8.000 dặm cáp quang: Zayo mở rộng mạng đường dài giữa cơn khát hạ tầng AI

Zayo đang xây dựng hơn 8.000 dặm cáp quang đường dài mới tại Mỹ để đáp ứng nhu cầu kết nối của các trung tâm dữ liệu AI. Corning(GLW) cũng đẩy mạnh mở rộng năng lực sản xuất cáp quang trong nước, cho thấy điểm nghẽn của cuộc đua hạ tầng AI đang lan từ chất bán dẫn và điện năng sang dung lượng mạng viễn thông.

Theo thông báo của Zayo ngày 6 tháng 8 (giờ địa phương), công ty hợp tác cùng bộ phận AI Infrastructure của Nvidia(NVDA) để xây mới các tuyến cáp quang đường dài dọc những hành lang tăng trưởng AI mạnh nhất nước Mỹ, đồng thời mở rộng dung lượng hạ tầng sẵn có. Kế hoạch bao gồm 6 tuyến đường dài hoàn toàn mới và nâng cấp mạng hiện hữu tại 10 thị trường có nhu cầu lớn.

Steve Smith, Giám đốc điều hành (CEO) Zayo, nói rằng "AI đang thay đổi tận gốc cách nước Mỹ xác định xây dựng hạ tầng mạng ở đâu và như thế nào". Theo ông, làn sóng AI không chỉ khiến lưu lượng dữ liệu tăng lên mà còn làm thay đổi chính cấu trúc mạng kết nối trung tâm dữ liệu, cụm GPU và các vùng điện toán đám mây.

Trung tâm dữ liệu AI không thể vận hành chỉ bằng thiết bị tính toán. Trong quá trình huấn luyện và suy luận mô hình, lượng dữ liệu khổng lồ liên tục di chuyển giữa nhiều trung tâm dữ liệu và các vùng đám mây khác nhau, khiến cáp quang đường dài cùng kết nối độ trễ thấp trở thành hạ tầng then chốt.

Dark fiber là loại cáp quang chưa được gắn thiết bị viễn thông. Doanh nghiệp thuê loại cáp này có thể tự lắp thiết bị, tự thiết kế dung lượng và tuyến đường truyền, nên giá trị chiến lược của nó tăng lên khi nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, nhà cung cấp đám mây và doanh nghiệp viễn thông ngày càng cao.

Corning cũng đang nhắm vào cùng điểm nghẽn này. Corning và Nvidia công bố quan hệ hợp tác dài hạn ngày 6 tháng 5 (giờ địa phương), theo đó Corning sẽ tăng gấp 10 lần năng lực sản xuất linh kiện kết nối quang học tại Mỹ và tăng hơn 50% năng lực sản xuất cáp quang.

Kế hoạch này bao gồm 3 nhà máy mới tại bang Bắc Carolina và Texas, cùng hơn 3.000 việc làm mới. Linh kiện kết nối quang học ở đây bao gồm cáp quang, dây cáp, đầu nối và các thiết bị hạ tầng phục vụ truyền dữ liệu.

Amazon(AMZN) cũng tham gia mở rộng chuỗi cung ứng của Corning. Corning cho biết ngày 8 tháng 6 (giờ địa phương) đã ký thỏa thuận nhiều năm, trị giá hàng tỷ USD với Amazon để cung cấp cáp quang, dây cáp và giải pháp kết nối phục vụ hạ tầng trung tâm dữ liệu tại Mỹ.

Thỏa thuận với Amazon tạo thêm 1.000 việc làm mới tại nhà máy của Corning ở Bắc Carolina, kèm chương trình đào tạo nhân lực sản xuất. Giới quan sát cho rằng khi vốn đầu tư trung tâm dữ liệu tại Mỹ càng lớn, các doanh nghiệp càng phải đồng thời củng cố năng lực sản xuất cáp quang lẫn năng lực thi công lắp đặt thực địa.

Dữ liệu về phía cầu cũng cho thấy xu hướng tương tự. Trong báo cáo băng thông năm 2026 công bố ngày 23 tháng 7, Zayo cho biết sau khi phân tích dữ liệu mua hàng của khoảng 6.000 khách hàng, nhu cầu dark fiber đường dài đã tăng gấp đôi trong giai đoạn 2024-2025.

Tại một số khu vực tăng trưởng AI mạnh, nhu cầu dark fiber tầm trung (metro) tăng tới 20 lần. Mạng đường dài là các tuyến trục kết nối giữa các thành phố và vùng trung tâm dữ liệu, còn mạng metro là đoạn kết nối khu vực đô thị với các trung tâm dữ liệu lân cận.

Đà mở rộng của Zayo cũng gắn với thương vụ thâu tóm trước đó. Ngày 1 tháng 5, công ty công bố hoàn tất mua lại Crown Castle Fiber Solutions, bổ sung thêm 90.000 route miles và 40.000 địa điểm doanh nghiệp kết nối trực tiếp (on-net enterprise locations).

Diễn biến này cũng có ý nghĩa tham khảo với nhà đầu tư ở các thị trường khác. Khi vốn đầu tư trung tâm dữ liệu AI tiếp tục đổ vào, điểm nghẽn hạ tầng có thể lần lượt dịch chuyển từ nguồn cung GPU sang điện năng, làm mát và cuối cùng là mạng viễn thông đường dài.

TokenPost trước đó từng đưa tin về phân tích cho thấy trở ngại đầu tư trung tâm dữ liệu AI đang lớn dần vì vấn đề đấu nối lưới điện và cấp phép. Ngoài ra, TokenPost cũng từng phản ánh phân tích về dòng vốn AI đang dịch chuyển sang linh kiện quang học CPO.

Tuy nhiên, chưa thể khẳng định đây là một thỏa thuận cung ứng độc quyền riêng giữa Zayo và Corning. Từ các thông báo chính thức đã công bố, những gì có thể xác nhận là Zayo đang mở rộng mạng đường dài phục vụ AI, còn Corning công bố kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất cáp quang cùng Nvidia và Amazon.