Lương Đức tăng 2,4% trong tháng 5, ECB vẫn theo dõi rủi ro giá-lương

Lương thỏa ước tại Đức trong tháng 5 chỉ tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước, giảm tốc so với mức 2,6% của tháng 4. Cú sốc năng lượng từ xung đột Iran và Trung Đông đã đẩy giá cả trong nước lên cao, nhưng giới quan sát cho rằng vẫn chưa có tín hiệu rõ ràng cho thấy vòng xoáy lương - giá đang hình thành.

Bundesbank (Ngân hàng trung ương Đức) công bố thống kê lương tháng 5 năm 2026 cho thấy tốc độ tăng lương thỏa ước đã hạ từ 2,6% trong tháng 4 xuống 2,4% trong tháng 5. Lương thỏa ước ngành dịch vụ tăng 2,5%, ngành sản xuất tăng 1,3%. Nếu loại trừ các khoản chi trả một lần và đặc biệt, mức lương cơ bản tăng 2,7%.

Lương thỏa ước là mức lương được quy định trong thỏa ước lao động tập thể giữa công đoàn và giới chủ. Con số này không hoàn toàn trùng khớp với lương thực trả, nhưng ở thị trường lao động có tỷ lệ bao phủ thỏa ước tập thể cao như Đức, đây là chỉ báo quan trọng để đo áp lực giá trung hạn. Ngân hàng trung ương theo dõi sát chỉ số này để xem cú sốc giá năng lượng có lan sang yêu cầu tăng lương và quyết định giá của doanh nghiệp hay không.

Trong báo cáo hàng tháng công bố tháng 5, Bundesbank cho biết giá nhiên liệu và dầu sưởi tăng vọt sau xung đột Trung Đông đã khiến lạm phát tiêu dùng của Đức tăng lên 2,9% trong tháng 4. Tuy vậy, ngân hàng này nhận định “hiện tại, khả năng lương tăng tốc trong vài tháng tới là thấp”. Lý do được đưa ra là triển vọng kinh tế yếu đi khiến công đoàn khó đòi tăng lương mạnh mà không ảnh hưởng đến việc làm.

Điểm mấu chốt không nằm ở việc giá năng lượng tăng, mà ở việc liệu có xảy ra hiệu ứng lan truyền vòng hai hay không. Vòng xoáy lương - giá là hiện tượng giá cả tăng khiến người lao động đòi tăng lương, rồi lương tăng lại đẩy giá hàng hóa và dịch vụ lên cao hơn. Nếu xu hướng này hình thành ổn định, ngân hàng trung ương có thể phải nhìn nhận đây là áp lực giá kéo dài hơn một cú sốc năng lượng tạm thời.

Dự báo tháng 6 của Bundesbank về kinh tế Đức cũng cho thấy xu hướng tương tự. Ngân hàng này dự báo lạm phát theo chỉ số HICP của Đức ở mức 2,9% năm 2026, 2,7% năm 2027 và 1,9% năm 2028. Tốc độ tăng lương thỏa ước được dự báo ở mức 2,9% năm 2026 và 2,7% năm 2027.

Bundesbank giải thích rằng chiến tranh và giá năng lượng tăng đang đẩy giá cả lên, nhưng tác động này có độ trễ nhất định khi lan sang các cuộc đàm phán lương. Việc các thỏa ước lao động tập thể tại Đức thường có thời hạn 2-3 năm cũng được xem là yếu tố làm chậm tốc độ lan truyền. Nói cách khác, cú sốc giá không phản ánh ngay vào đàm phán lương mà có thể xuất hiện muộn hơn, sau khi các hợp đồng hiện tại hết hạn và tùy vào điều kiện kinh tế lúc đó.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cũng công bố dữ liệu ngày 17 tháng 6 cho thấy tốc độ tăng lương năm 2026 ổn định quanh mức 2,6% (chưa điều chỉnh). Trong tuyên bố chính sách tiền tệ ngày 23 tháng 7, ECB giữ nguyên lãi suất điều hành nhưng cho biết tác động đầy đủ của cú sốc năng lượng lên giá cả vẫn chưa bộc lộ hết. Cơ quan này nhận định các chỉ số theo dõi lương và khảo sát kỳ vọng lương đều cho thấy tốc độ tăng lương sẽ duy trì ở mức vừa phải trong vài quý tới.

Đánh giá này có liên hệ trực tiếp đến chính sách tiền tệ của châu Âu. ECB giữ quan điểm sẽ theo dõi giá cả, lương, kỳ vọng lạm phát và mức độ lan truyền của giá năng lượng trong từng kỳ họp. Nếu cú sốc năng lượng chỉ là yếu tố tạm thời, dư địa phản ứng chính sách sẽ khác; nhưng nếu lan sang lương và kỳ vọng dài hạn, áp lực đối với chính sách tiền tệ sẽ lớn hơn.

Với thị trường tiền mã hóa, hướng đi chính sách tiền tệ của châu Âu là một biến số gián tiếp. Trong thị trường tài sản số, các chỉ số giá cả của những nền kinh tế lớn thường được dùng làm dữ liệu tham chiếu để đánh giá môi trường lãi suất và thanh khoản. Các tài sản rủi ro như Bitcoin(BTC) nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất và biến động thanh khoản đồng USD, nhưng riêng dữ liệu lương tháng 5 của Đức chưa đủ cơ sở để khẳng định lộ trình lãi suất sắp tới của ECB.

Reuters đưa tin ngày 24 tháng 7 rằng các thành viên hội đồng chính sách ECB nhìn nhận rủi ro lạm phát đã tăng lên do khủng hoảng Iran, nhưng chi phí nhiên liệu cao chưa lan rộng sang giá tiêu dùng, lương và kỳ vọng dài hạn. Joachim Nagel, Chủ tịch Bundesbank, phát biểu trong tuyên bố rằng “tình hình Trung Đông vẫn rất mong manh” và “chúng tôi vẫn đang đối mặt với sự bất ổn lớn”. Điều này cho thấy giới hoạch định chính sách vẫn cảnh giác với cú sốc năng lượng, nhưng theo dõi riêng biệt khả năng lan sang lương.

Phản ứng thị trường lại nhạy cảm hơn với rủi ro lạm phát tăng tốc trở lại. Theo Reuters, giữa tháng 7, giá dầu tăng và xung đột Trung Đông leo thang trở lại đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Đức lên cao, khi thị trường phản ánh khả năng ECB tăng lãi suất thêm lần nữa. Tuy nhiên, đây là phản ứng liên quan đến giá năng lượng và lộ trình chính sách tiền tệ nói chung, hơn là phản ứng trực tiếp với báo cáo lương của Đức.

Đánh giá của Bundesbank không phải là kết luận cuối cùng rằng “không có vòng xoáy lương - giá”, mà chỉ là nhận định dựa trên số liệu tháng 5. Báo cáo cũng lưu ý nếu chiến tranh kéo dài và áp lực lên lương thực tế tiếp diễn, công đoàn có thể đẩy mạnh yêu cầu tăng lương trở lại. Do dữ liệu lương chính thức mới nhất mới chỉ tính đến tháng 5, kết quả đàm phán trong tháng 6 và tháng 7 sẽ cần được xác nhận để đánh giá rõ hơn khả năng lan truyền của cú sốc năng lượng.

Các nguồn chính được sử dụng để đối chiếu gồm thống kê lương tháng 5 của Bundesbank, báo cáo hàng tháng tháng 5 và tháng 6 của Bundesbank, dữ liệu theo dõi lương ngày 17 tháng 6 của ECB, tuyên bố chính sách tiền tệ ngày 23 tháng 7 của ECB và các bài viết của Reuters.