Lợi suất 30 năm Nhật vọt 4,079%, chi phí vay của Metaplanet(3350) tăng

Lợi suất trung bình trúng thầu trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 30 năm đạt 4,079%, khiến chi phí vay đồng yen để mua Bitcoin(BTC) của doanh nghiệp trở thành biến số đáng chú ý. Các khoản nợ lãi suất cố định đã ký trước đó không bị thay đổi ngay, nhưng ngưỡng lãi suất cho các khoản vay tương tự trong tương lai đã bị đẩy lên cao hơn.

Bộ Tài chính Nhật Bản công bố trong phiên đấu thầu trái phiếu kỳ hạn 30 năm ngày 3 tháng 9 rằng lợi suất trung bình trúng thầu là 4,079%, lợi suất cao nhất trúng thầu là 4,100%. Trước đó, lợi suất trung bình trúng thầu kỳ hạn 10 năm ngày 1 tháng 9 là 2,995%, còn kỳ hạn 2 năm ngày 28 tháng 8 là 1,708%. Mức lãi suất trên 4% lần này xuất hiện trước tiên ở nhóm kỳ hạn dài, chứ chưa phải xu hướng chung của toàn bộ trái phiếu chính phủ Nhật Bản.

Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) hiện đang duy trì lãi suất cho vay qua đêm không đảm bảo quanh mức 1,0%. Khoảng cách giữa lãi suất chính sách ngắn hạn và lợi suất trái phiếu dài hạn theo đó đang nới rộng. Với các doanh nghiệp tận dụng nguồn vốn vay lãi suất thấp trong nước để mua BTC, chênh lệch này là một biến số chi phí quan trọng.

Trường hợp tiêu biểu là Metaplanet(3350). Trong báo cáo quý 2 năm 2026, công ty cho biết tính đến ngày 30 tháng 6 đang nắm giữ 43.000 BTC. Lượng BTC quy đổi trên mỗi 1.000 cổ phiếu đạt 0,0263554 BTC, tăng 9,6% so với quý trước, và công ty khẳng định không bán ra BTC nào trong giai đoạn này.

Cách huy động vốn của Metaplanet thay đổi theo tương quan giữa giá cổ phiếu và giá trị tài sản ròng tính theo BTC (mNAV). Phần lớn quý 2, chỉ số mNAV của công ty ở dưới ngưỡng 1,0 lần, nên trong giai đoạn này công ty không phát hành cổ phiếu phổ thông theo hình thức chào bán riêng lẻ cho bên thứ ba. Thay vào đó, công ty dùng trái phiếu không lãi suất đợt 20, hạn mức tín dụng thế chấp bằng BTC, việc thực hiện quyền mua cổ phiếu đợt 27, cùng hoạt động kinh doanh sinh lời từ BTC làm nguồn vốn mua vào.

mNAV là chỉ số so sánh giá trị doanh nghiệp với giá trị tài sản ròng của lượng BTC đang nắm giữ. Khi giá cổ phiếu được định giá cao hơn giá trị tài sản nắm giữ, doanh nghiệp sở hữu BTC dễ huy động vốn bằng cổ phiếu hơn; nhưng khi mNAV giảm, áp lực pha loãng khiến dư địa phát hành cổ phiếu phổ thông thu hẹp lại. Lúc này, lãi suất của các kênh vay nợ như trái phiếu hay hạn mức tín dụng trở nên quan trọng hơn.

Ngày 24 tháng 4, Metaplanet công bố phát hành trái phiếu không lãi suất đợt 20 trị giá 8.000 triệu yen. Công ty sau đó điều chỉnh mục đích sử dụng vốn, phân bổ 8.000 triệu yen để trả nợ trái phiếu và 25.422 triệu yen để mua BTC. Điều kiện lãi suất 0% đã cam kết trước đó vẫn được giữ nguyên theo hợp đồng.

Vấn đề đặt ra là liệu điều kiện tương tự có thể lặp lại trong tương lai hay không. Lợi suất trái phiếu dài hạn thường được dùng làm thước đo chi phí vay dài hạn của chính phủ lẫn doanh nghiệp; khi lợi suất tăng, nhà đầu tư sẽ đòi hỏi mức bù đắp cao hơn. TokenPost từng đưa tin rằng xu hướng định giá lại chi phí vay tại các nền kinh tế lớn đang được xem là một biến số vĩ mô đối với thị trường tiền mã hóa.

Ngày 13 tháng 8, Metaplanet thông báo thành lập BitBonds và hoàn tất đợt phát hành đầu tiên. Theo các công bố và thông tin liên quan, lô BitBonds đầu tiên có tổng giá trị 200 triệu yen, không tài sản đảm bảo, không bảo lãnh, không xếp hạng tín nhiệm, kỳ hạn khoảng 3 năm, lãi suất trong khoảng 4,0-4,3%. Quy mô phát hành lần đầu chưa lớn, nhưng điều kiện của các đợt phát hành sau có thể được tính toán lại theo hướng phản ánh đà tăng lợi suất dài hạn của Nhật Bản.

Trong công bố ngày 1 tháng 9, Metaplanet cho biết trong suốt tháng 8 công ty không mua lại bất kỳ cổ phiếu quỹ nào. Cũng theo công bố này, số quyền mua cổ phiếu đợt 27 được thực hiện trong tháng 8 là 0, số quyền chưa thực hiện tính đến cuối tháng là 947.300 quyền, tương đương 94.730.000 cổ phiếu quy đổi.

CryptoSlate đưa tin rằng các khoản nợ lãi suất cố định hiện tại vẫn giữ nguyên điều kiện, nhưng các đợt BitBonds và tái cấp vốn sắp tới của Metaplanet sẽ phải vượt qua ngưỡng huy động vốn cao hơn. Đây là cách diễn giải kết hợp giữa kết quả đấu thầu của Bộ Tài chính Nhật Bản và các điều kiện công bố của Metaplanet, cho thấy vấn đề không nằm ở khoản nợ cũ mà ở mức giá của lần huy động vốn kế tiếp.

Trên thị trường trái phiếu quốc tế, đà tăng lợi suất dài hạn của Nhật Bản đang được nhìn nhận cùng với lo ngại về lạm phát, sức khỏe tài khóa, khả năng BOJ tiếp tục tăng lãi suất, cũng như nguy cơ đảo chiều của các giao dịch carry trade bằng đồng yen. Reuters đưa tin lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản đã chạm mốc 3% lần đầu tiên kể từ năm 1996, đồng thời đề cập khả năng đồng yen mạnh lên và dòng vốn carry trade đảo chiều. Tuy nhiên cần lưu ý mức 4,079% của kỳ hạn 30 năm, 2,995% của kỳ hạn 10 năm và 1,708% của kỳ hạn 2 năm là số liệu của ba kỳ hạn khác nhau.

Điểm đáng quan tâm không phải là hướng đi của giá BTC, mà là chi phí huy động vốn. Để tiếp tục mua BTC, doanh nghiệp cần dựa vào ít nhất một trong các kênh: phát hành cổ phiếu, phát hành trái phiếu, hạn mức tín dụng, hoặc dòng tiền từ hoạt động kinh doanh. Khi lợi suất dài hạn tăng, chi phí trái phiếu và tái cấp vốn sẽ chịu tác động trước tiên.

Ngược lại, những điều kiện đã chốt từ trước như trái phiếu lãi suất 0% hiện tại vẫn không thay đổi. Vì vậy, mức 4,079% của trái phiếu 30 năm Nhật Bản chưa phải là con số buộc Metaplanet phải dừng chiến lược tích lũy BTC ngay lập tức. Đây được xem là một mốc tham chiếu cho thấy mô hình mua BTC dựa trên vốn vay yen lãi suất thấp sẽ phải chấp nhận mức lãi suất nào ở những đợt phát hành tiếp theo.

Cần lưu ý thêm, số liệu 43.000 BTC của Metaplanet được tính đến ngày 30 tháng 6, trong khi số quyền mua cổ phiếu chưa thực hiện và số liệu mua lại cổ phiếu quỹ được lấy từ các công bố cuối tháng 8 và ngày 1 tháng 9. Lượng BTC nắm giữ cũng như số quyền còn lại của công ty sẽ tiếp tục được cập nhật trong các công bố tiếp theo.