), Goldman Sachs (GS), JPMorgan (JPM) và Citi (C) đang tham gia thực hiện thương vụ IPO, trong khi Anthropic đang thúc đẩy hoàn tất một hạn mức tín dụng tuần hoàn trị giá 15 tỷ USD.

Tốc độ tăng trưởng doanh thu được thể hiện rõ qua tài liệu công bố của công ty lẫn các báo cáo quốc tế. Anthropic cho biết trong tài liệu công bố ngày 28 tháng 5 rằng doanh thu quy đổi theo năm của hãng đã vượt 47 tỷ USD.

Reuters đưa tin doanh thu quy đổi theo năm tính đến cuối tháng 7 đã vượt 65 tỷ USD, tăng vọt chỉ trong vài tháng từ mức khoảng 9 tỷ USD vào cuối năm 2025. Run-rate là con số quy đổi tốc độ doanh thu hiện tại theo chuẩn một năm, do đó không đồng nghĩa với doanh thu cả năm đã được xác nhận hay khả năng sinh lời dài hạn của công ty.

Kết quả kinh doanh theo quý cũng tăng nhanh. Reuters cho biết doanh thu tạm tính quý II của Anthropic đạt 11,5 tỷ USD, doanh thu quý I đạt 4,73 tỷ USD, trong khi doanh thu quý II năm 2025 (cùng kỳ năm trước) chỉ ở mức 787 triệu USD.

Lợi nhuận hoạt động của quý II - quý đầu tiên công ty có lãi - được cho là đạt khoảng 559 triệu USD. Tuy nhiên, cho đến khi hồ sơ niêm yết chính thức được công bố, nhà đầu tư khó có thể tự kiểm chứng phạm vi tính toán và tiêu chí phân bổ chi phí đằng sau các con số tạm tính này.

Vấn đề gây tranh cãi nằm ở cách đọc những con số trên. Reuters đưa tin Anthropic ghi nhận doanh thu phát sinh qua các đối tác như Amazon (AMZN) và Google theo phương pháp tổng giá trị giao dịch (gross basis).

Anthropic từng giải thích rằng việc ghi nhận theo tổng giá trị là hợp lý vì công ty là bên trực tiếp trong giao dịch. Ngược lại, theo Reuters, OpenAI lại cho rằng việc ghi nhận một phần doanh thu qua đối tác theo phương pháp giá trị ròng (net basis) mới là cách phù hợp hơn.

Axios nhận định việc so sánh doanh thu quy đổi theo năm giữa Anthropic và OpenAI khó có thể đặt trên cùng một thước đo do khác biệt trong cách hạch toán. Nguyên nhân là việc tính toàn bộ số tiền khách hàng thanh toán qua nhà cung cấp cloud là doanh thu, hay chỉ tính phần công ty thực nhận sau khi trừ phần của đối tác, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách định giá doanh nghiệp.

Những chỉ số mà nhà đầu tư yêu cầu cũng vượt xa phạm vi công bố thông thường của một công ty phần mềm. DealRoom cho biết các nhà đầu tư tiềm năng quy mô lớn muốn xem thêm, ngoài báo cáo tài chính chuẩn, các chỉ số như doanh thu trên mỗi token, doanh thu trên mỗi gigawatt, chi phí xử lý (serving) token, tỷ lệ duy trì doanh thu ròng, doanh thu trên mỗi triệu token sau chiết khấu, phân khúc chi tiêu của khách hàng doanh nghiệp và tỷ trọng doanh thu giữa các mô hình mới với mô hình cũ.

Yêu cầu này cho thấy tiêu chí đánh giá khả năng sinh lời của các công ty AI hàng đầu vẫn chưa được định hình rõ ràng. Với công ty phần mềm truyền thống, biên lợi nhuận gộp, tỷ lệ giữ chân khách hàng và cấu trúc chi phí bán hàng là các chỉ số then chốt, nhưng với công ty AI, chi phí tính toán cho suy luận mô hình (inference) và lưu lượng xử lý token mới là yếu tố chi phối khả năng sinh lời.

Cách ghi nhận doanh thu theo tổng giá trị có thể khiến quy mô công ty trông lớn hơn, nhưng phải nhìn cả chi phí trả cho đối tác lẫn chi phí hạ tầng mới thấy được hiệu quả kinh tế thực sự trên từng đơn vị. Ngược lại, ghi nhận theo giá trị ròng có thể trông thận trọng hơn, nhưng lại có ưu điểm là tách bạch rõ quy mô thanh toán của khách hàng với phần công ty thực sự thu về.

Với nhà đầu tư trong nước, đây không chỉ đơn thuần là câu chuyện IPO ở nước ngoài. Sau khi Anthropic điều chỉnh lịch trình marketing IPO, tranh cãi xoay quanh tiêu chí ghi nhận doanh thu ngày càng lan rộng, kéo theo khả năng tiêu chí định giá các công ty AI chưa niêm yết và các sản phẩm token hóa cổ phần trước IPO cũng bị lung lay theo.

Reuters cũng đưa tin dự báo doanh thu năm 2028 của Anthropic nằm trong khoảng 190-200 tỷ USD. Do dự báo này đặt cơ sở ở một mốc thời gian xa hơn nhiều so với kết quả hiện tại, nhà đầu tư sẽ cần xem xét đồng thời tốc độ tăng trưởng, tiêu chí ghi nhận doanh thu, chi phí trả cho đối tác và tỷ lệ giữ chân khách hàng.

Khi Anthropic công bố bản cáo bạch chính thức, các con số run-rate, doanh thu tạm tính, hạn mức tín dụng tuần hoàn cũng như thành phần ngân hàng bảo lãnh từng được báo chí đưa tin sẽ được kiểm chứng lại trong hồ sơ chính thức. Đúng như công ty đã khẳng định, việc niêm yết cùng các điều kiện chào bán cụ thể sẽ được quyết định sau quá trình thẩm định của SEC và tùy thuộc vào điều kiện thị trường.