Rial Iran giảm 10% trong 2 tuần, ngân hàng trung ương nói "chỉ là tạm thời"

Đồng rial của Iran đã giảm gần 10% chỉ trong hai tuần qua, khiến bất ổn tiền tệ tại nước này tiếp tục gia tăng. Diễn biến này được cho là phản ánh lo ngại về nguồn cung ngoại tệ, trong bối cảnh Mỹ cảnh báo sẽ siết chặt sức ép kinh tế lên Iran.

Theo PANews đưa tin ngày 24, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati (Abdolnaser Hemmati) đã xuất hiện trên truyền hình nhà nước và giải thích rằng đà suy yếu của đồng rial chỉ là hiện tượng tạm thời. Ông Hemmati nói: "Đây chỉ là tạm thời, có nghĩa là nó sẽ biến động". Phát biểu này cho thấy ông muốn nhấn mạnh tính chất ngắn hạn của biến động tỷ giá hơn là một cuộc khủng hoảng kéo dài.

Ông Hemmati cũng quy phần lớn cú sốc mà nền kinh tế Iran đang hứng chịu cho hoạt động mà ông gọi là "tuyên truyền chính trị" của Mỹ. Ông khẳng định: "Tình hình sẽ được cải thiện và các vấn đề sẽ được giải quyết". Đây là cách ông diễn giải sự suy yếu của đồng nội tệ như một biến động do tâm lý thị trường và sức ép từ bên ngoài, chứ không phải khủng hoảng mang tính cấu trúc.

Sau khi lao dốc mạnh trong giai đoạn đầu chiến tranh, đồng rial được cho là đã tiếp tục giảm thêm gần 10% trong hai tuần gần đây. Trước đó cũng có thông tin cho biết đồng rial Iran trên thị trường phi chính thức đã rơi xuống mức khoảng 2,02 triệu rial đổi 1 USD.

Tại Iran hiện tồn tại song song hai loại tỷ giá: tỷ giá chính thức do ngân hàng trung ương công bố và tỷ giá phi chính thức được giao dịch thực tế trên thị trường. Khi các lệnh trừng phạt và tình trạng thiếu hụt ngoại tệ càng nghiêm trọng, khoảng cách giữa hai tỷ giá này có xu hướng ngày càng nới rộng, gây áp lực lên giá hàng nhập khẩu và chi phí giao thương trong khu vực.

Mỹ tiếp tục duy trì sức ép trừng phạt nhắm vào Iran. Bộ Tài chính Mỹ ngày 7 tháng 8 thông báo áp lệnh trừng phạt đối với các sàn giao dịch tài sản số và mạng lưới rửa tiền liên quan đến việc huy động vốn của chính quyền Iran. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent (Scott Bessent) cho biết trong thông cáo rằng Iran vẫn duy trì mạng lưới tài chính bất hợp pháp bất kể sử dụng USD, rial hay tiền mã hóa.

Dù đà giảm của đồng rial lần này chủ yếu là vấn đề thị trường tiền tệ, nhưng đằng sau đó là bối cảnh thực thi trừng phạt và việc Iran bị hạn chế tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế. Diễn biến này cũng gắn liền với việc Mỹ mở rộng phạm vi trừng phạt từ hoạt động ngăn chặn xuất khẩu dầu của Iran sang cả lĩnh vực tài sản số.

Đối với nhà đầu tư, ý nghĩa của sự kiện này không nằm ở bản thân đồng rial mà ở mối liên hệ giữa địa chính trị Trung Đông và thanh khoản đồng USD. Đà lao dốc của đồng rial có thể được xem là kết quả cộng hưởng của trừng phạt, chiến tranh và tình trạng thiếu hụt ngoại tệ.

Tuy nhiên, dựa trên những thông tin hiện có, vẫn chưa thể khẳng định chắc chắn đà suy yếu của đồng rial lần này sẽ tác động trực tiếp đến giá Bitcoin(BTC) hay các loại tiền mã hóa lớn khác. Đây vẫn là một yếu tố vĩ mô cần được nhìn nhận cùng với giá năng lượng, thanh khoản USD và mức phí bảo hiểm rủi ro tại Trung Đông.

Điểm cần theo dõi tiếp theo là các biện pháp cụ thể trong sức ép kinh tế của Mỹ đối với Iran, cũng như phản ứng tiếp theo của thị trường ngoại hối nước này. Việc đồng rial suy yếu chỉ là biến động ngắn hạn hay sẽ kéo dài cùng với các lệnh trừng phạt mở rộng sẽ được làm rõ qua các thông báo tiếp theo và diễn biến tỷ giá thị trường.