200 tỷ USD tiền mặt, giới hạn kịch bản Bộ Tài chính Mỹ gom trái phiếu dài hạn

Kế hoạch mở rộng mua trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài của Bộ Tài chính Mỹ (US Department of the Treasury) đang nổi lên như một biến số vĩ mô đối với thị trường tiền mã hóa. Trái với con số 1.000 tỷ USD từng được thị trường đồn đoán, giới phân tích cho rằng nguồn lực thực tế có thể huy động chỉ vào khoảng 200 tỷ USD.

Bộ Tài chính Mỹ ngày 19 thông báo sẽ nâng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn nhằm hỗ trợ thanh khoản, từ mức tối đa 2 tỷ USD mỗi phiên lên tối thiểu 4 tỷ USD mỗi phiên. Đối tượng áp dụng là trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm và 20-30 năm, quy mô mua mở rộng này áp dụng từ ngày 9 tháng 9 đến ngày 4 tháng 11.

Động thái này nhằm củng cố chức năng giao dịch của thị trường trái phiếu dài hạn. Việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua trái phiếu dài hạn khác với nới lỏng định lượng của ngân hàng trung ương, đây thực chất là công cụ quản lý nợ của Bộ Tài chính, thực hiện bằng cách mua lại trái phiếu đang lưu hành để giảm ma sát cung cầu ở một số kỳ hạn nhất định.

Vấn đề then chốt nằm ở nguồn tiền. Thị trường từng suy đoán Bộ Tài chính có thể tận dụng Tài khoản chung của Bộ Tài chính Mỹ (Treasury General Account, TGA) để mở rộng quy mô mua trái phiếu. TGA là tài khoản tiền mặt mà Bộ Tài chính Mỹ nắm giữ tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) - khi số dư tài khoản này giảm, thanh khoản USD trên thị trường tăng lên, còn khi được bổ sung trở lại thì thanh khoản bị hút bớt.

BlockBeats ngày 24 đưa tin nhà phân tích qinbafrank nhận định lượng TGA có thể sử dụng thực tế nhỏ hơn kỳ vọng của thị trường. Theo nhà phân tích này, chính sách quản lý số dư tiền mặt của Bộ Tài chính Mỹ kể từ năm 2015 tập trung vào việc đảm bảo đủ chi cho một tuần chi tiêu ngân sách sắp tới, nên vùng đệm tiền mặt cần thiết cho vận hành bình thường hiện vào khoảng 700 tỷ USD.

Theo cách tính này, phần dư thực sự có thể huy động gần đây bị giới hạn ở khoảng 200 tỷ USD, chênh lệch khá lớn so với kịch bản mua trái phiếu quy mô 1.000 tỷ USD từng được thị trường đồn đoán.

Trong tài liệu phân tích trình lên Ủy ban Tư vấn vay nợ trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ (TBAC) hồi tháng 5, Bộ Tài chính Mỹ giải thích rằng theo chính sách quản lý tiền mặt, TGA thường duy trì mức tiền mặt đủ chi cho khoảng một tuần. Dựa trên dòng tiền thực tế năm 2024, mức chi tiêu tiền mặt trung bình một tuần vào khoảng 595 tỷ USD, và có thể vượt 1.000 tỷ USD vào giai đoạn trái phiếu đáo hạn quy mô lớn hoặc chi tiêu dồn vào cuối tháng.

Kế hoạch mua trái phiếu theo quý mà Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 5 tháng 8 cũng cho thấy đây không phải là hoạt động mua không giới hạn. Hạn mức mua trái phiếu phi chỉ báo phục vụ hỗ trợ thanh khoản trong quý này tối đa 38 tỷ USD, còn hạn mức mua kỳ hạn 1 tháng đến 2 năm phục vụ mục đích quản lý tiền mặt tối đa 25 tỷ USD.

Thị trường tiền mã hóa quan tâm đến vấn đề này vì các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) từ trước đến nay phản ứng khá nhạy với biến động thanh khoản USD. Giai đoạn TGA giảm có thể được hiểu là nguồn cung thanh khoản ngắn hạn, nhưng sau đó nếu Bộ Tài chính phát hành thêm trái phiếu để bổ sung lại tài khoản, áp lực hút thanh khoản có thể xuất hiện.

Xét theo cấu trúc thị trường, cùng là hoạt động mua trái phiếu nhưng hiệu ứng sẽ khác nhau tùy nguồn tiền và cách bổ sung sau đó. Nếu Bộ Tài chính dùng tiền mặt đang nắm giữ, thanh khoản có thể được bơm ra trong ngắn hạn, nhưng nếu tiếp tục phát hành trái phiếu để xây lại vùng đệm tiền mặt, dòng tiền có thể chuyển sang hút vốn từ khu vực tư nhân.

Đây cũng là một biến số gián tiếp đối với nhà đầu tư trong nước. Lãi suất dài hạn và thanh khoản USD của Mỹ có thể tác động đến khẩu vị rủi ro, vì vậy thị trường Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH) cần theo dõi không chỉ quy mô mua trái phiếu của Bộ Tài chính mà cả lộ trình số dư TGA.

Vì vậy, trọng tâm của vấn đề lần này không nằm ở việc Bộ Tài chính Mỹ có mua trái phiếu hay không, mà ở chỗ nguồn tiền mua đến từ đâu, TGA có thể giảm tới mức nào, và sau khi giảm sẽ được bổ sung theo cách nào. Bộ Tài chính Mỹ dự kiến công bố thêm quy mô và lịch trình mua trái phiếu trong thông báo tái cấp vốn quý tiếp theo vào ngày 4 tháng 11.