Fed: Lạm phát Mỹ có thể vượt mục tiêu 2% suốt 5 năm, bà Daly ủng hộ giữ nguyên lãi suất tháng 7

Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly (Mary C. Daly) cảnh báo lạm phát Mỹ có thể duy trì trên mục tiêu 2% của Fed hơn 5 năm nếu các cú sốc từ thuế quan, năng lượng và đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) cùng lúc tác động.

Trong bài phát biểu tại hội nghị quốc tế ESRI ở Tokyo ngày 5/8, bà Daly liệt kê ba biến số đang chi phối giá cả tại Mỹ: cú sốc thuế quan bắt đầu từ tháng 4/2025, cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran tháng 3/2026 kéo giá dầu tăng, và làn sóng đầu tư AI bùng nổ mạnh từ đầu năm nay. Bà cho rằng nếu ba cú sốc này không chỉ tồn tại song song mà còn khuếch đại lẫn nhau, biên độ điều chỉnh chính sách tiền tệ có thể phải lớn hơn.

Điểm mấu chốt trong phát biểu lần này không nằm ở mức giá cao mà ở thời gian duy trì. Bà Daly giải thích nếu cú sốc chỉ mang tính tạm thời, chính sách tiền tệ có thể tiếp tục theo dõi thêm, nhưng nếu áp lực giá lan rộng và kéo dài hơn, cách ứng phó chính sách cũng phải thay đổi.

Bà đánh giá chính sách tiền tệ hiện tại của Mỹ ở mức “hơi thắt chặt”. Điều này được hiểu là chính sách đang kìm hãm phần nào tăng trưởng và giá cả, nhưng thời gian các cú sốc mới còn lưu lại trong kỳ vọng lạm phát và giá thực tế mới là căn cứ cho quyết định tiếp theo.

Kịch bản đáng lo ngại hơn là trường hợp có điều kiện. Bà Daly nói nếu ba cú sốc cộng hưởng và khuếch đại tác động lên giá cả, lạm phát có thể ở trên mục tiêu 2% hơn 5 năm. Bà nhấn mạnh đây không phải một dự báo chắc chắn, mà là cảnh báo dựa trên giả định các cú sốc khuếch đại lẫn nhau.

Việc đầu tư AI được nêu như một biến số lạm phát cũng đáng chú ý. Bà Daly cho rằng đầu tư vào trung tâm dữ liệu, thiết bị công nghệ và phần mềm có thể đẩy nhu cầu và giá của một số mặt hàng cụ thể lên cao. Về dài hạn, AI có thể nâng năng suất và giúp hạ giá, nhưng trong ngắn hạn nhu cầu đầu tư lại có thể tạo áp lực giá.

Quyết định của Fed hồi tháng 7 cũng xuất phát từ cùng mối lo này. Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) giữ nguyên biên độ lãi suất mục tiêu ở 3,50-3,75% trong cuộc họp ngày 29/7. Kết quả bỏ phiếu là 9-3, với ba thành viên Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan muốn tăng thêm 0,25 điểm phần trăm.

Tuyên bố của Fed cho biết lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, trong khi một số lĩnh vực chịu cú sốc nguồn cung đẩy giá lên. Biên bản họp FOMC tháng 6 cũng ghi nhận xung đột Trung Đông, giá cả ở mức cao và đầu tư AI mở rộng đã tác động đến giá tài sản, kỳ vọng lãi suất và dòng vốn đầu tư.

Theo Reuters, bà Daly nói bà “hoàn toàn ủng hộ” quyết định giữ nguyên lãi suất trong tháng 7. Bà cho biết cần thu thập thêm dữ liệu trước cuộc họp tháng 9 để xác định liệu đà tăng giá là cú sốc nguồn cung sẽ tự biến mất theo thời gian, hay là giai đoạn lạm phát kéo dài hơn.

Sau đó, các chỉ số giá đã phần nào hạ nhiệt áp lực tăng lãi suất trước mắt. Reuters đưa tin sau khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) công bố ngày 12/8, hợp đồng tương lai lãi suất phản ánh khả năng Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp giờ Mỹ ngày 15-16/9 ở mức khoảng 55%.

Chỉ số giá sản xuất (PPI) công bố ngày 13/8 đi ngang so với tháng trước, mức tăng so với cùng kỳ năm ngoái giảm còn 4,7%. Tuy nhiên các hạng mục chi tiết lại trái chiều: giá hàng hóa giảm nhưng chi phí dịch vụ tăng.

Reuters cũng cho biết mức tăng giá dầu cuối tháng 7 có thể chưa được phản ánh đầy đủ vào PPI. Nếu giá năng lượng được ghi nhận với độ trễ, áp lực này có thể xuất hiện trở lại trong các chỉ số giá tiếp theo.

Với nhà đầu tư tiền mã hóa, phát biểu lần này là một biến số cần theo dõi trong lộ trình lãi suất Mỹ. Trong bối cảnh kỳ vọng lãi suất Mỹ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý đầu tư vào các tài sản rủi ro như Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH), phát biểu của bà Daly không phải tín hiệu khẳng định thắt chặt thêm, mà thiên về nhấn mạnh sự cần thiết chờ thêm dữ liệu giá cả.

Trước đó, bà Daly từng đề cập dấu hiệu áp lực lạm phát do thuế quan đang dịu bớt. Bài phát biểu lần này cho thấy dù có dấu hiệu hạ nhiệt, nếu cú sốc thuế quan, năng lượng và đầu tư AI cùng tác động, lộ trình giảm lạm phát vẫn có thể kéo dài hơn dự kiến.

Cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo của Fed diễn ra vào ngày 15-16/9 theo giờ Mỹ, tức ngày 16-17/9 theo giờ Việt Nam. Phát biểu của bà Daly cùng dữ liệu giá tháng 7 đều hướng đến cùng một kết luận: cần thêm dữ liệu để xác định cú sốc thuế quan, năng lượng và đầu tư AI chỉ là biến số tạm thời hay áp lực giá kéo dài hơn.