86 tấn vàng Hà Lan chuyển từ New York, Ottawa về London

Ngân hàng trung ương Hà Lan (DNB) đã chuyển khoảng 86 tấn vàng đang lưu giữ tại New York (Mỹ) và Ottawa (Canada) về London (Anh). Đây không phải là động thái cắt giảm lượng vàng dự trữ, mà là điều chỉnh cách bố trí kho lưu trữ để có thể giao dịch nhanh hơn khi xảy ra khủng hoảng.

DNB cho biết trong thông báo ngày 2 rằng từ tháng 3 đến tháng 8 năm nay, một phần vàng tại New York và Ottawa đã được chuyển sang London. Ngân hàng trung ương này giải thích đây là quyết định nhằm nâng cao khả năng ứng phó khủng hoảng và tính thanh khoản của vàng trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng.

Lượng vàng được chuyển đi chiếm khoảng 86 tấn trong tổng số khoảng 313 tấn đang lưu giữ tại Mỹ và Canada. Sau khi chuyển, tỷ trọng vàng của DNB thay đổi thành Zeist 30,8%, London 32,1%, New York 18,5% và Ottawa 18,5%. Trước đó, tỷ trọng này là New York 31,3%, Ottawa 19,7% và London 18,1%.

Việc chuyển vàng lần này không phải là vận chuyển toàn bộ dưới dạng vàng thỏi vật lý. DNB đã bán khoảng 59 tấn vàng tại New York, sau đó mua lại vàng đạt chuẩn giao dịch quốc tế tại London. Tại Mỹ và Canada, hơn 27 tấn vàng được vận chuyển vật lý về Zeist (Hà Lan), và từ Zeist, một lượng vàng đạt chuẩn quốc tế tương đương được chuyển tiếp sang London.

Tổng lượng vàng dự trữ của DNB vẫn giữ nguyên ở mức 612,4 tấn. Trọng tâm của lần điều chỉnh này không nằm ở việc tăng giảm lượng vàng, mà ở việc vàng được cất giữ ở đâu và theo tiêu chuẩn nào. Vàng của các ngân hàng trung ương vừa củng cố độ tin cậy của tài sản dự trữ trong thời bình, vừa có thể dùng làm tài sản thế chấp hoặc phương tiện giao dịch khi khủng hoảng xảy ra, nên nơi lưu trữ và khả năng giao dịch luôn được quản lý song song.

Olaf Sleijpen, Thống đốc DNB, cho biết: "Chúng tôi hy vọng sẽ không phải dùng đến số vàng đó, nhưng vẫn cần củng cố khả năng phục hồi và mức độ sẵn sàng". Phát biểu này cho thấy trọng tâm của DNB nằm ở việc tăng khả năng sử dụng ngay tài sản dự trữ khi khẩn cấp, hơn là một thông điệp chính trị liên quan đến việc rút vàng khỏi Mỹ.

London được xem là trung tâm giao dịch vàng quốc tế. Vàng lưu giữ tại Ngân hàng trung ương Anh (Bank of England) đáp ứng tiêu chuẩn của Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA), nên được đánh giá là phù hợp hơn cho giao dịch giữa các ngân hàng trung ương hoặc dùng làm tài sản thế chấp. Tiêu chuẩn LBMA quy định quy cách và chất lượng vàng thỏi được công nhận trong giao dịch vàng quốc tế.

Ngân hàng trung ương Pháp (Banque de France) cũng đã có điều chỉnh tương tự. Trong báo cáo kết quả năm 2025 công bố ngày 25 tháng 3, ngân hàng này cho biết 129 tấn vàng lưu giữ tại New York không đáp ứng tiêu chuẩn LBMA, nên đã bán số vàng này và mua lại vàng có độ tinh khiết cao tại châu Âu. Quá trình này giúp ngân hàng ghi nhận khoản lãi đánh giá lại một lần trị giá 11 tỷ euro trong năm 2025, trong khi tổng lượng vàng dự trữ 2.437 tấn không thay đổi.

Trường hợp của Hà Lan và Pháp cho thấy trọng tâm quản lý vàng dự trữ đang mở rộng từ việc chỉ tính lượng nắm giữ sang cả nơi lưu trữ và khả năng giao dịch. Tuy nhiên, cả hai ngân hàng trung ương đều chính thức giải thích quyết định của mình bằng lý do tiêu chuẩn, thanh khoản và khả năng ứng phó khủng hoảng, không phải động cơ chính trị.

Đức lại chọn một hướng khác. Ngân hàng trung ương Đức (Bundesbank) nắm giữ 3.350 tấn vàng tính đến cuối năm 2025, trong đó 1.236 tấn lưu giữ tại New York và 404 tấn tại London. Joachim Nagel, Thống đốc Bundesbank, trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu năm nay khẳng định không có nghi ngờ nào về độ an toàn của số vàng lưu giữ tại New York.

Ngay trong nội bộ các ngân hàng trung ương châu Âu, chiến lược lưu trữ vàng cũng không đồng nhất. Một số ngân hàng muốn tăng tỷ trọng lưu trữ trong nước hoặc châu Âu để nâng quyền kiểm soát, trong khi một số khác vẫn duy trì hệ thống phân bổ sẵn có tại New York và London. Đây là bài toán cân bằng giữa sự tiện lợi khi lưu trữ ở nước ngoài và khả năng kiểm soát khi lưu trữ trong nước.

Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council), trong khảo sát dự trữ vàng ngân hàng trung ương năm 2026, cho biết 76% tổ chức được khảo sát quản lý vàng tách biệt với các tài sản dự trữ khác. Ngân hàng trung ương Anh vẫn là địa điểm lưu trữ được ưa chuộng nhất, nhưng một số ngân hàng trung ương cũng đang cân nhắc vừa mở rộng lưu trữ trong nước, vừa đa dạng hóa địa điểm lưu trữ ở nước ngoài.

Goldman Sachs, trong báo cáo công bố ngày 28 tháng 8, nêu hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương và xu hướng đa dạng hóa tài sản dự trữ là bối cảnh chính của thị trường vàng. Ngân hàng này cũng đưa ra dự báo giá vàng có thể tăng lên 4.900 USD (khoảng 6,65 triệu won) mỗi troy ounce vào cuối năm 2026. TokenPost trước đó cũng đã đưa tin về xu hướng dự báo giá vàng và thảo luận phòng ngừa rủi ro tỷ giá, lạm phát trở lại được chú ý.

Vấn đề lần này không nằm ở việc tăng lượng vàng nắm giữ, mà ở việc vàng được cất ở đâu và có thể sử dụng như thế nào. Một số ý kiến cho rằng đây là dấu hiệu suy giảm niềm tin vào việc lưu trữ vàng tại Mỹ, nhưng giải thích chính thức từ Hà Lan và Pháp đều tập trung vào lý do tiêu chuẩn, thanh khoản và khả năng ứng phó khủng hoảng.

Quyết định lần này của DNB làm dấy lên trở lại cuộc thảo luận về nơi lưu trữ và khả năng giao dịch của vàng dự trữ. Trong thời gian tới, thảo luận về lưu trữ vàng của các ngân hàng trung ương nhiều khả năng sẽ tập trung vào việc tài sản dự trữ có thể được sử dụng nhanh đến mức nào tại thị trường nào, thay vì cuộc đua về tổng lượng nắm giữ.