800 tỷ USD vốn AI đang tác động đến vị thế an toàn của USD

Cuộc đua đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) của các doanh nghiệp Mỹ đang trở thành biến số làm thay đổi cấu trúc rủi ro của đồng USD. Deutsche Bank ước tính chi tiêu vốn (capex) cho AI của các doanh nghiệp Mỹ trong năm nay sẽ đạt khoảng 800 tỷ USD (khoảng 1.086 nghìn tỷ won).

Trong báo cáo chuyên đề về ngoại hối công bố ngày 3 (giờ địa phương), Deutsche Bank nhận định các khoản đầu tư hạ tầng AI quy mô lớn cùng xu hướng token hóa tài sản đang mở rộng kênh dẫn vốn nước ngoài vào Mỹ. Ngân hàng này cho rằng nếu trục huy động vốn dịch chuyển từ dòng vốn dài hạn của khu vực chính thức sang dòng vốn tư nhân kỳ vọng lợi nhuận công nghệ, đồng USD có thể trở nên nhạy cảm hơn với biến động của thị trường chứng khoán.

Quy mô huy động vốn của ngành đầu tư mạo hiểm vào AI trong năm nay được ghi nhận vượt 400 tỷ USD (khoảng 543 nghìn tỷ won). Dòng vốn cổ phiếu nước ngoài chảy vào Mỹ trong quý II cũng vượt 400 tỷ USD (khoảng 543 nghìn tỷ won), lần đầu vượt qua dòng vốn trái phiếu vốn dĩ luôn là trụ cột huy động vốn của cán cân vốn Mỹ, theo phân tích của Deutsche Bank.

Báo cáo giải thích Mỹ đang kết hợp thị trường tư nhân, trái phiếu doanh nghiệp và thị trường cổ phiếu đại chúng để huy động vốn cho hạ tầng AI. Quy mô phát hành trái phiếu doanh nghiệp hạng đầu tư trong năm nay của các tập đoàn công nghệ khổng lồ như Google(GOOGL), Meta(META), Amazon(AMZN), Oracle(ORCL) được cho là gấp khoảng 10 lần mức bình quân hằng năm giai đoạn 2020-2024.

Đằng sau xu hướng này là thâm hụt ngân sách và cán cân vãng lai của Mỹ. Thâm hụt ngân sách Mỹ hiện vượt 6% GDP, còn thâm hụt cán cân vãng lai gần chạm mức 4% GDP. Giới phân tích cho rằng nhu cầu đầu tư AI càng tăng thì Mỹ càng khó tự đáp ứng chỉ bằng tiết kiệm trong nước, khiến mức độ phụ thuộc vào dòng vốn nước ngoài ngày càng lớn.

Cuộc đua vốn AI cũng gắn liền với lãi suất và dòng tín dụng của thị trường tài chính truyền thống. TokenPost từng đưa tin về nhận định của BlackRock cho rằng cuộc cạnh tranh vốn giữa chính phủ và các doanh nghiệp AI có thể gây áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài tại các nước phát triển.

Điểm đáng chú ý với thị trường tài sản số là xu hướng token hóa tài sản. Token hóa là phương thức thể hiện quyền sở hữu đối với tài sản thực và tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản dưới dạng token trên nền tảng blockchain. Công nghệ này có thể được dùng làm hạ tầng để chuyển tài sản tài chính truyền thống sang dạng số, qua đó nâng cao khả năng dùng làm phương tiện thanh toán, tài sản thế chấp và khả năng tiếp cận giao dịch.

Deutsche Bank giải thích token hóa là nền tảng công nghệ giúp hạ thấp rào cản tiếp cận tài sản Mỹ. DTCC — hạ tầng lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán của Mỹ — hiện đang lưu ký khoảng 115 nghìn tỷ USD (khoảng 156.055 nghìn tỷ won) tài sản Mỹ và được cho là đã hoàn tất đợt thử nghiệm token hóa đầu tiên vào tháng 7/2026.

Về mặt pháp lý, các thủ tục liên quan cũng đã được xúc tiến. Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ (SEC) đã gửi thư ý kiến không hành động (no-action letter) cho DTCC vào tháng 12/2025, được cho là đưa ra quan điểm rằng cùng một loại chứng khoán có thể được giao dịch song song trên cả kênh truyền thống lẫn on-chain.

Động thái từ phía các sở giao dịch cũng được ghi nhận. Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) đang xúc tiến phát triển nền tảng số mới cùng Securitize, trong khi Nasdaq đã công bố thiết kế token cổ phiếu và đặt mục tiêu hoàn thiện năng lực token hóa toàn diện vào năm 2027.

Báo cáo cũng nhắc đến trường hợp của Hàn Quốc. Dù chỉ chiếm khoảng 2% GDP danh nghĩa toàn cầu, Hàn Quốc được cho là chiếm khoảng 10% trong tổng số 740 tỷ USD (khoảng 1.004 nghìn tỷ won) vốn nước ngoài chảy vào thị trường chứng khoán Mỹ năm ngoái. Đây được xem là ví dụ cho thấy việc cải thiện khả năng tiếp cận, như giao dịch cổ phiếu nước ngoài theo số lẻ, đã mở rộng nhu cầu đối với tài sản Mỹ.

Với nhà đầu tư trong nước, xu hướng dồn vốn vào cổ phiếu công nghệ AI vốn hóa lớn và việc mở rộng khả năng tiếp cận tài sản Mỹ là hai biến số cần theo dõi cùng lúc. TokenPost trước đó đưa tin nhà đầu tư Hàn Quốc nắm đồng thời quỹ ETF theo chỉ số đại diện của Mỹ và ETF Nasdaq, ETF chất bán dẫn có thể bị trùng lặp mức độ tiếp xúc với nhóm cổ phiếu công nghệ AI vốn hóa lớn.

Quy mô tài sản thực được token hóa (RWA) hiện nay được ước tính khoảng 40 tỷ USD (khoảng 54 nghìn tỷ won). Báo cáo lưu ý rằng token hóa có thể giúp nâng cao thanh khoản tài sản thế chấp và hiệu quả sử dụng vốn, nhưng đồng thời cũng làm giảm ma sát khi dòng vốn rút ra, không chỉ khi dòng vốn chảy vào.

Cốt lõi của vấn đề nằm ở sự thay đổi tính chất của đồng USD. Khi hoạt động huy động vốn của Mỹ càng phụ thuộc vào dòng vốn tư nhân kỳ vọng lợi nhuận công nghệ, mối tương quan giữa USD và thị trường chứng khoán sẽ càng tăng, trong khi tính chất tài sản trú ẩn an toàn truyền thống của đồng tiền này có thể suy yếu.

Deutsche Bank cho rằng dòng lợi nhuận từ AI có thể giúp cải thiện cán cân vãng lai của Mỹ khoảng 1 điểm phần trăm trong 10 năm tới. Tuy nhiên, ngân hàng này lưu ý dự báo trên chỉ đứng vững nếu các doanh nghiệp AI của Mỹ duy trì được lợi thế công nghệ, quyền định giá, và tiếp tục thu được lợi nhuận từ người dùng nước ngoài.