Thặng dư 59,9 nghìn tỷ won, Moody's đánh giá tích cực tín nhiệm Hàn Quốc

Moody's đánh giá việc Hàn Quốc chuyển sang thặng dư ngân sách tổng hợp vào năm 2027 là yếu tố tích cực đối với tín nhiệm quốc gia. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm này cũng nhìn nhận tích cực việc chính phủ Hàn Quốc dùng một phần nguồn thu thuế tăng thêm nhờ bùng nổ ngành bán dẫn để giảm phát hành trái phiếu chính phủ.

Moody's đưa ra đánh giá này trong báo cáo công bố ngày 3, khi phân tích dự toán ngân sách năm 2027 trị giá 820,9 nghìn tỷ won. Theo dự toán ngân sách của chính phủ, cán cân ngân sách tổng hợp năm tới dự kiến thặng dư 59,9 nghìn tỷ won.

Nếu cán cân ngân sách tổng hợp chuyển sang thặng dư, đây sẽ là lần đầu tiên sau 9 năm kể từ năm 2018. Tỷ lệ thâm hụt của cán cân ngân sách quản lý - chỉ số phản ánh thực chất tình hình tài khóa sau khi loại trừ cán cân quỹ bảo hiểm xã hội - cũng được dự báo giảm còn 0,1% GDP.

Bộ Kế hoạch và Ngân sách Hàn Quốc, trong dự toán ngân sách năm 2027 công bố ngày 1, đặt mục tiêu tổng thu 880,8 nghìn tỷ won, trong đó thu thuế quốc gia đạt 584,4 nghìn tỷ won. Tổng chi được lập ở mức 820,9 nghìn tỷ won, tăng 12,8% so với ngân sách chính năm nay.

Tỷ lệ nợ công so với GDP cũng có xu hướng giảm trong ngắn hạn. Chính phủ dự báo tỷ lệ này sẽ giảm từ 51,6% năm nay xuống 48,3% vào năm tới, trước khi tăng nhẹ lên 49,0% vào năm 2030.

Mức dự báo này thấp hơn con số 59% mà Moody's từng dự đoán cho năm 2030. Việc cán cân ngân sách được cải thiện cùng triển vọng giảm tỷ lệ nợ công khiến các chỉ số tài khóa ngắn hạn của Hàn Quốc có nhiều khả năng được nhìn nhận tích cực trong đánh giá tín nhiệm.

Tuy nhiên, Moody's cho rằng gánh nặng nợ của Hàn Quốc chưa được giải quyết hoàn toàn. Tổ chức này lưu ý tỷ lệ nợ công của Hàn Quốc có thể tiếp tục cao hơn mức trung vị 44% của nhóm quốc gia cùng xếp hạng tín nhiệm Aa.

Cán cân ngân sách tổng hợp là hiệu số giữa tổng thu và tổng chi của chính phủ. Cán cân ngân sách quản lý là chỉ số loại trừ thêm cán cân quỹ bảo hiểm xã hội, phản ánh hẹp hơn dư địa điều hành tài khóa của chính phủ.

Một điểm trọng tâm khác trong dự toán ngân sách là Quỹ Ứng phó Tương lai, quy mô hơn 162,3 nghìn tỷ won. Chính phủ dự kiến sẽ trích lập vào quỹ này phần thu thuế vượt xu hướng 10 năm gần đây, chủ yếu nhờ bùng nổ ngành bán dẫn, nhằm ứng phó với biến động kinh tế và sụt giảm nguồn thu trong tương lai.

Trong đó, 12,5 nghìn tỷ won sẽ được dùng để giảm phát hành trái phiếu chính phủ. Moody's đánh giá tích cực về mặt tín nhiệm đối với cơ cấu này, khi chính phủ không chi tiêu toàn bộ nguồn thu thuế tăng thêm mà dành một phần để kiềm chế nợ công tăng.

Trong đánh giá tín nhiệm quốc gia, cách chính phủ cân bằng giữa mở rộng chi tiêu và quản lý nợ khi có dư địa tài khóa là một biến số quan trọng. Nếu nguồn thu thuế cải thiện chỉ mang tính tạm thời, việc chính phủ dùng khoản này cho chi tiêu thường xuyên hay để giảm gánh nặng nợ sẽ tạo ra sự khác biệt trong kết quả đánh giá.

Giới chứng khoán trong nước có đánh giá trái chiều. Công ty Chứng khoán Hana (Hana Securities), trong báo cáo "Dự toán ngân sách năm 2027: Nghịch lý của cải thiện cán cân tài khóa" công bố ngày 4, cho rằng Quỹ Ứng phó Tương lai tiềm ẩn rủi ro "trở thành nguồn lực cho các gói kích thích quá mức hơn là công cụ ổn định tài khóa".

Công ty Chứng khoán Hana nhận định nếu chi tiêu từ quỹ này tăng trong giai đoạn kinh tế mở rộng, nguy cơ kinh tế quá nóng và áp lực lạm phát có thể gia tăng. Công ty này cũng lưu ý nguồn lực của quỹ không chỉ được phân bổ cho các động lực tăng trưởng mới mà còn cho những lĩnh vực tương tự các dự án tài khóa hiện có như thanh niên, giáo dục, nên hiệu quả nâng cao tăng trưởng tiềm năng vẫn cần được kiểm chứng.

Ngoài ra, báo cáo phân tích nếu chi tiêu từ quỹ mở rộng, hiệu quả giảm phát hành trái phiếu chính phủ 12,5 nghìn tỷ won có thể bị triệt tiêu. Việc Quỹ Ứng phó Tương lai vận hành như một công cụ ổn định tài khóa hay nghiêng về nguồn chi tiêu bổ sung sẽ được làm rõ qua quá trình thẩm định của Quốc hội và thực tế vận hành.

Đánh giá lần này của Moody's cho thấy tài khóa Hàn Quốc vừa có xu hướng cải thiện trong ngắn hạn, vừa vẫn đối mặt gánh nặng nợ trong trung và dài hạn. Dự toán ngân sách năm tới sẽ được Quốc hội thẩm định trước khi chốt phương án cuối cùng.