8 chuyến tàu qua Bắc Cực: Trung Quốc-châu Âu thử rút ngắn còn 20 ngày

Sea Legend Shipping sẽ mở rộng số chuyến tàu container chạy tuyến Biển Bắc nối Trung Quốc và châu Âu lên 8 chuyến trong giai đoạn tháng 8-10/2026. Đây là bước thử nghiệm thương mại hóa tuyến vòng theo mùa bên ngoài kênh đào Suez, trong bối cảnh eo biển Hormuz và Biển Đỏ vẫn bất ổn khiến các chủ hàng Trung Quốc tìm đường thay thế.

Rosatom cho biết ngày 7 rằng đã cấp phép quá cảnh cho 7 tàu trung chuyển của Trung Quốc đi qua tuyến Biển Bắc để đến châu Âu. Alexei Likhachev, người đứng đầu Rosatom, cho biết Sea Legend Shipping dự kiến khởi động dịch vụ container định kỳ đầu tiên qua tuyến đường này.

Ông Likhachev giải thích rằng khác với các chuyến thử nghiệm trước đây, lần này tàu sẽ được triển khai hàng tuần trong suốt mùa hàng hải. Điểm mấu chốt của mùa vận chuyển năm nay là liệu tuyến Biển Bắc - chạy dọc bờ biển phía bắc nước Nga - có thể chuyển từ một thử nghiệm đơn lẻ thành dịch vụ vận hành lặp lại hay không.

Cảng trung tâm của tuyến là Ninh Ba-Chu Sơn (Ningbo-Zhoushan). Theo lịch trình hàng hải của Sea Legend Shipping mà PortNews dẫn lại, tàu Dubai Tower trọng tải 1.740 TEU sẽ rời Ninh Ba ngày 15/8 và cập cảng Felixstowe của Anh vào ngày 5/9.

Sau chuyến đầu tiên, lịch trình trung chuyển tiếp tục đến các cảng châu Âu khác như Rotterdam, Wilhelmshaven và Gdynia. Toàn bộ chương trình gồm 8 chuyến, trải dài từ tháng 8 đến tháng 10.

Thời gian vận chuyển được các báo đưa tin khác nhau, dao động 18-22 ngày, nhưng Sea Legend Shipping khẳng định tuyến Bắc Cực giúp rút ngắn thời gian vận chuyển giữa Trung Quốc và Bắc Âu xuống còn khoảng 20 ngày. Con số này được so sánh với tuyến truyền thống qua kênh đào Suez mất hơn 40 ngày, còn tuyến vòng qua mũi Hảo Vọng ở Nam Phi có thể kéo dài tới hơn 50 ngày.

Fortune mô tả tuyến đường này là hành lang băng giá dài khoảng 3.400 dặm chạy dọc bờ biển phía bắc nước Nga. Trong khi đó, The Guardian đưa ra con số khoảng 5.500km cho cùng tuyến đường.

Tuyến Biển Bắc (Northern Sea Route) là hành lang hàng hải chạy qua Bắc Băng Dương dọc theo bờ biển phía bắc nước Nga. Đây là tuyến đòi hỏi giấy phép hàng hải, thông tin thời tiết và băng biển, hỗ trợ từ tàu phá băng cùng các hướng dẫn an toàn phối hợp đồng thời, nên mức độ phụ thuộc vào hạ tầng của Nga cao hơn nhiều so với các tuyến viễn dương thông thường.

Đằng sau việc mở rộng tuyến này là tình trạng bất ổn tại eo biển Hormuz. Reuters đưa tin đầu tháng 8 rằng lưu lượng tàu qua tuyến đường thủy huyết mạch vùng Vịnh chưa tăng đáng kể, trong khi tiến triển đàm phán Mỹ-Iran vẫn còn bất định.

TokenPost trước đó cũng đưa tin rằng thỏa thuận về lộ trình qua Hormuz cần thêm sự phối hợp mới có thể dẫn tới việc nối lại hoàn toàn. Tuy nhiên, diễn biến được xác nhận hiện tại nghiêng về tình trạng bất ổn lưu thông và nhu cầu tìm đường vòng gia tăng, chứ chưa phải phong tỏa hoàn toàn.

Sea Legend Shipping nhắm tới các mặt hàng đòi hỏi giao đúng hạn như thương mại điện tử, pin và linh kiện ô tô. Lloyd's List cho biết cước phí trên tuyến này có thể cao hơn vận tải biển thông thường, nhưng vẫn có thể cạnh tranh được với đường sắt, và nhóm hàng hóa nhạy cảm về thời gian là đối tượng chính được nhắm tới.

Điểm liên quan tới độc giả Hàn Quốc cũng nằm ở chuỗi cung ứng và logistics đường biển. Pin và linh kiện ô tô là những mặt hàng mà doanh nghiệp Hàn Quốc cũng gắn liền với chuỗi cung ứng Trung Quốc-châu Âu, nhưng hiện chưa có căn cứ nào cho thấy tuyến vận chuyển này tác động trực tiếp tới thị trường tiền mã hóa hay bán dẫn.

Đánh giá về tính thương mại vẫn còn trái chiều. Rosatom cho rằng bất ổn tại vùng Vịnh Ba Tư càng lớn thì giá trị chiến lược của tuyến Biển Bắc càng tăng. Ngược lại, The Guardian và Financial Times (FT) cho rằng cần nhìn nhận đồng thời các yếu tố như lệnh trừng phạt Nga, chi phí bảo hiểm, hạ tầng cứu hộ và gánh nặng môi trường.

Yếu tố mùa vụ cũng chưa được giải quyết triệt để. Băng biển Bắc Cực tan nhiều hơn được cho là đã mở rộng khung thời gian có thể vận hành, nhưng rủi ro băng biển và nhu cầu hỗ trợ từ tàu phá băng vẫn chưa biến mất.

Chuyến thử nghiệm đầu tiên của Sea Legend Shipping năm 2025 chở khoảng 4.000 TEU hàng hóa và đi từ Ninh Ba-Chu Sơn tới Felixstowe trong khoảng 20 ngày. Lịch trình công khai đầu tiên của chương trình năm 2026 là cập cảng Felixstowe vào khoảng ngày 5/9, và kết quả vận hành trong giai đoạn tháng 8-10 sẽ là cơ sở để xác định liệu tuyến này có trở thành dịch vụ lặp lại thường xuyên hay không.