Cổ phiếu Mỹ nắm giữ tăng gấp 4 lần, ECB cảnh báo rủi ro định giá AI lan sang châu Âu

Mức định giá cao của cổ phiếu công nghệ Mỹ và các tài sản liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đang được xem là yếu tố rủi ro có thể lan sang thị trường tài chính châu Âu.

Trong bài viết đính kèm báo cáo ổn định tài chính công bố tháng 5/2026, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết mức định giá tài sản trong lĩnh vực công nghệ và AI hiện đang ở mức đặc biệt cao, trong khi mức độ tiếp xúc của nhà đầu tư khu vực đồng euro với nhóm tài sản này cũng rất lớn. ECB giải thích rằng các chỉ số chứng khoán Mỹ đang giao dịch ở mức cao hơn so với chỉ số châu Âu, và tỷ lệ giá trên lợi nhuận (P/E) tại nhiều thị trường vẫn duy trì ở mức cao so với lịch sử.

Điểm ECB đặc biệt chú ý là dòng vốn dịch chuyển từ châu Âu. Trong 10 năm qua, tổng giá trị cổ phiếu mà nhà đầu tư khu vực đồng euro nắm giữ đã tăng gấp đôi, nhưng riêng lượng cổ phiếu Mỹ mà họ nắm giữ đã tăng gấp bốn lần.

Các quỹ đầu tư được xác định là chủ thể chính trong xu hướng này. ECB phân tích rằng khu vực quỹ đầu tư trong vùng đồng euro là nhóm nắm giữ cổ phiếu lớn nhất, cả với cổ phiếu nói chung lẫn cổ phiếu Mỹ nói riêng.

Kỳ vọng liên quan đến AI cũng được xem là yếu tố thúc đẩy dòng vốn. ECB cho biết tốc độ phát triển nhanh của AI cùng với chi tiêu vốn (capex) liên quan ngày càng tăng đã kéo dòng vốn đầu tư từ khu vực đồng euro hướng về cổ phiếu công nghệ Mỹ.

Phân tích dựa trên dữ liệu theo tuần từ tháng 1/2007 đến tháng 5/2026 cũng cho thấy xu hướng tương tự. Các yếu tố vĩ mô của Mỹ, đặc biệt là sự bùng nổ đầu tư liên quan đến AI, được xác định là biến số chính thúc đẩy dòng vốn từ khu vực đồng euro đổ vào cổ phiếu Mỹ trong thời gian gần đây.

Vấn đề nằm ở chỗ cùng một dòng vốn này có thể đảo chiều khi thị trường gặp cú sốc. ECB cho biết dòng vốn của các quỹ khu vực đồng euro đầu tư vào cổ phiếu công nghệ Mỹ phản ứng mạnh hơn trước các cú sốc về chính sách tiền tệ, kinh tế vĩ mô và khẩu vị rủi ro, so với dòng vốn đổ vào cổ phiếu Mỹ hay cổ phiếu châu Âu nói chung.

Nếu việc ứng dụng AI, cải thiện năng suất và lợi nhuận tương lai từ đầu tư AI không đạt được như kỳ vọng, động lực thu hút dòng vốn có thể suy yếu. Tình hình địa chính trị xấu đi cũng được ECB nêu là một rủi ro tương tự.

ECB cũng xem khả năng dự phòng tiền mặt hạn chế của các quỹ và mức đòn bẩy tại một số cổ phiếu công nghệ Mỹ là những yếu tố rủi ro. Theo cơ quan này, khi xảy ra rút vốn, các quỹ buộc phải bán tài sản, và quá trình đó có thể khuếch đại cú sốc trên thị trường.

Việc định giá lại nhanh chóng đối với các cổ phiếu bị định giá cao có thể lan sang các thị trường lớn của châu Âu. ECB cho biết trong trường hợp đó, cổ phiếu và trái phiếu của doanh nghiệp châu Âu cũng có thể chịu ảnh hưởng.

Đánh giá lần này của ECB không tập trung vào việc ngành AI có tăng trưởng thực sự hay không, mà đặt trọng tâm vào việc thị trường tài chính đã phản ánh trước kỳ vọng đó vào giá tài sản đến mức nào. Kỳ vọng rằng AI có thể thúc đẩy năng suất và lợi nhuận đã khiến dòng vốn tập trung mạnh vào cổ phiếu công nghệ Mỹ, và khi kỳ vọng đó lung lay, nhà đầu tư châu Âu cũng có thể chịu lỗ đánh giá lại tài sản.

Ngân hàng Trung ương châu Âu là cơ quan phụ trách chính sách tiền tệ cho các quốc gia sử dụng đồng euro. Báo cáo ổn định tài chính là văn bản định kỳ nhằm rà soát các rủi ro có thể ảnh hưởng đến hệ thống tài chính, xuất phát từ ngân hàng, các định chế tài chính phi ngân hàng, thị trường tài sản cũng như khu vực doanh nghiệp và hộ gia đình.

Vấn đề này cũng có liên hệ với thị trường Hàn Quốc. Đầu tư vào AI gắn liền với nhu cầu về chất bán dẫn, trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện và điện toán đám mây; TokenPost trước đó từng đưa tin về xu hướng mở rộng đầu tư vào trung tâm dữ liệu AI và hạ tầng điện toán.

Tuy nhiên, văn bản của ECB không đưa ra dự báo về hướng đi của một cổ phiếu hay tài sản cụ thể nào. Tác động thực tế đến thị trường sẽ phụ thuộc vào việc kết quả kinh doanh liên quan đến AI, chi tiêu vốn và môi trường lãi suất được xác nhận ra sao qua các số liệu thực tế.

Rủi ro mà ECB nêu ra tập trung vào con đường mà dòng vốn tập trung do kỳ vọng AI tạo ra có thể quay ngược trở lại, gây tác động lên thị trường tài chính châu Âu.