82% hộ gia đình Brazil mắc nợ, Ngân hàng trung ương cảnh báo rủi ro tín dụng

82% hộ gia đình Brazil hiện đang mang một khoản nợ nào đó, trong khi Ngân hàng Trung ương nước này cảnh báo về rủi ro từ nợ tiêu dùng và các khoản vay tín chấp không có tài sản đảm bảo. Dù các chỉ số việc làm và thu nhập đã cải thiện, gánh nặng trả nợ của người dân vẫn không giảm tương ứng.

Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Thống đốc Ngân hàng Trung ương Brazil Gabriel Galípolo (Gabriel Galípolo) đã đề cập đến tình trạng nợ hộ gia đình và tỷ lệ nợ quá hạn gia tăng tại lễ khai mạc sự kiện Febraban Tech 2026 ở São Paulo. Ông Galípolo chỉ ra rằng dù thu nhập tăng và tỷ lệ thất nghiệp giảm, các hộ gia đình vẫn không giảm được nợ, đây là điều đáng lo ngại.

Theo khảo sát về nợ và nợ quá hạn hộ gia đình tháng 7 do Liên đoàn Thương mại Brazil (CNC) công bố ngày 6, có tới 82% hộ gia đình Brazil đang mang nợ dưới một hình thức nào đó, bao gồm thẻ tín dụng, vay tiêu dùng hoặc trả góp. Đây là tháng thứ sáu liên tiếp tỷ lệ này lập kỷ lục cao nhất từ trước đến nay.

Cũng theo khảo sát này, tỷ lệ nợ quá hạn ở mức 29,8%. Tỷ lệ thu nhập hộ gia đình dùng để trả nợ trung bình là 29,5%.

Cần lưu ý, con số 82% phản ánh tỷ lệ hộ gia đình đang có nợ, không phải tỷ lệ nợ quá hạn. Việc có nợ và việc không trả được nợ là hai chỉ số khác nhau, không nên gộp chung.

Theo dữ liệu mà ông Galípolo đưa ra, tính đến tháng 5 năm 2026, tổng nợ hộ gia đình tương đương 49,8% thu nhập lũy kế 12 tháng gần nhất. Nếu loại trừ khoản vay mua nhà, tỷ lệ này vẫn ở mức 31,1%.

Cùng thời điểm, thu nhập khả dụng của hộ gia đình đạt 822 tỷ real Brazil (R$). Tỷ lệ thất nghiệp tháng 6 giảm còn 5,4%, nhưng sự cải thiện về thu nhập và việc làm không giúp giảm bớt áp lực nợ nần.

Ngân hàng Trung ương Brazil đặc biệt chú ý đến khoản vay xoay vòng thẻ tín dụng và vay tín chấp cá nhân không có tài sản đảm bảo. Lãi suất trung bình của vay xoay vòng thẻ tín dụng là 15,13% mỗi tháng tính đến tháng 6 năm 2026, trong khi lãi suất vay tín chấp cá nhân không thế chấp lên tới 149,5% mỗi năm.

Ông Galípolo giải thích rằng khoản vay mua nhà giúp tạo lập tài sản, còn nợ lãi suất cao phục vụ tiêu dùng có bản chất khác hẳn. Mối quan tâm của Ngân hàng Trung ương không nằm ở quy mô nợ nói chung, mà ở cấu trúc tín dụng đang gây áp lực lên khả năng trả nợ của người vay.

Vay xoay vòng thẻ tín dụng là hình thức vay lãi suất cao, trong đó người dùng chỉ trả một phần dư nợ thẻ và phần còn lại được chuyển sang kỳ thanh toán tiếp theo. Vay tín chấp cá nhân là sản phẩm do các tổ chức tài chính cấp dựa trên thu nhập và tín nhiệm của người vay, nên nhạy cảm hơn với biến động kinh tế và điều kiện việc làm.

Ngân hàng Trung ương Brazil cho biết đang xem xét các biện pháp an toàn vĩ mô nhằm gắn kết chặt chẽ hơn giữa rủi ro thực tế mà các tổ chức tài chính gánh chịu với mức trích lập dự phòng. Cách tiếp cận này không chỉ nhắm vào mức lãi suất, mà còn liên quan đến khâu thẩm định cho vay, đánh giá rủi ro người vay và khả năng ứng phó với tổn thất.

Giới ngân hàng cũng đã bắt đầu hành động phòng thủ. Reuters đưa tin các ngân hàng lớn của Brazil đang điều chỉnh chiến lược cho vay, tập trung vào các sản phẩm có tài sản đảm bảo và nhóm khách hàng thu nhập cao, đồng thời giảm dần các khoản vay tín chấp cũng như mức độ tiếp xúc với nhóm khách hàng thu nhập thấp.

Reuters cũng cho biết các tổ chức tài chính Brazil nhận định tỷ lệ nợ quá hạn có thể tiếp tục xấu đi trong quý 3 năm 2026. Dù chương trình tái cơ cấu nợ của chính phủ Brazil đang được triển khai, các ngân hàng vẫn nghiêng về hướng thắt chặt mức độ chấp nhận rủi ro trong cung cấp tín dụng tiêu dùng.

Vấn đề nợ hộ gia đình tại Brazil được xem là một biến số vĩ mô đáng theo dõi đối với tâm lý thị trường tài sản rủi ro ở các nền kinh tế mới nổi cũng như điều kiện tài chính nói chung. Tuy nhiên, phát biểu của Ngân hàng Trung ương Brazil và khảo sát của CNC lần này chưa đủ cơ sở để khẳng định có tác động trực tiếp đến thị trường tiền mã hóa.