Hợp đồng tương lai trái phiếu Nhân dân tệ kỳ hạn 5 năm giao dịch lần đầu tại Hong Kong

Trung Quốc bắt đầu giao dịch hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Nhân dân tệ (NDT) kỳ hạn 5 năm tại Hong Kong, mở rộng công cụ quản lý rủi ro lãi suất cho nhà đầu tư nước ngoài. Các tổ chức nắm giữ trái phiếu Nhân dân tệ giờ đây có thêm một sản phẩm giao dịch trên sàn để phòng ngừa biến động lãi suất, bên cạnh việc nắm giữ trái phiếu thực tế.

Sở Giao dịch Hong Kong (HKEX) chính thức mở giao dịch hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 5 năm từ ngày 3/8. Theo bản mô tả sản phẩm của HKEX, đây là hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Trung Quốc duy nhất được giao dịch tại thị trường nước ngoài (offshore).

Quy mô mỗi hợp đồng là 500.000 NDT, giao dịch và thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ. Hợp đồng được thanh toán bằng tiền mặt dựa trên chênh lệch giá, không áp dụng hình thức giao nhận trái phiếu thực tế khi đáo hạn.

Việc giao dịch chính thức bắt đầu đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn công bố sang giai đoạn vận hành thực tế, sau khi TokenPost từng đưa tin về kế hoạch ra mắt hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Nhân dân tệ kỳ hạn 5 năm tại Hong Kong. HKEX cho biết sản phẩm này nhằm đáp ứng nhu cầu quản lý rủi ro lãi suất và giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ đồng Nhân dân tệ.

Ông Ngô Thanh (Wu Qing), Chủ tịch Ủy ban Giám sát Quản lý Chứng khoán Trung Quốc (CSRC), phát biểu tại lễ niêm yết ở Hong Kong ngày 3/8 rằng “lượng trái phiếu Trung Quốc do nhà đầu tư quốc tế nắm giữ đã đạt 3.200 tỷ NDT, kéo theo nhu cầu quản lý rủi ro lãi suất ngày càng lớn”. Ông cho biết việc đưa hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ NDT kỳ hạn 5 năm vào giao dịch tại Hong Kong giúp nhà đầu tư quốc tế có thêm công cụ quản lý rủi ro lãi suất thuận tiện, đồng thời củng cố vai trò trung tâm nghiệp vụ Nhân dân tệ ở nước ngoài của Hong Kong.

Con số 3.200 tỷ NDT mà ông Ngô Thanh nêu ra là quy mô trái phiếu Trung Quốc do nhà đầu tư quốc tế nắm giữ, không phải tổng dư nợ trái phiếu chính phủ Trung Quốc. Mục tiêu ra đời hợp đồng tương lai này cũng gắn với nhu cầu quản lý rủi ro lãi suất ngày càng tăng của nhóm nhà đầu tư đang nắm giữ trái phiếu Trung Quốc.

Hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ là công cụ phái sinh giúp ứng phó với biến động lãi suất và giá trái phiếu. Khi lãi suất tăng, giá trái phiếu đang lưu hành có thể giảm, buộc các tổ chức nắm giữ trái phiếu phải bán khống hợp đồng tương lai hoặc dùng thêm các công cụ phái sinh lãi suất khác để giảm rủi ro thua lỗ.

Yếu tố sản phẩm giao dịch ở nước ngoài cũng đáng chú ý. Khi có một sản phẩm niêm yết cho phép quản lý rủi ro lãi suất Nhân dân tệ bên ngoài Trung Quốc đại lục, nhà đầu tư nước ngoài có thể vừa nắm giữ trái phiếu Trung Quốc vừa thực hiện giao dịch phòng ngừa rủi ro riêng tại thị trường Hong Kong.

Theo Nikkei Asia, việc giao dịch hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ ở nước ngoài gắn liền với chiến lược mở rộng phạm vi sử dụng quốc tế của đồng Nhân dân tệ mà Trung Quốc đang theo đuổi. Bà Wei Li, người phụ trách đầu tư đa tài sản tại BNP Paribas, nhận định “trái phiếu chính phủ Trung Quốc đã trở thành kênh đầu tư hấp dẫn đối với các tổ chức có quy mô lớn”.

Bà Wei Li phân tích thêm rằng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, một số quỹ đầu tư quốc gia thuộc nhóm nước ngoài phương Tây đang giảm tỷ trọng tài sản bằng đô la Mỹ và chuyển một phần dòng vốn sang Trung Quốc. Bà cho rằng hợp đồng tương lai mới giúp nhà đầu tư trái phiếu Trung Quốc có thêm lựa chọn phòng ngừa rủi ro.

Theo bà Wei Li, việc thị trường Trung Quốc được cải thiện có thể giúp giảm 30-50% chi phí phòng ngừa rủi ro so với giao dịch phi tập trung (OTC). Đây không phải là cam kết về lợi nhuận đầu tư, mà đơn thuần là việc có thêm công cụ quản lý biến động lãi suất.

Việc quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ còn gắn với sự mở rộng của hạ tầng thanh toán. Nikkei Asia cho biết giá trị thanh toán thương mại bằng Nhân dân tệ qua Hệ thống thanh toán liên ngân hàng xuyên biên giới (CIPS) của Trung Quốc trong 6 tháng đầu năm nay đạt 7.710 tỷ NDT, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước.

Do bị Mỹ trừng phạt và hạn chế thanh toán bằng đô la, Iran đang dùng Nhân dân tệ để nhận tiền bán dầu xuất khẩu sang Trung Quốc. Nga, quốc gia cũng đang chịu trừng phạt, cùng Ả Rập Xê Út, quốc gia đang tăng cường quan hệ kinh tế với Trung Quốc, cũng được nhắc đến trong xu hướng gia tăng sử dụng Nhân dân tệ.

Tuy nhiên quy mô giao dịch ban đầu vẫn còn hạn chế. Theo Nikkei Asia, số hợp đồng mở (open interest) của hợp đồng tương lai kỳ hạn 5 năm đạt khoảng 1.800 hợp đồng, tăng hơn gấp đôi so với ngày đầu giao dịch, nhưng tổng giá trị danh nghĩa chỉ khoảng 900 triệu NDT.

Với nhà đầu tư Việt Nam, hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ Nhân dân tệ không chỉ là một sản phẩm đầu tư trực tiếp mà còn là chỉ báo cho thấy sự thay đổi trong trật tự tài chính quốc tế vốn xoay quanh đồng đô la Mỹ. Đặt cạnh diễn biến đồng Nhân dân tệ ở nước ngoài duy trì vùng giá mạnh trong bối cảnh đô la Mỹ suy yếu, có thể thấy rõ hơn quá trình mở rộng hạ tầng giao dịch và phòng ngừa rủi ro cho tài sản định giá bằng Nhân dân tệ.

Dù vậy, mức độ tác động của xu hướng này đến giá Bitcoin(BTC) hay Ethereum(ETH) cần được xác nhận bằng dữ liệu giá và dòng vốn riêng biệt. Số liệu được xác nhận hiện tại chỉ dừng ở khoảng 1.800 hợp đồng mở và tổng giá trị danh nghĩa khoảng 900 triệu NDT.