Phần bù kỳ hạn trái phiếu Mỹ 10 năm tăng lên 0,8393%, nhu cầu đổi chiều

Phần bù kỳ hạn (term premium) của trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt 0,8393% vào ngày 14/8, mức cao nhất trong hai tháng qua. Nền tảng mua trái phiếu chính phủ đang dịch chuyển sang nhóm nhà đầu tư tư nhân nhạy cảm hơn với giá, trở thành biến số tác động đồng thời đến lãi suất dài hạn và định giá tài sản rủi ro.

Theo dữ liệu FRED của Cục Dự trữ Liên bang St. Louis (Fed St. Louis), phần bù kỳ hạn trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lần lượt ghi nhận 0,7519% vào ngày 18/6, 0,7788% vào ngày 10/7 và 0,8393% vào ngày 14/8. Đây là số liệu ước tính dựa trên dòng mô hình ACM của Cục Dự trữ Liên bang New York (Fed New York).

Phần bù kỳ hạn là khoản đền bù cho rủi ro biến động lãi suất mà nhà đầu tư phải gánh khi nắm giữ trái phiếu dài hạn. Vì đây không phải lãi suất thị trường quan sát trực tiếp mà là giá trị tính toán từ mô hình, việc xác định đỉnh của một giai đoạn cụ thể có thể thay đổi tùy theo khung so sánh và mô hình sử dụng.

Giới thị trường xem việc phần bù kỳ hạn tăng là tín hiệu cho thấy nhà đầu tư trái phiếu dài hạn đòi hỏi mức đền bù cao hơn để mua cùng loại kỳ hạn. Khi giá trị này tăng, lợi suất trái phiếu dài hạn, chi phí vay của chính phủ và tỷ lệ chiết khấu của các tài sản rủi ro như cổ phiếu và Bitcoin (BTC) cũng biến động theo.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết trong kế hoạch tái cấp vốn định kỳ hàng quý công bố ngày 5/8 rằng cơ quan này sẽ huy động 125 tỷ USD trong giai đoạn tháng 8-10. Kế hoạch bao gồm phát hành 42 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 25 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 30 năm.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết sẽ duy trì quy mô phát hành trái phiếu lãi suất cố định danh nghĩa và trái phiếu lãi suất thả nổi trong vài quý tới. Thay vì tăng mạnh phát hành trái phiếu dài hạn ngay lập tức, cơ quan này chọn giữ nguyên quy mô đấu giá hiện tại để theo dõi thêm điều kiện nhu cầu.

Áp lực nguồn cung vẫn chưa biến mất. Ngày 3/8, Bộ Tài chính Mỹ dự báo nhu cầu vay ròng trên thị trường từ khu vực tư nhân đạt 739 tỷ USD trong giai đoạn tháng 7-9 và 628 tỷ USD trong giai đoạn tháng 10-12.

Bộ Tài chính Mỹ nhận định quy mô đấu giá hiện tại đủ để đáp ứng nhu cầu vay nợ. Tuy nhiên, trọng tâm của thị trường đang chuyển từ câu hỏi trái phiếu có bán được hay không sang việc ai mua và mua với điều kiện nào.

Ủy ban Tư vấn Vay nợ Bộ Tài chính Mỹ (TBAC) viết trong báo cáo ngày 4/8 rằng kể từ năm 2022, việc nắm giữ trái phiếu chính phủ đã dịch chuyển từ tài khoản SOMA của Fed sang nhóm nhà đầu tư nhạy cảm hơn với giá. Báo cáo nêu ví dụ gồm quỹ thị trường tiền tệ, quỹ hoán đổi danh mục (ETF), ngân hàng và các công ty môi giới - giao dịch.

Sự thay đổi này đồng nghĩa nhu cầu tư nhân vận động theo điều kiện lợi suất đang lớn dần lên, thay vì nhu cầu nắm giữ trái phiếu vì mục đích chính sách như ngân hàng trung ương. Trên thị trường trái phiếu dài hạn, khi chủ thể mua thay đổi, lợi suất yêu cầu cũng có thể khác đi dù nguồn cung không đổi.

Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) phân tích rằng tỷ trọng nhà đầu tư nhạy cảm với giá càng lớn thì lãi suất đấu giá càng phụ thuộc nhiều hơn vào mức đặt giá của nhóm này. Nếu nhóm đó đòi hỏi lợi suất cao hơn, biến động chi phí vay dài hạn của chính phủ cũng có thể lớn hơn.

Theo dữ liệu H.15 của Fed, tính đến ngày 12/8, lãi suất dài hạn ghi nhận 4,70% với kỳ hạn 10 năm, 5,25% với kỳ hạn 20 năm và 5,24% với kỳ hạn 30 năm. Trong bối cảnh lãi suất dài hạn duy trì ở vùng cao, việc phần bù kỳ hạn tiếp tục tăng khiến yêu cầu đền bù của dòng vốn tư nhân càng trở nên rõ nét.

Phản ứng của thị trường không đồng nhất. Việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng mua lại (buyback) trái phiếu dài hạn được xem là bộ đệm thanh khoản ngắn hạn. Các bản tin của AP và nhóm Wall Street Journal quanh ngày 19/8 cũng đồng loạt đưa tin về đà giảm của lãi suất dài hạn cùng đà phục hồi của tài sản rủi ro.

Ngược lại, MarketWatch đưa tin các chiến lược gia của JPMorgan(JPM) cho rằng nếu chỉ dựa vào buyback mà không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ là thâm hụt ngân sách, phần bù kỳ hạn có thể còn tăng thêm. Cách nhìn về đà giảm lãi suất dài hạn - là sự hạ nhiệt tạm thời hay tín hiệu của áp lực mang tính cấu trúc - vẫn còn phân hóa giữa các bên.

Với nhà đầu tư tại Việt Nam, diễn biến này cũng có liên hệ gián tiếp thông qua thanh khoản đồng USD và tỷ lệ chiết khấu tài sản rủi ro. TokenPost trước đó đưa tin rằng tác động trực tiếp của đà giảm trái phiếu dài hạn lần này lên giá Bitcoin (BTC), Ethereum (ETH), Ripple (XRP) và Solana (SOL) vẫn cần được xác nhận thêm.

Điểm mấu chốt của vấn đề lần này nằm ở việc Bộ Tài chính khẳng định nhu cầu trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn được duy trì, trong khi TBAC và GAO lại cho rằng bản chất của nhu cầu đó đã trở nên nhạy cảm hơn với giá. Nếu lãi suất dài hạn và phần bù kỳ hạn tiếp tục neo ở vùng cao, gánh nặng định giá tài sản rủi ro cũng sẽ là điều cần tiếp tục theo dõi.